Nội dung bài viết
Kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc tế có thể giúp startup và tổ chức nghiên cứu tại Việt Nam kiểm chứng sản phẩm, rút ngắn hành trình thương mại hóa, theo đại diện Trung tâm Phát triển Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Tây Ban Nha (CDTI), South Summit 2026, do Đại học IE đồng tổ chức ngày 3-5/6 tại Madrid, Tây Ban Nha, là một trong những diễn đàn khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo có ảnh hưởng nhất tại châu Âu.
Bên lề sự kiện, bà Patricia Sánchez Pacheco, chuyên gia phụ trách chương trình hợp tác với Việt Nam của Trung tâm Phát triển công nghệ và Đổi mới sáng tạo CDTI, cơ quan công trực thuộc chính phủ Tây Ban Nha, chia sẻ kinh nghiệm thúc đẩy khởi nghiệp dựa trên công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Patricia Sánchez Pacheco, chuyên gia phụ trách chương trình hợp tác với Việt Nam của Trung tâm Phát triển công nghệ và Đổi mới sáng tạo CDTI.
Ảnh: Châu An, Với sứ mệnh thu hẹp khoảng cách giữa đổi mới sáng tạo và thực tiễn thị trường, CDTI hỗ trợ chuyển đổi kết quả nghiên cứu thành sản phẩm và doanh nghiệp có khả năng thương mại hóa thế nào?, Nhiều đột phá công nghệ xuất phát từ nghiên cứu cơ bản, nhưng cần nguồn vốn đáng kể cùng các giai đoạn tạo mẫu (prototype), thử nghiệm và thẩm định trước khi có thể trở thành sản phẩm thương mại.
Chúng tôi cung cấp khoản tài trợ hoặc cho vay theo từng cột mốc phát triển của dự án, giúp hỗ trợ các giai đoạn trung gian này. CDTI cũng tận dụng hợp tác công nghệ quốc tế để tăng hiệu quả đổi mới sáng tạo và tăng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước.
Chúng tôi thúc đẩy các dự án R&D hợp tác với đối tác nước ngoài, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận mạng lưới đổi mới sáng tạo quốc tế và tạo điều kiện cho các quan hệ hợp tác công nghệ xuyên biên giới, từ đó giúp doanh nghiệp tận dụng chuyên môn bổ trợ từ quốc tế, chia sẻ nguồn lực và trao đổi tri thức., Bà có thể mô tả quá trình CDTI hỗ trợ từ giai đoạn ý tưởng ban đầu đến khi trở thành một sản phẩm thương mại thành công?, Tôi muốn nhấn mạnh vai trò của chương trình "vốn mồi" NEOTEC của CDTI trong việc hỗ trợ startup và doanh nghiệp spin-off (hình thành từ đề tài nghiên cứu hoặc sản phẩm công nghệ trong phòng thí nghiệm nhà trường) chuyển từ giai đoạn ý tưởng ban đầu đến thương mại hóa.
Đây là một trong những công cụ hỗ trợ công quan trọng nhất của Tây Ban Nha nhằm thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp dựa trên công nghệ. Chương trình tập trung vào những doanh nghiệp có chiến lược kinh doanh hoặc hoạt động dựa trên việc ứng dụng chuyên sâu các tri thức khoa học và kỹ thuật.
Để đủ điều kiện tham gia, doanh nghiệp phải chứng minh phát triển công nghệ là nguồn tạo lợi thế cạnh tranh cốt lõi. Điều này giúp đảm bảo nguồn lực công được phân bổ cho những dự án đổi mới sáng tạo có hàm lượng công nghệ cao và tiềm năng tăng trưởng lớn.
Một điểm nhấn của NEOTEC là vai trò thúc đẩy chuyển giao tri thức từ các trường đại học và tổ chức nghiên cứu công sang thị trường.
Thông qua hỗ trợ thành lập các doanh nghiệp công nghệ xuất phát từ kết quả nghiên cứu khoa học, chương trình góp phần thu hẹp khoảng cách giữa quá trình tạo ra tri thức và việc ứng dụng tri thức đó vào thực tiễn kinh doanh. Quy mô hỗ trợ của chương trình cũng rất đáng chú ý.
Trong những đợt gọi vốn gần đây, NEOTEC tài trợ 70% chi phí hợp lệ của dự án, với mức tối đa 250.000 Euro cho mỗi doanh nghiệp.
Đặc biệt, các dự án có tuyển dụng nghiên cứu sinh tiến sĩ có thể nhận mức hỗ trợ tới 85% chi phí hợp lệ, qua đó khuyến khích startup tích hợp nguồn nhân lực khoa học trình độ cao vào quá trình phát triển doanh nghiệp., Theo bà, Nhà nước nên đóng vai trò gì trong thu hẹp khoảng cách giữa phòng thí nghiệm và thị trường, đặc biệt với những lĩnh vực công nghệ có độ rủi ro cao?, Trong những lĩnh vực có thời gian phát triển dài và khả năng sinh lời còn nhiều bất định, chính phủ và các cơ quan nhà nước có thể đóng vai trò giảm thiểu rủi ro, giúp doanh nghiệp theo đuổi những đổi mới sáng tạo mà khu vực tư nhân có thể xem là quá mạo hiểm để đầu tư.
Các công cụ hỗ trợ có thể bao gồm chương trình đồng tài trợ chi phí, mô hình hợp tác công, tư, cơ chế bảo lãnh tín dụng hoặc các chương trình tài trợ dự án nghiên cứu và phát triển. Tuy nhiên, sự can thiệp của các cơ quan nhà nước cũng đi kèm những thách thức.
Nguồn tài trợ công có thể gây phát sinh sự quan liêu, làm giảm áp lực cạnh tranh trên thị trường và tạo ra sự phụ thuộc vào hỗ trợ của Nhà nước.
Về lâu dài, điều này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến năng lực đổi mới sáng tạo cũng như hiệu quả vận hành của thị trường., Đâu là những yếu tố cốt lõi giúp một dự án nghiên cứu tiềm năng trở thành một doanh nghiệp thành công trên thị trường?, Trước hết cần xác định nhu cầu thị trường rõ ràng và đã được kiểm chứng.
Nhiều dự án nghiên cứu rất ấn tượng về mặt kỹ thuật nhưng thất bại về mặt thương mại vì không giải quyết một vấn đề đủ cấp thiết, đủ lớn hoặc đủ giá trị về mặt kinh tế.
Cũng cần nói tới năng lực chuyển hóa công nghệ, tức khả năng đưa một nguyên mẫu khoa học trong phòng thí nghiệm trở thành sản phẩm hoặc dịch vụ đáng tin cậy, có thể mở rộng quy mô và đạt hiệu quả về chi phí.
Tiếp đến là khả năng lãnh đạo khởi nghiệp mạnh mẽ và đội ngũ nghiên cứu phù hợp, nói cách khác là kết hợp giữa kỹ năng kinh doanh và năng lực khoa học.
Các doanh nghiệp spin-off thành công thường bao gồm những nhà khoa học sáng lập và những người có kinh nghiệm về phát triển kinh doanh, thâm nhập thị trường và gọi vốn.
Gợi ý thực hành:
1. Theo dõi thông báo từ cơ quan địa phương tại California.
2. Kiểm tra nguồn chính thức trước khi chia sẻ lại thông tin.