Nội dung bài viết
Hệ thống cao đẳng cộng đồng California, nơi hàng trăm ngàn sinh viên gốc Việt và các cộng đồng di dân khác bắt đầu con đường đại học với chi phí thấp, vừa có một bước ngoặt khó hiểu với người ngoài cuộc.
Các quan chức của hệ thống này nay công khai phản đối hai dự luật cho phép các trường cấp thêm bằng cử nhân, dù đây chính là mục tiêu mà họ đã theo đuổi nhiều năm.
Theo EdSource và CalMatters, sự đảo chiều diễn ra sau khi các nhà lập pháp California đưa vào những thay đổi vào phút cuối trước khi thông qua và gửi văn bản lên Thống đốc Gavin Newsom. Điểm cốt lõi nằm ở nội dung của hai dự luật.
Theo CalMatters, chúng đặt ra các quy tắc mới để xác định khi nào một trường cao đẳng cộng đồng được phép mở chương trình cử nhân và số lượng chương trình mỗi trường có thể cung cấp. Về nguyên tắc, đó là khung pháp lý mà các trường mong muốn để thoát khỏi tình trạng xin phép từng trường hợp một.
Nhưng chính phần quy tắc này đã bị chỉnh sửa muộn, và các quan chức cao đẳng cộng đồng cho rằng phiên bản cuối cùng sẽ tạo ra những rào cản thay vì mở đường. Nguồn tin chưa nêu chi tiết từng điều khoản bị thay đổi, nên chưa thể kết luận cụ thể rào cản đó là gì.
Sự phản đối vào lúc này có ý nghĩa đặc biệt vì thời điểm. Dự luật đã rời khỏi Quốc hội tiểu bang và nằm trong tay Thống đốc, tức là không còn cơ hội sửa đổi văn bản.
Lựa chọn còn lại chỉ là ký hoặc phủ quyết. Khi những người lẽ ra là bên hưởng lợi lại lên tiếng phản đối, áp lực dồn về phía văn phòng Newsom, và thông điệp ngầm là các trường thà không có luật còn hơn có một luật bị bó hẹp.
Đây là kịch bản hiếm gặp ở Sacramento, nơi các bên thường chấp nhận thỏa hiệp để có được điều gì đó thay vì trắng tay. Tranh chấp về bằng cử nhân tại cao đẳng cộng đồng vốn không mới.
Nhiều năm qua, việc mở rộng loại bằng này luôn vấp phải câu hỏi về ranh giới với hệ thống Cal State và University of California, vốn là nơi cấp bằng cử nhân truyền thống.
Những quy tắc về ngành nào được mở, trùng lặp với trường bốn năm gần đó ra sao, và mỗi trường được cấp bao nhiêu chương trình chính là nơi các lợi ích va chạm. Việc các thay đổi được chèn vào phút cuối cho thấy cuộc thương lượng này chưa hề khép lại, bất chấp lá phiếu thông qua tại Quốc hội.
Nhóm chịu ảnh hưởng trực tiếp nhất là sinh viên đang học hoặc dự định học tại cao đẳng cộng đồng với hy vọng lấy bằng cử nhân ngay tại trường, không phải chuyển tiếp lên hệ thống bốn năm.
Tại các khu vực đông người Việt như Quận Cam hay San Jose, cao đẳng cộng đồng là điểm khởi đầu quen thuộc của rất nhiều gia đình, nên số phận của hai dự luật này sẽ quyết định các trường địa phương có thể mở thêm chương trình cử nhân đến đâu.
Với tình hình hiện tại, câu trả lời phụ thuộc hoàn toàn vào quyết định ký hay phủ quyết của Thống đốc Newsom trong những tuần tới.