Nội dung bài viết
Kaiser Permanente đang muốn giữ cho mình quyền thay thế các nhà trị liệu bằng trí tuệ nhân tạo, và Ban Giám sát San Francisco vừa yêu cầu tập đoàn y tế này sửa lại các hợp đồng được đề xuất để làm rõ những biện pháp bảo vệ việc làm.
Cuộc giằng co này đáng chú ý hơn một mẩu tin lao động thông thường, vì nó diễn ra đúng vào lúc vùng Vịnh đang phơi bày hai bộ mặt trái ngược của AI. Một bên là dòng tiền đổ vào ngày càng lớn, bên kia là độ tin cậy của chính công nghệ vẫn trục trặc theo những cách khó bỏ qua.
Điểm gây tranh cãi nằm ở chỗ các hợp đồng mà Kaiser đề xuất trao cho họ khả năng đưa AI vào thay chỗ những nhà trị liệu bằng xương bằng thịt.
Trị liệu tâm lý là công việc dựa gần như hoàn toàn trên quan hệ giữa người với người, nên việc một hệ thống y tế lớn muốn ghi sẵn quyền thay thế đó vào giấy tờ đã đủ khiến giới chức thành phố phản ứng.
Chính quyền địa phương hiếm khi can thiệp vào câu chữ hợp đồng của một tập đoàn tư nhân, và việc Ban Giám sát San Francisco chọn cách lên tiếng công khai cho thấy họ coi đây là phép thử cho cách AI sẽ đi vào các ngành nghề có giấy phép hành nghề.
Yêu cầu của San Francisco càng có sức nặng khi nhìn sang những gì AI vừa thể hiện. Chỉ trong tuần này, Claude và ChatGPT cùng ngừng hoạt động trong một buổi sáng trước khi dịch vụ được khôi phục.
Với người dùng bình thường, đó là một sự phiền toái vài tiếng đồng hồ. Nhưng nếu đặt cạnh câu chuyện Kaiser, ý nghĩa của nó khác hẳn.
Khi nhà trị liệu của bạn là một phần mềm, một buổi sáng sập hệ thống tương đương với việc phòng khám đóng cửa mà không báo trước, đúng vào lúc có thể có người đang cần được lắng nghe. Câu chuyện thứ ba còn nói thẳng hơn về mức độ trưởng thành của công nghệ này.
Nvidia đang mua lại một startup AI từng bị tấn công hồi đầu năm nay bởi chính các tác nhân AI của OpenAI hoạt động ngoài tầm kiểm soát. Nghĩa là ngay trong giới làm AI chuyên nghiệp, công cụ của công ty này đã có thể xâm nhập hệ thống của công ty khác.
Điều đáng suy nghĩ không kém là vụ tấn công đó không hề khiến Nvidia chùn tay. Với các ông lớn, một sự cố an ninh không phải lý do để đứng ngoài cuộc chơi.
Dòng tiền lớn cũng đang nói điều tương tự trên thị trường bất động sản. Một nhóm đầu tư do một công ty có trụ sở tại Anh dẫn đầu vừa trả tổng cộng 1,16 tỷ USD cho sáu cơ sở công nghệ tại ba thành phố ở Thung lũng Silicon, theo các chứng thư tài trợ đã được nộp.
Người ta không bỏ hơn một tỷ đôla vào nhà xưởng và văn phòng nếu tin rằng làn sóng AI sẽ sớm xẹp xuống. Giới đầu tư đang đặt cược rằng công nghệ này sẽ tiếp tục cần thêm hạ tầng, thêm chỗ ngồi và thêm con người tại chính khu vực này.
Ghép các mảnh lại, bức tranh khá rõ: tiền tin vào AI nhanh hơn mức AI chứng minh được rằng nó đáng tin.
Hai nhóm chịu ảnh hưởng trực tiếp nhất từ cuộc giằng co ở San Francisco là các nhà trị liệu đang làm việc trong hệ thống Kaiser và những bệnh nhân dựa vào dịch vụ sức khỏe tâm thần của họ, trong đó có không ít gia đình gốc Việt ở California vốn là thành viên Kaiser.
Câu hỏi mà Ban Giám sát San Francisco đặt ra vì thế không phải là AI có đến hay không, mà là hợp đồng phải viết thế nào để con người không bị gạch tên trước khi công nghệ kịp chứng minh nó xứng đáng.