Nội dung bài viết
Công nhân làm việc tại Công ty TNHH MTV công nghệ cao Điện Quang trong Khu công nghệ cao TP.HCM, Ảnh: QUANG ĐỊNH Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Kỳ Phùng, Trưởng Ban quản lý Khu công nghệ cao TP.HCM (SHTP), cho rằng dòng vốn FDI vẫn là động lực quan trọng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số, nhưng điều cốt lõi là phải nâng năng lực nội sinh của doanh nghiệp Việt Nam để từng bước làm chủ công nghệ chiến lược, thay vì tiếp tục vai trò gia công.
* Bốn tháng đầu năm nay, tổng vốn FDI đăng ký vào TP.HCM đạt gần 3,3 tỉ USD, tăng hơn 127% so với cùng kỳ.
Ông đánh giá thế nào về đóng góp của dòng vốn này đối với mục tiêu tăng trưởng hai con số của TP?, Mục tiêu tăng trưởng hai con số là một thách thức rất lớn mà TP.HCM phải nỗ lực thực hiện trong năm 2026. Và dòng vốn FDI hiện vẫn giữ vai trò động lực quan trọng.
Riêng tại Khu công nghệ cao TP.HCM, năm 2025 giá trị xuất khẩu đạt khoảng 20 tỉ USD, chiếm gần một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu của TP.HCM cũ; giá trị sản xuất toàn khu đạt khoảng 23 tỉ USD, tăng gần 15% so với năm trước, với đóng góp lớn từ khối doanh nghiệp FDI.
Tuy nhiên, TP.HCM hiện không còn ưu tiên số lượng hay quy mô vốn đăng ký, mà chuyển sang chọn lọc chất lượng dòng vốn. TP ưu tiên các dự án công nghệ lõi, có trung tâm R&D, khả năng chuyển giao công nghệ và tạo tác động lan tỏa cho doanh nghiệp trong nước.
Đồng thời, tiêu chí suất đầu tư trên mỗi ha đất cũng được chú trọng, hướng đến các dự án giá trị gia tăng cao như trung tâm dữ liệu với mức đầu tư lên tới 80 triệu USD/ha.
* TP.HCM đang định hướng thu hút FDI theo chiều sâu trong giai đoạn 2026, 2030, việc này tại SHTP triển khai thế nào?, Thực tế hiện nay tại SHTP, vốn FDI chiếm tỉ trọng khoảng 80, 90% tổng giá trị hoạt động.
Vì thế, nếu doanh nghiệp trong nước không lớn mạnh lên để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, chúng ta sẽ rất khó thoát khỏi vai trò gia công hoặc sản xuất phụ trợ, chưa thể làm chủ công nghệ lõi.
Vì vậy, trong giai đoạn 2026, 2030, SHTP đang chuyển từ tư duy "thu hút dự án" sang "lựa chọn nhà đầu tư chiến lược".
Những dự án được ưu tiên phải có hàm lượng công nghệ cao, có cam kết chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và có khả năng liên kết với doanh nghiệp Việt Nam để hình thành chuỗi cung ứng nội địa.
Các lĩnh vực ưu tiên hiện nay gồm vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ số, công nghệ sinh học, vật liệu mới và công nghệ xanh. Song song đó, SHTP cũng đang định hướng phát triển mô hình mới thay vì chỉ là một khu sản xuất công nghiệp thuần túy.
Cụ thể, SHTP dự kiến mở rộng thêm khoảng 200ha để xây dựng Công viên Khoa học, nơi tập trung các hoạt động nghiên cứu, ươm tạo công nghệ, sản xuất thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm. Đây sẽ là hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tích hợp hoàn chỉnh hơn.
Thách thức lớn nhất hiện nay vẫn là năng lực nội sinh của doanh nghiệp Việt Nam còn yếu. Giá trị của chúng ta hiện tại chỉ đang nằm ở các công đoạn phụ trợ hoặc giá trị thấp.
Nếu không cải thiện được năng lực công nghệ, năng lực quản trị và khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, doanh nghiệp Việt sẽ khó hấp thụ được chuyển giao công nghệ từ khu vực FDI. Khi đó, dù thu hút được nhiều dự án lớn, chúng ta vẫn khó tạo ra hiệu ứng lan tỏa thực chất cho nền kinh tế.
* TP.HCM cần làm gì để biến lợi thế công nghệ thành động lực tăng trưởng thực chất?, Trên thực tế, nhiều công nghệ chiến lược như vi mạch bán dẫn, drone, robot, tự động hóa... đã xuất hiện và được phát triển tại Khu công nghệ cao từ nhiều năm nay.
Gợi ý thực hành:
1. Theo dõi thông báo từ cơ quan địa phương tại California.
2. Kiểm tra nguồn chính thức trước khi chia sẻ lại thông tin.