Nội dung bài viết
Nghiên cứu mới cho thấy nhóm gene SP chung ở kỳ giông Mexico, cá ngựa vằn, chuột có thể đặt nền tảng cho liệu pháp tái tạo tay chân cho con người trong tương lai.
Suốt nhiều năm, giới khoa học đã tìm kiếm những cách thức để không cần dùng đến chân tay giả, hướng tới khôi phục chức năng, cảm giác và chuyển động tự nhiên cho người bị tổn thương chi.
Trong nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences tháng này, nhóm tác giả tiến hành nghiên cứu kỳ giông Mexico, cá ngựa vằn và chuột vì mỗi loài đều cung cấp thông tin độc đáo về quá trình tái tạo.
Kết quả, họ phát hiện nhóm gene chung mang tên SP có thể giúp phát triển liệu pháp tái tạo chi cho con người trong tương lai. Kỳ giông Mexico nổi tiếng với "siêu năng lực" tái tạo toàn bộ chi, đuôi, hàm, mô tủy sống và các phần cơ quan gồm tim, não, phổi, gan.
Cá ngựa vằn cũng có khả năng chữa lành mạnh mẽ như tái tạo vây đuôi bị tổn thương nhiều lần, phục hồi tim, não, tủy sống, thận, võng mạc, tuyến tụy. Trong khi đó, chuột là động vật có vú giống con người, có thể tái tạo phần đầu ngón.
Con người đôi khi cũng có thể mọc lại đầu ngón tay nếu nền móng vẫn còn nguyên vẹn sau chấn thương, cho phép da, thịt và xương phục hồi.
Phó giáo sư sinh học Josh Currie tại Đại học Wake Forest, thành viên nhóm nghiên cứu, cùng đồng nghiệp phát hiện lớp biểu bì tái tạo ở cả ba loài đều kích hoạt hai gene SP6 và SP8.
Họ điều tra cách các gene này tham gia tái tạo và nhận thấy, SP8 đặc biệt quan trọng với quá trình mọc lại chi ở kỳ giông Mexico. Sử dụng công nghệ chỉnh sửa gen CRISPR, nhóm của Currie thử loại bỏ SP8 khỏi bộ gene của kỳ giông Mexico.
Kết quả, chúng không thể tái tạo xương chi trọn vẹn. Họ cũng nhận thấy vấn đề tương tự ở chuột khi thiếu gene SP6 và SP8 trong quá trình tái tạo ngón.
K ỳ giông Mexico trong phòng thí nghiệm tái tạo của nhà sinh vật Josh Currie tại Đại học Wake Forest. Ảnh: Đại học Wake Forest Phòng thí nghiệm của bác sĩ David A.
Brown tại Đại học Duke, thành viên nhóm nghiên cứu, thiết kế một liệu pháp gene virus dựa trên chất tăng cường tái tạo mô. Liệu pháp cung cấp cho cơ thể phân tử tín hiệu FGF8, thường được kích hoạt bởi SP8.
Ở chuột, thử nghiệm giúp thúc đẩy tái tạo xương ở những ngón tổn thương và phục hồi một phần khả năng tái tạo bị mất khi thiếu các gene SP.
Chi người không thể tự tái tạo như kỳ giông, nhưng nhóm nghiên cứu tin rằng các liệu pháp tương lai có thể bắt chước một số cơ chế sinh học do gene SP điều khiển. Họ cảnh báo, nghiên cứu mới vẫn đang trong giai đoạn đầu và cần thêm nhiều phân tích, đánh giá, trước khi ứng dụng trên người.
Dù vậy, Currie nhận định, đây vẫn là nền tảng quan trọng cho phương pháp điều trị tái tạo.
Gợi ý thực hành:
1. Theo dõi thông báo từ cơ quan địa phương tại California.
2. Kiểm tra nguồn chính thức trước khi chia sẻ lại thông tin.