Nội dung bài viết
Hệ thống soát vé tự động, ứng dụng sinh trắc học ở metro Hà Nội là bước tiến trong chuyển đổi số giao thông, được các kỹ sư Việt Nam nghiên cứu trong 4 tháng. Đầu năm 2026, Hanoi Metro bắt đầu áp dụng công nghệ soát vé sinh trắc học trên hai tuyến metro Nhổn, ga Hà Nội và Cát Linh, Hà Đông.
Trước đây, người cao tuổi để được hưởng chính sách miễn phí phải xếp hàng đăng ký nhận thẻ cho từng lần sử dụng tại quầy vé, sau đó quẹt thẻ tại cổng soát vé tự động để vào ga.
Với hệ thống hiện tại, người cao tuổi có thể sử dụng căn cước công dân gắn chip kết hợp nhận diện khuôn mặt tại cổng kiểm soát tự động tại nhà ga. Hệ thống sẽ tự động kiểm tra thông tin, định danh thông qua xác thực sinh trắc học khuôn mặt.
Tất cả thao tác xử lý tính toán này được thực hiện dưới 300 mili giây và nếu thông tin hợp lệ, cửa sẽ tự động mở cho hành khách vào ga. Đối với vé lượt, hành khách có thể mua vé theo chặng trên ứng dụng sau đó quét mã QR tại cổng, không cần xếp hàng mua vé tại quầy hoặc tại máy bán vé tự động.
Ngoài ra, hệ thống chấp nhận thanh toán bằng thẻ ngân hàng, thẻ quốc tế như visa ngay tại các cổng kiểm soát tự động theo mô hình Tap & Go theo tiêu chuẩn quốc tế EMV của visa. Giải pháp này giúp hành khách chủ động di chuyển, thuận lợi đối với khách du lịch, đặc biệt là người nước ngoài.
Với người sử dụng vé tuần, vé tháng, hành khách có thể mua vé mọi lúc, mọi nơi thông qua ứng dụng Hà Nội Metro trên điện thoại thông minh thông qua nhiều phương thức thanh toán online.
Hành khách mua vé tháng cần kích hoạt tài khoản trên ứng dụng Hà Nội Metro thông qua việc xác minh căn cước công dân gắn chíp hoặc liên kết với ứng dụng VNeID đã định danh cấp độ 2 trở lên. Hành khách sử dụng điện thoại quét mã QR tại cổng soát vé.
Ảnh: Phương Linh Khi qua cổng kiểm soát vé tự động, hệ thống nhận diện vé tháng qua mã QR trên màn hình điện thoại kết hợp đối chiếu khuôn mặt để xác nhận người sử dụng vé trùng khớp với người sở hữu vé tháng.
Giải pháp này giúp nâng cao độ chính xác trong kiểm soát, hạn chế tình trạng cho người khác mượn vé tháng hoặc vé ưu đãi như trước đây.
Giải pháp nhận diện khuôn mặt áp dụng cho các cổng kiểm soát vé tự động được các chuyên gia của Công ty Cổ phần phần mềm Thăng Long nghiên cứu và phát triển từ tháng 8/2025.
Theo ông Bùi Thanh Bình, Phó tổng giám đốc công ty, đội ngũ đã nghiên cứu giải pháp thu soát vé tự động của các nước tiên tiến như Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc nên giải pháp cho Hà Nội Metro đáp ứng tiêu chuẩn mới nhất trên thế giới, phù hợp với điều kiện hạ tầng và khung tiêu chuẩn chính sách tại Việt Nam.
Đội ngũ kỹ sư của Thăng Long Software đã khảo sát hiện trạng hạ tầng kỹ thuật của hai tuyến đường sắt hiện hữu trong điều kiện hạn chế thông tin, tài liệu thiết kế chuyên sâu do các nhà thầu ODA không chuyển giao thông tin cốt lõi.
Mục tiêu của dự án là tận dụng được tối đa hạ tầng đã được đầu tư, không bỏ sót lãng phí, nhưng phải nâng cấp để đáp ứng phương thức thẻ vé mới đa dạng và thực hiện sinh trắc học hành khách đi tàu, đảm bảo thời gian lưu thông theo tiêu chuẩn của giao thông công cộng là dưới 300 mili giây cho một giao dịch mở cổng kiểm soát tự động.
Ông Bình cho biết khó khăn nhất là việc đọc dữ liệu ảnh chân dung trong căn cước công dân với các đầu đọc sẵn có trên thị trường thường phải mất 3 giây mới hoàn thành tác vụ.
Sau khi nghiên cứu, thử nghiệm nhiều đầu đọc, kết hợp với các giải thuật xử lý tính toán tối ưu, Thăng Long Software lựa chọn đầu đọc của hãng HID (Anh Quốc).
Đây là dòng đầu đọc cao cấp hỗ trợ hầu hết công nghệ đọc thẻ tiên tiến trên thế giới, có thể đọc được cả căn cước công dân gắn chíp lẫn hộ chiếu điện tử theo chuẩn quốc tế ICAO9303. Để điều khiển được đầu đọc chính xác, kỹ sư Việt Nam đã làm việc với các chuyên gia của HID một tháng.
Các kỹ sư của Thăng Long Software lắp đặt thiết bị soát vé tại nhà ga metro.
Ảnh: Phương Linh Để nâng cao độ tin cậy, tăng mức độ chịu lỗi trong quá trình vận hành, các mã vé QR đã được Thăng Long Software nghiên cứu áp dụng các giải pháp mã hóa và tối ưu đến từng byte dữ liệu nhằm xử lý cục bộ (offline) trong hầu hết tình huống, giúp hệ thống hoạt động bình thường ngay cả khi các đường truyền kết nối mạng gặp gián đoạn chờ được khắc phục.
Sau 4 tháng nghiên cứu, hệ thống được thử nghiệm trong một tháng trên tuyến Cát Linh, Hà Đông. Giai đoạn này ghi nhận một số tình huống phát sinh như cổng mở chậm, nhận diện khuôn mặt bị ảnh hưởng bởi góc đứng, hoặc hành khách đi quá sát nhau khiến hệ thống khó xác định chính xác.
Các lỗi này đều được điều chỉnh và khắc phục. Từ đầu năm 2026, Hanoi Metro bắt đầu áp dụng đồng bộ công nghệ soát vé mới trên hai tuyến metro tại thành phố.
Thời gian đầu, một bộ phận người lớn tuổi hoặc ít tiếp cận công nghệ vẫn gặp khó khăn trong việc sử dụng căn cước công dân gắn chíp tại cổng kiểm soát, song đã được nhân viên tại ga hỗ trợ trực tiếp.
So với các phương thức truyền thống, hệ thống soát vé sinh trắc học giúp hành khách di chuyển nhanh qua cổng soát vé, người cao tuổi giảm phụ thuộc vào việc mang theo thẻ hay điện thoại, giảm ùn tắc giờ cao điểm.
Đồng thời, công nghệ này nâng cao độ chính xác trong kiểm soát, hạn chế gian lận và tạo nền tảng để tích hợp sâu hơn với các hệ thống quản lý, dịch vụ số trong tương lai.
Theo ông Bùi Thanh Bình, việc làm chủ công nghệ sản xuất cổng kiểm soát vé tự động từ khâu thiết kế mạch, lập trình điều khiển và phát triển phần mềm ứng dụng có thể tích hợp một cách trơn tru với các dòng thiết bị đầu đọc cao cấp đã tạo ra sản phẩm cổng kiểm soát tự động sản xuất tại Việt Nam, giúp giảm chi phí đầu tư cũng như duy tu bảo trì trong lĩnh vực kiểm soát vé giao thông nội đô.
Tàu chạy trên đường sắt trên cao tuyến Nhổn, ga Hà Nội. Ảnh: Giang Huy
Gợi ý thực hành:
1. Theo dõi thông báo từ cơ quan địa phương tại California.
2. Kiểm tra nguồn chính thức trước khi chia sẻ lại thông tin.