Nội dung bài viết
Ca phẫu thuật đặc biệt áp dụng "công nghệ kép" gồm Dual Console (hai buồng điều khiển) và Single-site (một cổng) trên hai hệ thống robot Da Vinci Xi đầu tiên tại Việt Nam, diễn ra vào ngày 8/8, cắt ung thư tuyến tiền liệt tận gốc cho bệnh nhân 74 tuổi, chỉ trong 45 phút.
Robot Da Vinci Xi là hệ thống phẫu thuật hiện đại bậc nhất thế giới, được sản xuất bởi Intuitive Surgical (Mỹ), hỗ trợ bác sĩ thực hiện hơn 120 loại phẫu thuật ung thư và các bệnh lý phức tạp với mức xâm lấn tối thiểu.
Robot được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) công nhận thành công vượt trội với hơn 20 triệu ca phẫu thuật cũng như được ứng dụng tại nhiều bệnh viện lớn trên toàn cầu. Hệ thống Da Vinci Xi có giá mua mới khoảng 3,1 triệu USD (tương đương hơn 78 tỷ đồng).
Mỗi robot Da Vinci Xi gồm phần thân máy trang bị 4 cánh tay robot gắn camera và dụng cụ phẫu thuật; một buồng điều khiển (console) và một Patient Cart đảm nhiệm việc xử lý, truyền dẫn và hiển thị hình ảnh phẫu trường.
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đã sử dụng robot này phẫu thuật hơn 500 ca bệnh phức tạp từ thận, tiết niệu, tiêu hóa, ngoại lồng ngực đến sản phụ khoa từ tháng 5/2025 đến nay.
Theo báo cáo tổng kết lâm sàng, tỷ lệ thành công của 500 ca đầu tiên đạt mức tối ưu, tỷ lệ mất máu giảm hơn 70% so với mổ mở, kiểm soát biến chứng sau mổ gần như tuyệt đối, rút ngắn thời gian nằm viện trung bình chỉ còn 2-5 ngày, giúp tiết kiệm chi phí hậu phẫu, giảm tải gánh nặng tài chính cho bệnh nhân.
Bên trong robot Da Vinci Xi là sự kết hợp giữa cơ khí chính xác, hệ thống quang học, cảm biến, điện tử điều khiển và phần mềm xử lý chuyển động, tạo nên một hệ thống robot có khả năng chuyển đổi thao tác của bác sĩ thành những chuyển động phẫu thuật tinh vi.
Kỹ thuật viên đang kết nối hai buồng điều khiển với hệ thống robot Da Vinci Xi (Mỹ), chuẩn bị cho ca phẫu thuật bằng kỹ thuật Dual Console kết hợp Single-site. Đầu tiên là bốn cánh tay robot cùng giá đỡ đi kèm.
Những cánh tay này được trang bị các dụng cụ phẫu thuật chuyên dụng kèm camera độ phân giải cao, thiết kế với các khớp bắt chước chuyển động của cổ tay người bằng mô phỏng 7 bậc tự do, có thể di chuyển và xoay 540 độ với độ chính xác cao, chuyển động linh hoạt, chính xác và lọc bỏ các chuyển động rung, hỗ trợ bác sĩ phẫu thuật thao tác chính xác, nhanh chóng trong không gian hẹp.
Các cánh tay sẽ lần lượt được kỹ thuật viên sử dụng túi chuyên dụng bọc lại trước khi tiến hành phẫu thuật nhằm tránh nhiễm khuẩn trong quá trình mổ.
Trong quá trình phẫu thuật, cánh tay robot được gắn nhiều loại dụng cụ phẫu thuật chuyên dụng (kéo, kẹp, dao điện, dụng cụ khâu/cắt...), tùy thao tác và liên tục thay đổi theo yêu cầu của bác sĩ phẫu thuật.
Các dụng cụ phẫu thuật chuyên dụng được tích hợp ở đầu 4 cánh tay robot Da Vinci Xi, hỗ trợ thực hiện các thao tác cắt, bóc tách, khâu và cầm máu với độ chính xác cao.
Ở khu vực buồng điều khiển, bác sĩ phẫu thuật quan sát màn hình 3D phóng đại phẫu trường 10-15 lần giúp phân biệt rõ khối u với các mô lành, nhận diện mạch máu và các cấu trúc giải phẫu quan trọng, từ đó điều khiển các cánh tay robot thực hiện thao tác với độ chính xác cao.
Nhờ sở hữu hai hệ thống Robot Da Vinci Xi từ tháng 6, BVĐK Tâm Anh có thể thực hiện kỹ thuật Dual Console cho phép hai bác sĩ phối hợp, chuyển đổi quyền điều khiển robot linh hoạt trong quá trình phẫu thuật.
Sự phối hợp này đặc biệt hữu ích trong các ca phẫu thuật khó, giúp bác sĩ xử lý chính xác và nhanh chóng tổn thương phức tạp, hạn chế tổn thương mô lành và mất máu, rút ngắn thời gian phẫu thuật, từ đó giúp người bệnh hồi phục nhanh sau mổ.
Hai bác sĩ cùng thao tác tại hai buồng điều khiển robot Da Vinci Xi trong ca phẫu thuật Dual Console, cho phép phối hợp và hỗ trợ nhau trong quá trình mổ.
Từ bàn điều khiển, chuyển động tay của bác sĩ được hệ thống điện tử và thuật toán xử lý, sau đó chuyển thành chuyển động của các dụng cụ EndoWrist (dụng cụ phẫu thuật) ở đầu cánh tay robot.
Phần mềm có thể lọc rung và thay đổi tỷ lệ giữa chuyển động của tay với chuyển động của dụng cụ, giúp bác sĩ kiểm soát các thao tác trong không gian hẹp.
Hệ thống hình ảnh sử dụng camera nội soi 3D độ phân giải cao với hai kênh hình ảnh độc lập, tạo trường nhìn lập thể và cho phép phóng đại vùng phẫu thuật lên đến 10-15 lần.
Robot Da Vinci Xi cũng hỗ trợ Firefly Fluorescence Imaging, sử dụng hình ảnh huỳnh quang, hỗ trợ đánh giá mạch máu, đường mật và tưới máu mô trong quá trình phẫu thuật. Phẫu trường được phóng đại 10-15 lần, giúp nhìn rõ mạch máu và các cấu trúc mô.
PGS.TS.BS Vũ Lê Chuyên, Giám đốc Trung tâm Tiết niệu, Thận học, Nam khoa, BVĐK Tâm Anh TP HCM, cho biết robot không tự thực hiện ca mổ. Bác sĩ vẫn là người trực tiếp đưa ra quyết định chuyên môn và điều khiển các cánh tay robot thông qua bàn điều khiển.
Robot đóng vai trò là giao diện cơ điện tử, chuyển thao tác của bác sĩ thành chuyển động của dụng cụ bên trong cơ thể với hình ảnh và thông tin được đưa ngược lại bàn điều khiển ở tốc độ rất cao, gần như không có độ trễ.
Trong ca mổ hôm 8/8, lần đầu tiên BVĐK Tâm Anh kết hợp hai kỹ thuật Dual Console và Single-site trong cùng một ca phẫu thuật, cho phép hai bác sĩ phối hợp, chuyển đổi quyền điều khiển robot linh hoạt từ hai buồng điều khiển, đồng thời đưa cả 4 cánh tay robot vào một đường mổ duy nhất.
Các cánh tay robot thực hiện những thao tác như giữ, cắt, bóc tách và cầm máu; bệnh phẩm cũng được lấy ra qua chính đường vào này, góp phần giảm xâm lấn và hỗ trợ người bệnh hồi phục nhanh hơn.
Bác sĩ đưa các cánh tay robot qua thiết bị Single-site vào cơ thể người bệnh, thực hiện phẫu thuật qua một đường mổ duy nhất chỉ 2,5-3 cm.
Gợi ý thực hành:
1. Theo dõi thông báo từ cơ quan địa phương tại California.
2. Kiểm tra nguồn chính thức trước khi chia sẻ lại thông tin.