Nội dung bài viết
Dự luật hỗ trợ các phòng tin tức California đã được cơ quan lập pháp thông qua và hiện nằm trên bàn Thống đốc Gavin Newsom, chờ ông ký hoặc phủ quyết. Đây là nỗ lực cứu các tổ chức báo chí đang gặp khó khăn của tiểu bang.
Điều đáng chú ý không nằm ở bản thân dự luật, mà ở chỗ nó xuất hiện đúng lúc một ngành nội dung khác của California đang được chăm sóc kỹ hơn hẳn.
Cũng mùa hè này, Newsom ký thành luật một giới hạn mới đối với tín dụng thuế doanh nghiệp, và giới hạn đó có nguy cơ cắt bớt phần giảm thuế mà Hollywood đang hưởng.
Phản ứng đến rất nhanh: California khôi phục quyền được giảm thuế cho phim độc lập, tức là mở một lối miễn trừ riêng cho mảng này thay vì để nó chịu chung mức trần. Khi một chính sách vừa ký đã có ngoại lệ dành riêng cho phim ảnh, đó là chỉ dấu khá rõ về thứ tự ưu tiên ở Sacramento.
Áp lực còn đến từ Washington. Tổng thống Donald Trump đang thúc giục Quốc hội tạo ra một ưu đãi thuế liên bang cho ngành điện ảnh và truyền hình.
Chi tiết này quan trọng vì nó cho thấy điện ảnh có hai tầng vận động: tiểu bang và liên bang, hai đảng và hai chính quyền vốn đối đầu nhau ở gần như mọi vấn đề khác. Báo chí địa phương thì chỉ có một cửa duy nhất, và cửa đó là chữ ký của một người.
Sự chênh lệch này có lý do dễ hiểu. Hollywood có việc làm đếm được, có phim trường có thể rời sang Georgia hay Vancouver, có con số cụ thể để mang đi thuyết phục nhà lập pháp.
Một tòa soạn địa phương đóng cửa thì mất mát khó quy ra bảng lương, và cũng không có ai dọa chuyển hoạt động sang tiểu bang khác. Chính sách công thường phản ứng với thứ đo đếm được, và báo chí địa phương từ lâu đã ở phía khó đo.
Với người Việt ở California, phần đáng theo dõi là số phận của dự luật báo chí chứ không phải tin về phim ảnh. Nguồn tin không nói dự luật này bao gồm hay loại trừ báo chí tiếng Việt, nên chưa thể nói chắc các tòa soạn cộng đồng ở Quận Cam hay San Jose có nằm trong diện hỗ trợ hay không.
Điều có thể nói là tiêu chí phân bổ, nếu dự luật được ký, sẽ quyết định chuyện đó, và tiêu chí ấy đáng đọc kỹ khi văn bản chính thức được công bố. Trước mắt chỉ có hai kết quả.
Newsom ký, và California trở thành một trong số ít tiểu bang bỏ tiền công giữ lại các phòng tin tức. Hoặc ông phủ quyết, và ngành báo chí tiểu bang quay lại với cùng bài toán tài chính đã đẩy nhiều tòa soạn tới chỗ thu hẹp.
Trong khi đó, ưu đãi thuế cho phim ảnh gần như chắc chắn vẫn còn đó ở cả hai kịch bản.