Nội dung bài viết
Quân đội Nga đã trang bị cho một số xe tăng ngoài mặt trận hệ thống bảo vệ chủ động (active protection system) thế hệ mới, với mục tiêu phát hiện và bắn hạ máy bay không người lái của Ukraine trước khi chúng kịp lao trúng xe.
Nhưng theo các báo cáo từ chiến trường, drone Ukraine vẫn liên tục áp đảo được lớp phòng thủ này, khiến xe tăng Nga tiếp tục là mục tiêu dễ bị tổn thương dù đã được nâng cấp công nghệ.
Hệ thống bảo vệ chủ động hoạt động bằng cách dùng radar hoặc cảm biến để phát hiện vật thể bay tới gần, sau đó kích nổ một đầu đạn nhỏ để phá hủy hoặc làm chệch hướng nó trước khi va chạm.
Đây từng được xem là lời giải cho vấn nạn drone giá rẻ đang thay đổi cục diện chiến trường Ukraine suốt mấy năm qua.
Tuy nhiên trên thực tế, số lượng drone tấn công cùng lúc, góc bay thấp sát mặt đất, và khả năng điều khiển linh hoạt của phi công Ukraine đang khiến hệ thống này bị quá tải hoặc phản ứng không kịp.
Điểm mấu chốt không nằm ở việc công nghệ phòng thủ vô dụng, mà ở chỗ nó chỉ xử lý tốt trong một số kịch bản nhất định.
Khi đối phương tung ra nhiều drone rẻ tiền cùng lúc, hoặc thay đổi chiến thuật bay để né cảm biến, một hệ thống được thiết kế để chặn từng mối đe dọa đơn lẻ sẽ nhanh chóng bị vượt ngưỡng xử lý.
Câu chuyện này phản ánh một xu hướng lớn hơn của chiến tranh hiện đại: vũ khí giá rẻ, sản xuất hàng loạt, có thể làm vô hiệu hóa những khí tài đắt tiền được đầu tư nghiên cứu công phu.
Một chiếc drone chỉ tốn vài trăm đến vài nghìn đô la vẫn có thể đe dọa một xe tăng trị giá hàng triệu đô, miễn là số lượng đủ nhiều và chiến thuật đủ linh hoạt.
Với giới quan sát công nghệ quốc phòng, đây là bằng chứng mới nhất cho thấy cuộc đua giữa vũ khí tấn công bằng drone và các hệ thống phòng thủ tự động vẫn đang nghiêng về phía tấn công.
Các nhà sản xuất vũ khí phương Tây và Nga đều đang phải liên tục cập nhật phần mềm nhận diện mối đe dọa, tăng tốc độ phản ứng của cảm biến, đồng thời tìm cách gây nhiễu hoặc đánh chặn từ xa thay vì chỉ dựa vào lớp giáp phản ứng ở phút chót.
Bài học rút ra không chỉ dừng ở phạm vi chiến trường Ukraine. Nó cho thấy trong giai đoạn hiện nay, ưu thế công nghệ quân sự không còn nằm hoàn toàn ở phần cứng đắt tiền, mà ngày càng phụ thuộc vào tốc độ thích nghi phần mềm và chiến thuật triển khai theo thời gian thực.