Nội dung bài viết
Từ chủ nhân giải Nobel đến người "săn" hố đen và nhiều giáo sư danh tiếng rời Mỹ, Anh, bắt đầu trang mới của sự nghiệp ở Trung Quốc, trong 6 tháng qua.
Nhà nghiên cứu Vật lý sinh học phân tử và Hóa sinh Zhang Kai Hồi tháng 1, Zhang Kai gây bất ngờ khi bỏ ghế phó giáo sư bậc một (assistant professor) tại Đại học Yale, Mỹ, để về khoa Khoa học Sự sống và Y học, Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc.
Zhang có nhiều công trình nghiên cứu đột phá về công nghệ phân tích và hình ảnh hiển vi điện tử độ phân giải cao, ghi lại hình ảnh protein ngay khi chúng đang "vận động" trong cơ thể để phục vụ phân tích khoa học.
Chuyên gia này tốt nghiệp cử nhân ở Học viện Công nghệ Cáp Nhĩ Tân (HIT), rồi học cao học tại Viện Vật lý sinh học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS). Với Zhang, quyết định trở về quê hương là bước đi tự nhiên để hiện thực hóa các tham vọng nghiên cứu đỉnh cao.
Nhà hóa học Omar Yaghi gia nhập Đại học Thanh Hoa hồi đầu tháng, dẫn dắt một trung tâm nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để thay đổi quy trình thiết kế, tổng hợp vật liệu mới, giúp rút ngắn chu kỳ phát triển xuống nhiều lần.
Ông là một trong ba người được trao giải Nobel Hóa học năm 2025 cho công trình nghiên cứu về khung hữu cơ-kim loại (MOFs). Đây là những vật liệu siêu xốp có cấu trúc như bọt biển, cho phép thu giữ và chuyển hóa carbon, thu gom nước từ không khí sa mạc hoặc hấp thụ hydro để sản xuất năng lượng sạch.
Trước khi về Thanh Hoa, Yaghi giữ vị trí Giáo sư danh dự James và Neeltje Tretter danh giá về Hóa học tại UC Berkeley, đại học công số 1 nước Mỹ. (Từ trái qua) Dai Liang, Omar Yaghi, Chen Peipei.
Ảnh: Fudan Uni, Tsinghua University, University of Cambridge Dai Liang nhận chức giáo sư tại Đại học Phúc Đán ở Thượng Hải hồi tháng 6. Trước đó, anh là giáo sư bậc một, giữ ghế danh dự Michael M.
Garland Chair tại khoa Vật lý, UC Berkeley. Dai nghiên cứu về vũ trụ học lý thuyết và vật lý thiên văn năng lượng cao, sử dụng một công cụ cốt lõi là hiệu ứng thấu kính hấp dẫn.
Anh là một trong những người tiên phong phát triển phương pháp sử dụng hiệu ứng này để "soi" vào những cấu trúc siêu nhỏ của vật chất tối, đồng thời giải mã nguồn gốc, sự tiến hóa của các ngôi sao thế hệ đầu và các hố đen trong vũ trụ sơ khai mà các kính viễn vọng thông thường không thể nhìn thấy trực tiếp.
Anh từng tốt nghiệp Đại học Bắc Kinh, sau đó lấy bằng tiến sĩ về vũ trụ học lý thuyết ở Đại học Johns Hopkins (Mỹ). Chen Peipei, nhà khoa học năng lượng, rời Đại học Cambridge, Anh, để làm giáo sư danh dự tại trường Năng lượng và Môi trường, Đại học Thành phố Hong Kong (CityUHK) hồi tháng 5.
Chen chuyên về kinh tế năng lượng, phân tích chuyển đổi năng lượng và mô hình hóa dòng vào, ra (input-output modelling). Định hướng nghiên cứu chính của cô xoay quanh việc liên kết khả năng thích ứng với khí hậu và phát triển đô thị bền vững.
Chen tốt nghiệp Viện Hàn lâm khoa học Trung Quốc và Đại học An Huy, rồi tới Anh nhận bằng Tiến sĩ kinh tế sinh thái học từ University College London (UCL). Cô cho hay quay về vì bị thu hút bởi môi trường thuận lợi cho các giảng viên trẻ.
Sau 1,5 năm làm nghiên cứu sau tiến sĩ ở Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) ở Mỹ, Jiang Jianfeng đầu quân cho Đại học Bắc Kinh hồi tháng 3. Ở tuổi 30, Jiang được ví như ngôi sao đang lên trong ngành bán dẫn, nổi tiếng nhờ công trình nghiên cứu về vật liệu Indium Selenide (InSe) hai chiều.
Nó được xem là "vũ khí" để vượt qua nút thắt của Định luật Moore, đồng thời vượt trội về khả năng tiết kiệm điện, chìa khóa cho tương lai của AI và xe tự lái. Jiang nhận bằng tiến sĩ tại Đại học Bắc Kinh năm 2024.
Jiang cho hay trở về trường cũ vì nơi đây có môi trường nghiên cứu thuận lợi, đồng thời tin rằng nghiên cứu phục vụ nhu cầu thực tế của quốc gia mang lại ý nghĩa lớn hơn là chỉ thuần túy học thuật.
Gợi ý thực hành:
1. Theo dõi thông báo từ cơ quan địa phương tại California.
2. Kiểm tra nguồn chính thức trước khi chia sẻ lại thông tin.