Nội dung bài viết
Trận bóng bầu dục tối thứ Sáu tại Los Gatos High School ở vùng South Bay đã mở đầu bằng một màn bay ngang trên bầu trời sân vận động, dành riêng để tưởng niệm Mark Bingham và Todd Beamer, hai người hùng của ngày 11 tháng 9.
Theo tường thuật của Mercury News, đây là điểm nhấn của cả buổi tối, lấn át cả tỉ số trận đấu trong ký ức của khán giả có mặt.
Bingham và Beamer đều là cựu học sinh của ngôi trường này, và cả hai đều có mặt trên chuyến bay United 93, chuyến bay đã lao xuống cánh đồng ở Pennsylvania sau khi hành khách chống trả không tặc. Chi tiết đáng chú ý là thời điểm.
Ngày 11 tháng 9 năm nay rơi đúng vào thứ Sáu, tức là buổi tối bóng bầu dục quen thuộc của các trường trung học Mỹ, và Los Gatos High đã chọn khoảnh khắc đó để biến một nghi thức thể thao thành một buổi tưởng niệm tập thể.
Với một cộng đồng đã sống ở California hơn hai mươi lăm năm kể từ biến cố, đây là lời nhắc rằng lịch sử 9/11 không chỉ nằm ở New York hay Washington. Nó có tên tuổi cụ thể trên hành lang một trường công ở thung lũng Santa Clara.
Phần lớn học sinh đang đứng trên khán đài Los Gatos tối hôm đó sinh ra sau năm 2001. Với các em, Bingham và Beamer là những cái tên trên tấm bảng tưởng niệm chứ không phải ký ức sống.
Việc nhà trường đưa câu chuyện của hai cựu học sinh vào một sự kiện mà cả trường và phụ huynh đều có mặt là cách dạy lịch sử hiệu quả hơn nhiều so với một trang sách giáo khoa. Người xem không cần ai giảng giải; chiếc máy bay lướt qua sân cỏ đã nói thay tất cả.
Nhiều gia đình gốc Việt ở San Jose, Milpitas hay Santa Clara có con đang học tại các trường trung học công lập cùng khu vực với Los Gatos, và những buổi tối bóng bầu dục kiểu này thường là nơi cha mẹ lần đầu tiếp xúc với văn hóa học đường Mỹ theo đúng nghĩa.
Câu chuyện của Bingham và Beamer là một trong những mảnh lịch sử mà thế hệ phụ huynh nhập cư đôi khi biết rất rõ qua truyền hình, nhưng lại ít khi kể lại cho con bằng tiếng Việt. Sự kiện ở Los Gatos là một dịp tự nhiên để mở lại cuộc trò chuyện đó trong gia đình.
Cùng cuối tuần này, một bản tin khác từ Fox News cho biết một huấn luyện viên bóng bầu dục trung học ở California đã bị bắt sau khi học sinh phát hiện điều được mô tả là gây lo ngại tại trường.
Bản tin chưa nêu tên trường, tên huấn luyện viên hay bản chất cụ thể của phát hiện, nên chưa thể nói thêm về vụ việc.
Hai câu chuyện không cùng một hướng, nhưng đặt cạnh nhau, chúng cho thấy sân bóng trung học ở California vừa là nơi cộng đồng gửi gắm ký ức tập thể, vừa là nơi mà sự tin cậy của phụ huynh vào người lớn quanh con em mình luôn cần được kiểm chứng.
Điều rõ ràng nhất từ Los Gatos là một trường công có thể tự mình gìn giữ câu chuyện của cựu học sinh mà không cần một chương trình quốc gia nào.
Với phụ huynh gốc Việt đang có con ở tuổi trung học, buổi tối thứ Sáu vừa rồi là ví dụ cụ thể cho thấy nên có mặt ở những sự kiện của trường, không chỉ vì trận đấu, mà vì đó là nơi con mình học cách hiểu đất nước đang sống.