Nội dung bài viết
EdSource, trang tin giáo dục tại California, gọi kết quả bầu cử vừa qua là một "sóng thần xanh" và nêu hệ quả trực tiếp nhất cho ngành giáo dục: Đảng Dân chủ sắp nắm quyền hầu bao của Quốc hội.
Theo EdSource, với quyền này, đảng Dân chủ có thể chi phối các nỗ lực của chính quyền Trump nhằm giải tán Bộ Giáo dục Hoa Kỳ. Một bài khác của EdSource nêu thêm một mục tiêu cụ thể.
Đó là chương trình dùng tín dụng thuế liên bang để cấp học bổng vào trường tư thục và trường tôn giáo, do Đảng Cộng hòa hậu thuẫn. Hai bài cùng chỉ về một điểm: chính sách giáo dục liên bang giờ phải đi qua một Quốc hội do phe đối lập với Tòa Bạch Ốc kiểm soát.
Với Bộ Giáo dục Hoa Kỳ, đòn bẩy nằm ở ngân sách. Quốc hội quyết định mỗi cơ quan liên bang được cấp bao nhiêu tiền và được tiêu vào việc gì.
Nắm khâu này, đảng Dân chủ có công cụ để làm chậm hoặc chặn kế hoạch thu hẹp, giải tán Bộ Giáo dục. EdSource mô tả khả năng đó bằng chữ "thống trị", nhưng bản tóm tắt không nêu dự luật ngân sách nào, khoản tài trợ nào hay chương trình nào sẽ được khôi phục.
Bài viết khuyên độc giả theo dõi thông báo từ các cơ quan giáo dục địa phương tại California. Chương trình thứ hai hẹp hơn nhưng chạm thẳng vào chuyện học phí.
Theo EdSource, chương trình dùng tín dụng thuế liên bang để tài trợ học bổng cho học sinh vào trường tư thục và trường tôn giáo. Đây là một phần trong chính sách "lựa chọn trường học" mà Đảng Cộng hòa theo đuổi.
Tựa bài của EdSource nói đảng Dân chủ giờ có quyền "sửa chữa hoặc chấm dứt" chương trình, và phần tóm tắt cho rằng thay đổi có thể đến ngay. Nguồn tin chưa cho biết đảng Dân chủ nghiêng về hướng nào, cũng chưa nêu số học sinh đang nhận học bổng hay giá trị các khoản tín dụng.
Có quyền thay đổi chưa có nghĩa là thay đổi đã xảy ra. Cả hai bài viết đều mô tả quyền hạn mới của đảng Dân chủ, chưa mô tả một quyết định cụ thể nào.
Hiện chưa có dự luật hay mốc thời gian được công bố. Đảng Dân chủ cũng chỉ "sắp" nắm quyền, chưa chính thức nắm.
Một dự luật muốn sửa hoặc xóa bỏ chương trình tín dụng thuế vẫn cần chữ ký của tổng thống, hoặc đủ phiếu để vượt quyền phủ quyết. Con đường ngân sách thường là nơi hai bên mặc cả, nên kết quả cuối cùng có thể khác xa những gì mỗi phe đưa ra lúc đầu.
Hai nhóm nên theo dõi sát nhất là phụ huynh đang nhận hoặc đang tính xin học bổng trường tư, trường tôn giáo qua chương trình tín dụng thuế, và giáo viên, nhân viên khu học chánh ở California làm việc trong các chương trình có tiền từ Bộ Giáo dục Hoa Kỳ.
Với nhóm đầu, điều kiện xét học bổng là thứ có thể thay đổi nếu Quốc hội ra tay sửa. Với nhóm sau, câu hỏi là ngân sách liên bang cho trường học có được giữ nguyên hay không.
Nguồn đáng tin nhất trong những tháng tới vẫn là thông báo chính thức của khu học chánh và của Bộ Giáo dục California, thay vì tin đồn rằng một chương trình nào đó "sắp bị cắt".