Nội dung bài viết
Nhiều chuyên gia cho rằng World Cup 2026 mang lại giá trị kinh tế rất nhỏ cho ba nước chủ nhà Mỹ, Canada, Mexico, còn FIFA mới hưởng lợi nhiều nhất. World Cup 2026 được kỳ vọng trở thành sự kiện thể thao lớn nhất hành tinh.
Giải đấu năm nay có quy mô lớn chưa từng có, với 48 đội tuyển tham dự, 104 trận đấu trong 39 ngày tại 16 sân vận động ở Mỹ, Mexico và Canada.
World Cup 2026 có thể đóng góp khoảng 41 tỷ USD vào GDP toàn cầu, theo báo cáo do OpenEconomics (OE), một tổ chức nghiên cứu độc lập thực hiện, được đăng tải trên website của FIFA.
Báo cáo cho biết giải đấu sẽ tạo ra khoảng 824.000 việc làm và mang về hơn 9,4 tỷ USD tiền thuế trực tiếp/gián tiếp cho ngân sách ba nước chủ nhà. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng những dự báo này quá lạc quan.
Victor Matheson, Giáo sư kinh tế thể thao tại trường Holy Cross nhận định các con số của FIFA có lẽ đã bị "thổi phồng đáng kể". Theo ông, những ước tính này giống một thông cáo quảng bá hơn là nghiên cứu kinh tế nghiêm túc.
Matheson cho rằng dù World Cup thu hút đông đảo khán giả và du khách quốc tế, phần lớn số tiền người Mỹ trả để xem bóng đá chỉ là khoản chi được chuyển từ các hình thức giải trí khác. Vì vậy, theo Matheson, World Cup không làm tổng mức chi tiêu của nền kinh tế tăng lên.
"Doanh thu từ giải đấu này chỉ được phân bổ lại giữa các lĩnh vực, thay vì tạo ra giá trị kinh tế mới", ông nói. Matheson giải thích rằng du khách đến xem World Cup cũng chỉ thay thế lượng khách du lịch thông thường tại các thành phố đăng cai.
Ngoài ra, ông nói phần lớn nguồn thu từ vé và các hợp đồng tài trợ đều chảy về túi FIFA cùng các tập đoàn đa quốc gia, chứ không ở lại với nền kinh tế Mỹ.
Tương tự, Kevin Daly, chuyên gia tại ngân hàng đầu tư Goldman Sachs, cũng cho rằng tác động lên các chỉ số kinh tế vĩ mô của giải đấu lớn nhất hành tinh là không đáng kể. "Phần lớn khoản chi của người hâm mộ chỉ thay thế cho những hoạt động tiêu dùng khác", chuyên gia tại Goldman Sachs nhận định.
Ông cho rằng mức tăng chi tiêu sẽ nhanh chóng giảm trong tuần hoặc tháng ngay sau khi World Cup kết thúc. Kevin Daly cùng đồng nghiệp Mambuna Njie tại Goldman Sachs đã phân tích dữ liệu kinh tế của World Cup kể từ giải đấu diễn ra tại Tây Ban Nha năm 1982.
Các cầu thủ xếp hàng trong lễ chào cờ trước trận đấu bảng K World Cup 2026 giữa Bồ Đào Nha và Uzbekistan trên sân Houston, ngày 23/6/2026.
Ảnh: AP Trong một nghiên cứu khác, ngân hàng đầu tư Saxo Bank của Đan Mạch cũng kết luận World Cup 2026 không phải động lực tăng trưởng đáng kể đối với kinh tế Mỹ.
Theo các chuyên gia, những chính sách cứng rắn của Mỹ với người nhập cư, các phát ngôn gây tranh cãi của Tổng thống Donald Trump, cùng giá vé vào sân, vé máy bay và khách sạn cao hơn nhiều so với các kỳ World Cup trước đã khiến lượng khách quốc tế thấp hơn kỳ vọng.
FIFA từng dự báo khoảng 40% trong tổng số 5 triệu khán giả của 104 trận đấu là người nước ngoài. Tuy nhiên, mục tiêu này dường như quá lạc quan.
Ebenezer Obadare, nghiên cứu viên tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ (CFR) cho biết nhiều du khách vẫn e ngại đến Mỹ để xem các trận đấu.
Báo cáo do Hiệp hội Khách sạn và Lưu trú Mỹ (AHLA) công bố hồi tháng 4, hai tháng trước trận khai mạc giữa Mexico và Nam Phi, cho thấy 80% khách sạn tại 11 thành phố đăng cai ở Mỹ có lượng đặt phòng thấp hơn dự kiến.
Hiệp hội cảnh báo các chỉ báo này cho thấy cú hích kinh tế từ World Cup có thể không đạt như kỳ vọng. FIFA chưa công bố doanh thu chính thức từ World Cup 2026, nhưng dự kiến đạt khoảng 9 tỷ USD.
Riêng tiền bán vé được kỳ vọng mang về khoảng 3 tỷ USD, cao gấp hơn ba lần mức 930 triệu USD tại World Cup 2022 ở Qatar. Phần doanh thu còn lại đến từ bản quyền truyền hình, các hợp đồng tài trợ, tiếp thị và cấp phép thương mại.
Richard Sheehan, Giáo sư danh dự ngành tài chính, tác giả cuốn "Keeping Score: The Economics of Big Time Sports", nhận định doanh thu bán vé tăng mạnh có thể giúp tổng doanh thu của FIFA vượt 15 tỷ USD.
Theo các chuyên gia, không phải các nước chủ nhà, FIFA mới là bên hưởng lợi lớn nhất từ World Cup. Tổ chức này thuê sân vận động với mức giá cố định theo các điều khoản có lợi, đồng thời nắm quyền bán vé và khai thác các hợp đồng tài trợ.
"FIFA thu gần như toàn bộ doanh thu, trong khi chuyển phần lớn chi phí cho các nước chủ nhà. Dù thế nào FIFA cũng có lãi", Matheson nói.
Gợi ý thực hành:
1. Theo dõi thông báo từ cơ quan địa phương tại California.
2. Kiểm tra nguồn chính thức trước khi chia sẻ lại thông tin.