Nội dung bài viết
San Jose Jazz Summerfest diễn ra thứ Sáu, thứ Bảy và Chủ nhật tuần này, từ 7 đến 9 tháng 8, và trong danh sách món ăn được giới thiệu cùng với salsa và funk có bánh tét, đặt ngang hàng với thịt nướng, cá da trơn và mì. Chi tiết nhỏ đó nói nhiều hơn vẻ ngoài của nó.
Bánh tét không xuất hiện ở đây như một món lạ được đem ra trưng bày, mà nằm trong cùng một dòng liệt kê với những món ăn lễ hội quen thuộc nhất của nước Mỹ. Với một thành phố có cộng đồng người Việt đông như San Jose, chuyện này lẽ ra phải là hiển nhiên.
Nhưng thực tế nhiều năm qua cho thấy ẩm thực Việt thường sống mạnh trong khu vực của mình, ở các tiệm trên đường Story hay Senter, mà ít khi bước ra sân khấu chung của thành phố.
Một lễ hội nhạc jazz quy mô lớn, bán vé, có nhà tài trợ và truyền thông đưa tin, là loại không gian mà món ăn phải được ban tổ chức chủ động chọn mới có mặt. Điều đáng chú ý là bánh tét, chứ không phải phở hay bánh mì.
Hai món sau đã được người Mỹ biết đến rộng rãi và gần như trở thành đại diện mặc định cho ẩm thực Việt ở các sự kiện ngoài trời. Bánh tét thì khác.
Đó là món gắn với Tết, với gia đình, với việc gói và nấu suốt đêm, và ít khi được bán như đồ ăn cầm tay ở lễ hội mùa hè. Việc nó lọt vào danh sách giới thiệu cho thấy người chọn món không dừng lại ở những cái tên an toàn nhất.
Xu hướng này không chỉ có ở vùng Vịnh. Tại Chicago, một quán đang bán loại xúc xích kết hợp di sản Pakistan của người đầu bếp với món hot dog, thứ đồ ăn bình dân mà cả nước Mỹ đều quen.
Cách làm giống nhau ở chỗ: không giấu gốc gác đi để dễ bán, cũng không giữ nguyên món truyền thống trong một góc riêng, mà đặt nó thẳng vào định dạng phổ thông nhất của ẩm thực Mỹ. Mùa hè là mùa xúc xích, và đó chính là lúc một món ăn nhập cư có nhiều khán giả nhất.
Với các chủ tiệm ăn và người bán hàng rong gốc Việt ở khu vực San Jose, chi tiết này có giá trị thực tế. Các lễ hội thành phố là kênh tiếp cận nhóm khách chưa bao giờ tự tìm đến khu thương mại Việt, và suất bán ba ngày cuối tuần thường mang lại lượng khách mới nhiều hơn cả tháng quảng cáo.
Điều kiện là món phải đóng gói được để ăn khi đứng, cầm một tay, và giải thích được trong một câu ngắn. Người thắng lớn hơn có thể là thế hệ trẻ gốc Việt sinh ra ở Mỹ, nhóm thường phải chọn giữa việc giải thích món ăn của gia đình mình hoặc im lặng bỏ qua.
Khi bánh tét nằm sẵn trong tờ giới thiệu của một lễ hội mà bạn bè cùng lớp cũng đi, việc giải thích không còn cần thiết nữa. Món ăn tự nói phần của nó, giữa tiếng kèn và mùi khói thịt nướng, trong ba ngày cuối tuần này ở trung tâm San Jose.