Nội dung bài viết
Vẹt Kea bị mất mỏ trên “đã viết lại ý nghĩa của khuyết tật đối với các loài có hành vi phức tạp”. Bruce the kea—một loài vẹt núi cao có nguồn gốc từ New Zealand—bị mất mỏ trên trong một tai nạn khi còn nhỏ.
Nhưng điều đó không ngăn cản anh trở thành con đực thống trị trong cộng đồng kea của mình (được gọi là “rạp xiếc”) tại Khu bảo tồn động vật hoang dã Willowbank.
Theo một bài báo mới đăng trên tạp chí Current Biology, Bruce đã đạt được trạng thái alpha của mình thông qua một phương pháp chiến đấu độc đáo, về cơ bản là “đấu thương” bằng phần còn lại của mỏ. Các nhà nghiên cứu đã biết Bruce rất đặc biệt.
Vào năm 2021, các nhà khoa học tại Phòng thí nghiệm Tư duy Động vật Kea tại Đại học Auckland đã nghiên cứu Bruce và những con kea không khuyết tật khác và phát hiện ra rằng Bruce có hành vi rỉa lông bất thường để bù đắp cho chiếc mỏ phía trên bị thiếu của mình.
Anh ta đã tìm ra cách sử dụng những viên sỏi nhỏ cho mục đích đó, nhét chúng vào giữa hàm dưới và lưỡi rồi chà xát chúng dọc theo lông vũ của mình.
Những con kea không khuyết tật khác thỉnh thoảng cũng chơi với những viên sỏi, nhưng chúng chọn những viên lớn hơn và không bao giờ dùng chúng để rỉa lông. Vì vậy Bruce không học được hành vi này bằng cách quan sát những con chim khác; anh ấy đã tự mình tìm ra nó.
Các tác giả kết luận điều này là đúng xác định khả năng giải quyết vấn đề cao của keas và có thể là một ví dụ về việc sử dụng công cụ có chủ ý.
Đó cũng là lý do tại sao những người chăm sóc Bruce tại khu bảo tồn chưa bao giờ lắp chân giả cho anh vì tin rằng điều đó sẽ chỉ khiến anh căng thẳng và buộc anh phải điều chỉnh lại hành vi của mình một lần nữa.
Bây giờ Bruce đang thách thức một giả định cơ bản của cái gọi là “lý thuyết cạnh tranh”: rằng đối thủ to lớn hơn, được trang bị vũ khí tốt hơn trong một cuộc xung đột thường sẽ giành chiến thắng trong cuộc chiến.
Rạp xiếc của Bruce bao gồm chín nam và ba nữ, và các nhà nghiên cứu đã quan sát 162 tương tác giữa nam và nam trong bốn tuần. Bruce đã tham gia vào 36 cuộc tương tác và giành chiến thắng tất cả, qua đó củng cố vị thế alpha của mình.
Bruce cũng có hàm lượng chất chuyển hóa hormone gây căng thẳng thấp nhất, được ưu tiên tiếp cận bốn trạm cho ăn trung tâm do cấp bậc của anh ta, và thậm chí còn được một người không phải bạn đời loại bỏ các mảnh vụn khỏi mỏ dưới của anh ta, cá thể duy nhất trong rạp xiếc được vinh dự như vậy.
Chìa khóa thành công và tâm trạng thoải mái nói chung của Bruce? Kỹ thuật dùng mỏ thương độc đáo của anh ấy giúp anh ấy nhanh chóng đánh bại đối thủ của mình.
Ở cự ly gần, Bruce sẽ vươn cổ ra để đâm vào đối thủ, thêm động tác chạy hoặc nhảy khi tấn công từ xa. xa.
Những con đực không khuyết tật khác chủ yếu cắn vào cổ đối thủ, trong khi Bruce chủ yếu tấn công về phía trước và nhắm vào lưng, đầu, cánh và chân của đối thủ. Anh ta đá với tốc độ tương tự như những con kea khác nhưng sử dụng nửa mỏ của mình thường xuyên hơn nhiều.
Theo các tác giả, chỉ có hai trường hợp khác trong tài liệu khoa học có thể so sánh được với sự chuyển thể tài tình của Bruce.
Trong một trường hợp, Jane Goodall quá cố đã quan sát thấy một con tinh tinh đực alpha tên là Fabian bị mất khả năng sử dụng cánh tay do bệnh bại liệt; anh trai của anh ấy đã trở thành nam alpha mới.
Fabian đã cố gắng đạt được trạng thái “beta” thông qua liên kết và cũng bằng cách phát triển các màn hình sạc khác thường. Trường hợp còn lại liên quan đến một con khỉ già Nhật Bản có khả năng đi lại dần dần suy giảm; con khỉ duy trì trạng thái alpha của mình bằng cách liên minh với con cái alpha.
Nhưng Bruce đã tự mình đạt được trạng thái alpha thông qua sự thống trị chứ không phải thông qua một liên minh hữu ích.
Đồng tác giả Alexander Grabham của Te Whare Wānanga o Waitaha/Đại học Canterbury ở New Zeal cho biết: “Bruce cho chúng ta thấy rằng đổi mới hành vi có thể giúp khắc phục tình trạng khuyết tật về thể chất, ít nhất là ở những loài có nhận thức linh hoạt để phát triển các giải pháp mới”. Và.
"Nghiên cứu trước đây đã chỉ ra mối liên hệ giữa bộ não lớn, tính linh hoạt trong hành vi và khả năng sống sót ở cấp độ loài. Bruce chứng minh những liên kết đó diễn ra như thế nào ở một cá thể thông qua những đặc điểm quan trọng hàng ngày, chẳng hạn như sự thống trị xã hội.
Phát hiện của chúng tôi cũng đặt ra một câu hỏi quan trọng về phúc lợi: nếu một động vật khuyết tật có thể đổi mới để đạt được thành công thì những biện pháp can thiệp có thiện chí như chân tay giả có thể không phải lúc nào cũng cải thiện chất lượng cuộc sống của chúng.
Đôi khi, động vật có thể sống tốt hơn mà không cần sự giúp đỡ." Sinh học hiện tại, 2026. DOI: 10.1016/j.cub.2026.03.004 ( Giới thiệu về DOI ).
Ars Technica đã tách tín hiệu khỏi tiếng ồn trong hơn 25 năm. Với sự kết hợp độc đáo giữa hiểu biết về kỹ thuật và mối quan tâm sâu rộng đến nghệ thuật và khoa học công nghệ, Ars là nguồn đáng tin cậy trong biển thông tin.
Suy cho cùng, bạn không cần phải biết mọi thứ, chỉ cần biết những gì quan trọng.
Gợi ý thực hành:
1. Theo dõi thông báo từ cơ quan địa phương tại California.
2. Kiểm tra nguồn chính thức trước khi chia sẻ lại thông tin.