Nội dung bài viết
Học khu Thống nhất Los Angeles (LAUSD), học khu lớn nhất California, vừa nhận cảnh báo nghiêm trọng từ các chuyên gia về khủng hoảng tài chính của tiểu bang: học khu có nguy cơ cao mất khả năng chi trả. Cùng lúc đó, một trường bán công ở Bắc California nộp đơn xin phá sản.
Hai câu chuyện khác nhau về quy mô nhưng cùng chỉ về một chỗ yếu. Ngân sách của các trường được tài trợ bằng tiền công ở California đang mỏng hơn nhiều so với vẻ ngoài, và cuộc tranh cãi quanh Dự luật 98 cho thấy ngay cả nguồn tiền được xem là bảo đảm cho giáo dục cũng đang bị đặt dấu hỏi.
Với LAUSD, lời cảnh báo xoay quanh hai vấn đề mà giới quan sát giáo dục đã nhắc nhiều năm nay: chi tiêu vượt mức và số học sinh ghi danh thấp hơn dự kiến.
Ở California, tiền tiểu bang cấp cho học khu phần lớn tính theo số học sinh đi học, nên khi lớp học vơi đi mà chi phí nhân sự, cơ sở vật chất vẫn giữ nguyên, khoảng hở ngân sách sẽ lớn dần.
Việc chính các chuyên gia của tiểu bang lên tiếng, thay vì chỉ là nhận định từ bên ngoài, khiến cảnh báo lần này có trọng lượng hơn đối với một học khu có quy mô như LAUSD.
Ở phía bắc tiểu bang, Trường Kỹ thuật và Cộng đồng Highlands (Highlands Community Charter and Technical Schools) đã nộp đơn phá sản sau một năm gặp khó khăn. Năm ngoái, trường này bị cáo buộc có sai phạm tài chính liên quan đến khoảng 180 triệu USD.
Trường bán công hoạt động bằng ngân sách công nhưng được vận hành độc lập với học khu, nên một vụ đổ vỡ tài chính ở mức này đặt ra câu hỏi về cách tiểu bang giám sát dòng tiền chảy vào khu vực bán công, nhất là khi con số bị nêu ra lớn đến vậy. Dự luật 98 là phần còn lại của bức tranh.
Đây là quy định bảo đảm một phần ngân sách tiểu bang cho trường học từ mẫu giáo đến lớp 12 và các trường cao đẳng cộng đồng.
Thống đốc Gavin Newsom đã trì hoãn việc tính một phần nguồn thu vào khoản tài trợ theo Dự luật 98, và điều này khiến hai ứng cử viên cho chức Tổng Giám đốc Giáo dục Công California, Sonja Shaw và Richard Barrera, cùng gọi động thái đó là bất hợp pháp.
Shaw và Barrera đứng ở hai đầu rất khác nhau trong cuộc đua, nên việc họ đồng ý với nhau ở điểm này cho thấy chuyện tiền cho trường học đã vượt ra ngoài ranh giới phe phái. Nhóm chịu tác động rõ nhất là phụ huynh có con đang học tại LAUSD.
Một học khu bị cảnh báo về khả năng chi trả thường phải đưa ra kế hoạch cân đối ngân sách, và các quyết định đó sẽ được bàn tại những buổi họp hội đồng giáo dục mà phụ huynh có quyền tham dự và góp ý.
LAUSD hiện cũng đang đối mặt với một hành động cưỡng chế từ Bộ Giáo dục Hoa Kỳ liên quan đến chính sách về giới của học khu, nghĩa là ban lãnh đạo học khu phải xử lý cùng lúc áp lực tài chính và áp lực pháp lý từ liên bang.
Ba diễn biến này chưa đủ để nói hệ thống trường công California đang khủng hoảng toàn diện.
Nhưng khi học khu lớn nhất bị cảnh báo, một trường bán công phá sản và nguồn tài trợ theo Dự luật 98 bị tranh cãi về tính hợp pháp, câu hỏi ai sẽ chịu phần thiếu hụt sẽ còn quay lại trong mùa ngân sách tới và trong cuộc bầu chọn người đứng đầu ngành giáo dục tiểu bang.