Nội dung bài viết
Khoảng 70.000 trẻ em ở California đang học trong hệ thống Head Start, và bộ quy tắc liên bang quyết định các lớp đó vận hành ra sao hiện nằm trong tầm ngắm của chính quyền Trump.
Head Start là chương trình chăm sóc và giáo dục sớm do liên bang tài trợ, dành cho những gia đình nghèo nhất nước, mức chuẩn là hộ bốn người kiếm dưới 33.000 USD một năm.
Đây không phải một khoản trợ cấp tiền mặt mà là chỗ giữ trẻ thật, với tiêu chuẩn thật, và tiêu chuẩn đó chính là thứ đang được đặt lên bàn. Điểm cần hiểu đúng ở đây là sự khác nhau giữa cắt ngân sách và gỡ quy tắc.
Cắt ngân sách thì thấy ngay: ít tiền hơn, ít lớp hơn. Gỡ quy tắc thì kín đáo hơn nhiều.
Các quy tắc liên bang của Head Start là thứ ràng buộc tỷ lệ giáo viên trên trẻ, trình độ người dạy, quy trình tuyển sinh và điều kiện xét thu nhập.
Khi chúng bị nới ra hoặc rút đi, tiền có thể vẫn chảy, nhưng cái mà phụ huynh nhận được ở cửa lớp có thể đổi khác mà không cần một đạo luật nào được thông qua. Với một hộ gia đình đang ở ngưỡng thu nhập đó, chỗ giữ trẻ không phải chuyện giáo dục thuần túy.
Nó là điều kiện để người lớn trong nhà đi làm được ca sáng hay ca tối. Bất kỳ thay đổi nào về tiêu chí xét duyệt hoặc về giờ hoạt động của chương trình đều đi thẳng vào lịch làm việc của cả nhà.
Đó là lý do bản tin này đáng đọc kỹ hơn là một dòng tiêu đề chính sách giáo dục. Cùng ngày, cuộc đua ghế thống đốc California cũng xoay quanh trẻ em di cư.
Ứng cử viên Steve Hilton, trong chặng dừng vận động ở Fresno hôm thứ Ba, tiếp tục công kích đối thủ Xavier Becerra, cáo buộc cựu Bộ trưởng Y tế Hoa Kỳ đã xử lý sai vấn đề trẻ em di cư không có người lớn đi kèm.
Đây là cáo buộc trong tranh cử, chưa phải một kết luận điều tra hay một phán quyết, và nên được đọc đúng với tư cách đó.
Điều nó cho thấy là hồ sơ trẻ di cư không người lớn đi kèm đang được đẩy thành một trục tranh luận trung tâm của kỳ bầu cử thống đốc năm nay, chứ không còn là chuyện chỉ bàn ở Washington.
Ở một mặt trận khác, một thẩm phán liên bang tại Texas hôm thứ Tư đã hủy phần luật từ thập niên 1930 quy định về ống giảm thanh và một số loại súng bị xếp vào nhóm nguy hiểm nhất. Phán quyết đến hơn một năm sau khi Tổng thống Donald Trump ký dự luật xóa khoản thuế áp lên các món này.
Cấu trúc của vụ việc đáng chú ý: khi phần thuế bị bỏ đi, nền tảng pháp lý mà đạo luật cũ dựa vào để tồn tại cũng lung lay theo, và tòa xử rằng phần quy định đó không còn thi hành được.
California có luật súng riêng của bang, chặt hơn liên bang, và phán quyết từ một tòa liên bang ở Texas không tự động thay đổi luật California. Nhưng đây là mẫu hình pháp lý mà giới vận động sẽ dùng lại: rút đi một điều khoản thuế trước, rồi kiện phần quy định còn lại sau.
Ba diễn biến này khác chủ đề nhau nhưng cùng chỉ về một cách quyền lực đang được thực thi trong năm nay. Không phải qua các đạo luật lớn được biểu quyết công khai, mà qua việc rút quy tắc hành chính, qua phán quyết của một tòa cấp quận, và qua cách một hồ sơ được dựng thành đề tài tranh cử.
Với Head Start, thời điểm đáng theo dõi là khi văn bản hướng dẫn mới được công bố, vì đó là lúc biết được điều gì thật sự đổi ở lớp học chứ không chỉ ở lời đe dọa.