Nội dung bài viết
Sau khi phóng lên không gian, tầng thứ nhất của tên lửa Trường Chinh 10B đáp trở lại, được thu hồi bằng hệ thống lưới thành công. Hôm 10/7, tên lửa Trường Chinh 10B cất cánh từ Trung tâm phóng vệ tinh Văn Xương, đảo Hải Nam, trong chuyến bay thử nghiệm đầu tiên.
Khoảng sáu phút sau khi chia tách với tầng thứ hai, tầng tên lửa thứ nhất lao xuống thẳng đứng có kiểm soát. Bộ phận này sau đó được Navigator, phương tiện trang bị giàn lưới chuyên dụng, đón lấy ngoài biển, cách bãi phóng hơn 300 km.
"Rất đúng tâm lưới. Khả năng điều khiển chính xác rất xuất sắc", Chen Mingbo, Chủ tịch Tập đoàn Công nghệ và Khoa học Hàng không Vũ trụ Trung Quốc (CASC) nhận xét.
Sự kiện đánh dấu lần đầu tiên Trung Quốc thu hồi thành công tầng đẩy tên lửa trong chuyến bay lên quỹ đạo, trở thành quốc gia thứ hai sau Mỹ thực hiện điều này. Theo Global Times , đây cũng là lần đầu tiên trên thế giới tầng tên lửa được thu hồi bằng hệ thống lưới.
Tầng đầu tiên của tên lửa Trường Chinh 10B hạ cánh trên biển. Video: CGTN Trường Chinh 10B là tên lửa hai tầng nhiên liệu lỏng do Viện Công nghệ Phương tiện Phóng Trung Quốc (CALT) thuộc CASC giám sát phát triển.
Tên lửa tái sử dụng này cao 70 m, rộng 5 m, khối lượng phóng khoảng 760 tấn và chở được 16 tấn hàng hóa lên quỹ đạo Trái Đất thấp.
Trong khi tên lửa tái sử dụng thường hạ cánh bằng chân đáp có thể bung ra, chẳng hạn Falcon 9 của SpaceX, Trường Chinh 10B lại dùng 4 móc nằm cạnh các vây lưới ở phần thân. Trong quá trình hạ cánh, chúng sẽ móc vào những dây cáp bằng thép của Navigator.
Navigator là phương tiện bắt giữ tên lửa bằng lưới chuyên dụng đầu tiên của Trung Quốc, dài 144 m, rộng 50 m và nặng 25.000 tấn khi trang bị đầy đủ.
Nhờ hệ thống định vị động, phương tiện này có thể giữ vững vị trí trong điều kiện sóng gió, đóng vai trò như bệ đáp di động đáng tin cậy trên vùng biển rộng lớn.
Theo Sun Zhenlian, chuyên gia kỹ thuật tại CALT, khi tầng thứ nhất của tên lửa Trường Chinh 10B xuống tới vùng không gian phía trên bệ thu hồi, nó vẫn tiếp tục giảm tốc.
Hệ thống định vị và dẫn đường của tầng tên lửa liên tục thu thập dữ liệu vận tốc và vị trí theo thời gian thực, truyền thông tin đến hệ thống điều khiển để chỉnh hướng và tốc độ cho phù hợp. Cùng lúc, Navigator cũng giám sát tình trạng tầng tên lửa để điều khiển dây cáp bắt giữ.
Sun gọi quá trình này là "cuộc gặp gỡ hai chiều" với độ chính xác cao. Toàn bộ quá trình diễn ra trong thời gian ngắn, chịu tác động của sóng gió trên biển, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa thân tên lửa, dây cáp và cơ chế móc.
"Điều này giống như thả chiếc bút từ tầng 100 xuống hộp đựng bút trong khi vẫn giữ kiểm soát tốc độ và hướng", Hao Jinjie, kỹ sư làm việc tại CASC, nói với CGTN .
Tải trọng tức thời cũng đặt ra thách thức khổng lồ với cơ chế móc, đòi hỏi nó chịu được những lực phức tạp khi tiếp xúc với lưới, bị trượt hoặc kéo. "Cơ chế móc giống như bàn tay đầy sức mạnh, giữ chặt tầng tên lửa", Sun mô tả.
Tiếp theo, Navigator phải cố định tầng tên lửa. "Do yếu tố môi trường như sóng và gió biển, tầng tên lửa có thể lắc lư bên trong giàn lưới.
Hệ thống thu hồi sẽ làm ổn định bằng hai bước. Đầu tiên, các dây cáp phụ giữ chặt tầng tên lửa ở nhiều hướng.
Sau đó, bệ khóa tự động di chuyển đến bên dưới, kẹp và khóa lại", Sun giải thích. Ông nói thêm, quá trình này giống như thắt dây an toàn quanh tầng tên lửa, giúp nó ổn định ngay cả trên biển.
Tầng đầu tiên của tên lửa đẩy Trường Chinh 10B được giữ cố định bằng hệ thống lưới trên biển ngày 10/7. Ảnh: Xinhua Theo Chen Muye, chuyên gia kỹ thuật tại CALT, hệ thống thu hồi bằng lưới có nhiều ưu điểm, bao gồm giúp đơn giản hóa cấu trúc tên lửa vì không cần trang bị chân đáp.
Điều này tiếp tục làm giảm khối lượng tổng thể, tăng khả năng chở hàng và hiệu quả hoạt động cho tên lửa. Giàn lưới cũng có thể điều chỉnh linh hoạt nên khả năng chịu sai lệch khi hạ cánh khá tốt.
Ngoài ra, hệ thống có thể thiết kế theo dạng module để phục vụ nhiều loại tên lửa kích thước khác nhau. Các chuyên gia sẽ tân trang tầng đẩy vừa thu hồi để tái sử dụng cho chuyến bay tiếp theo, dự kiến diễn ra cuối năm nay.
"Nếu số lần tái sử dụng đủ nhiều, chi phí có thể giảm 20-30%. Khi cải tiến thêm, mức giảm có thể đạt 50-60%", Hao nhận định .
Kan Lei, chuyên gia công nghệ tên lửa tại CALT, cho rằng thành công của nhiệm vụ phóng và thu hồi Trường Chinh 10B đánh dấu bước tiến quan trọng trong ngành vũ trụ Trung Quốc.
Trong tương lai, công nghệ tái sử dụng dự kiến giúp giảm đáng kể chi phí phóng thương mại, đồng thời nâng cao khả năng cạnh tranh của Trung Quốc trên thị trường thế giới. Khi ô vuông chuyển thành dấu tích xanh là hoàn thành, bạn đọc có thể đóng trang web trên.
Khi nhìn thấy dấu tích xanh bên cạnh VnExpress là đã hoàn thành.
Gợi ý thực hành:
1. Theo dõi thông báo từ cơ quan địa phương tại California.
2. Kiểm tra nguồn chính thức trước khi chia sẻ lại thông tin.