Nội dung bài viết
Ở Santa Ana, một tấm ảnh do trí tuệ nhân tạo tạo ra đã đủ thật để cả một khu dân cư tin rằng có một con rắn cực độc đang bò quanh nhà. Theo San Diego Union-Tribune và Los Angeles Times, cảnh sát thông báo có người nhìn thấy con rắn vào thứ Hai, ngày 28 tháng 9.
Cư dân trong khu vực lo lắng suốt khoảng 24 giờ, rồi mới biết đó là một trò lừa bịp dựng từ hình ảnh AI. Mọi chuyện kết thúc mà không ai bị thương, nhưng nó cho thấy một tấm ảnh giả hiện có thể đi xa đến mức nào.
Một ngày hoảng sợ không đến từ một bài đăng vô danh trên mạng. Nó bắt đầu từ lúc cảnh sát đưa ra thông báo.
Los Angeles Times mô tả cảnh báo này đáng sợ đến mức khó mà bỏ qua, nhưng đồng thời cũng khó tin. Đó chính là thế khó của người dân.
Với tin có rắn độc gần nhà, phần lớn mọi người sẽ chọn cẩn thận trước, trông chừng con nhỏ và giữ thú cưng trong nhà. Nhưng họ gần như không có cách nào tự kiểm tra tấm ảnh là thật hay giả.
Union-Tribune nhận định vụ Santa Ana cho thấy việc phát hiện ảnh do AI tạo ra khó đến mức nào. Còn Los Angeles Times gọi đây là một loại rắc rối mới của cảnh sát.
Khi người dân báo tin, hình ảnh thường là bằng chứng đầu tiên mà cơ quan chức năng nhận được. Nếu bằng chứng đó có thể bịa ra trong vài phút thì việc kiểm chứng trước khi phát cảnh báo sẽ nặng hơn trước nhiều.
Các bản tóm tắt hiện có chưa cho biết ai đã tạo ra tấm ảnh, cảnh sát phát hiện ra bằng cách nào, hay người làm giả có bị xử lý hay không. Santa Ana nằm sát Westminster và Garden Grove, nơi có khu Little Saigon.
Vì vậy, nhóm chịu ảnh hưởng gần nhất là người Việt ở Orange County, những người hay chuyển tiếp tin cảnh báo cho nhau trên mạng xã hội. Kiểu tin như thế này lan rất nhanh, nhất là khi kèm một tấm ảnh rõ nét.
Bài học thì đơn giản nhưng dễ quên. Trước khi chia sẻ, hãy xem lại kênh chính thức của sở cảnh sát.
Khi đã có đính chính, nên gửi tiếp cả lời đính chính để tin giả không tiếp tục lan trong các nhóm chat. Cũng trong tuần này, Thống đốc California đã phủ quyết một dự luật cấm dùng loại kính mà báo chí gọi là "kính biến thái" để bí mật quay phim người khác, theo TechCrunch.
Đây là chuyện khác về bản chất. Một bên là ảnh bị làm giả, bên kia là hình ảnh thật bị ghi lén.
Dữ liệu hiện có cũng không nêu lý do của quyết định phủ quyết. Dù vậy, cả hai câu chuyện đều xoay quanh cùng một câu hỏi mà người dân California đang phải tự trả lời ngày càng nhiều: hình ảnh mình thấy được tạo ra như thế nào, và ai đang ghi lại mình.
Ở Santa Ana, cái giá phải trả lần này là một ngày lo sợ của cư dân và thời gian của lực lượng cảnh sát. Vụ việc khép lại tương đối êm.
Nhưng nó cũng đặt ra một chuẩn mới cho cả hai phía: cơ quan chức năng phải thận trọng hơn với hình ảnh người dân gửi đến, còn người dân phải thận trọng hơn với hình ảnh đi kèm cảnh báo, kể cả khi cảnh báo có vẻ đến từ nguồn chính thức.