Nội dung bài viết
Thống đốc Gavin Newsom ngày 10/9 đã ký một bộ dự luật được văn phòng ông gọi là các biện pháp bảo vệ trẻ em trực tuyến mạnh nhất toàn quốc, trong đó có dự luật an toàn chatbot được mô tả là nghiêm ngặt nhất nước và các lệnh cấm nhắm vào mạng xã hội gây nghiện với thanh thiếu niên.
Theo CalMatters, gói luật này hạn chế cách chatbot tương tác với trẻ em và cấm thanh thiếu niên tiếp cận những tính năng mạng xã hội bị xem là gây nghiện.
California từ lâu tự nhận là tiểu bang đi đầu về bảo vệ trẻ em trên mạng, và lần ký này đẩy chuẩn đó lên thêm một bậc ngay tại nơi phần lớn các công ty AI đặt trụ sở. Điểm đáng chú ý là Sacramento không chọn cách cấm hẳn AI với người trẻ, mà đặt ra hàng rào cho chính các công ty làm ra chatbot.
Thông cáo của văn phòng thống đốc xếp dự luật chatbot vào cùng một gói với các quy định về mạng xã hội, cho thấy giới lập pháp đang coi trợ lý AI trò chuyện là một rủi ro cùng loại với các nền tảng như Instagram hay TikTok khi nói tới trẻ em.
Chi tiết về mức phạt, thời điểm có hiệu lực và cách thực thi vẫn cần chờ văn bản luật cụ thể, và bản tin hiện tại chưa nêu rõ những điểm này. Cùng ngày, ở phía nam tiểu bang, Học khu Thống nhất Oceanside tại hạt San Diego lại đi theo hướng ngược lại nhưng bổ sung cho nhau.
Theo FOX 5 San Diego, học khu này đang đưa trí tuệ nhân tạo vào lớp học như một phần của sáng kiến rộng hơn nhằm chuẩn bị cho học sinh sử dụng công nghệ đang thay đổi rất nhanh một cách có trách nhiệm. Nói gọn lại, tiểu bang siết công ty, còn trường học dạy học sinh.
Hai chuyện này không mâu thuẫn. Một bên chặn những sản phẩm được thiết kế để giữ chân trẻ em, bên kia thừa nhận rằng AI sẽ có mặt trong đời sống học tập và làm việc của thế hệ này dù muốn hay không.
Bối cảnh liên bang cũng đang nóng lên cùng chiều. Theo San Diego Union-Tribune, các thượng nghị sĩ thuộc cả hai đảng đã gửi câu hỏi chất vấn OpenAI về vụ xâm nhập liên quan tới công ty khởi nghiệp AI Hugging Face.
Khi cả Dân chủ lẫn Cộng hòa cùng lên tiếng về một sự cố bảo mật của công ty AI lớn nhất nước, thông điệp gửi tới ngành là rõ ràng: giai đoạn các công ty AI tự đặt luật chơi cho mình đang khép lại, và California đang là nơi biến áp lực đó thành luật trước tiên.
Ngành công nghệ ở San Francisco cũng đang tự điều chỉnh giọng điệu. Theo KRON4, công ty khởi nghiệp AI từng dựng các bảng quảng cáo với khẩu hiệu "Ngừng tuyển dụng con người" đã tuyên bố gỡ bỏ khẩu hiệu này và nói rằng họ lấy làm tiếc.
Một chiến dịch tiếp thị gây sốc bị rút lại chỉ là chuyện nhỏ so với một bộ luật của tiểu bang, nhưng nó phản ánh cùng một thực tế: công chúng và giới chức đang mất kiên nhẫn với cách ngành AI nói chuyện và hành xử, và các công ty bắt đầu cảm nhận được điều đó.
Với các gia đình gốc Việt ở California có con trong độ tuổi đi học, hai diễn biến này chạm trực tiếp tới đời sống hằng ngày.
Con cái họ sẽ được bảo vệ hơn trước chatbot và mạng xã hội nhờ luật mới, nhưng cũng sẽ được yêu cầu học cách làm việc với AI ngay trong lớp, ít nhất là ở những học khu như Oceanside.
Câu hỏi thực tế cho phụ huynh không còn là có nên cho con dùng AI hay không, mà là con đang dùng loại công cụ nào, ở đâu và với sự hướng dẫn của ai.
Các học khu khác trong tiểu bang có làm theo Oceanside hay không, và luật chatbot mới sẽ được thực thi ra sao, là hai điều sẽ quyết định liệu California có thực sự đi đầu hay chỉ đi đầu trên giấy.