Nội dung bài viết
Meta, Google và TikTok đã đưa Tổng chưởng lý California ra tòa để chặn một đạo luật của tiểu bang. Đạo luật này được soạn ra nhằm bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên khỏi những rủi ro của mạng xã hội.
Lập luận chung của các công ty khá thẳng: họ cho rằng luật vi phạm quyền tự do ngôn luận mà Tu chính án thứ nhất bảo vệ. Ba công ty đứng sau những ứng dụng nhiều gia đình ở California đang dùng mỗi ngày nay cùng quay sang chống lại một luật đặt ra để giới hạn chính sản phẩm của họ.
Vì vậy, chuyện này không chỉ là một tranh chấp pháp lý giữa giới công nghệ và chính quyền tiểu bang. Theo hãng AP, được đài KRON đăng lại, Meta và TikTok nộp đơn kiện riêng chứ không đứng chung một hồ sơ.
TechCrunch đưa tin ngày 5/11 rằng Google cũng nằm trong nhóm khởi kiện. Nộp đơn riêng có nghĩa là tòa sẽ phải xem xét lập luận của từng nền tảng.
Dù vậy, cả ba cùng nhắm tới một mục tiêu là ngăn đạo luật được áp dụng. Các nguồn tin hiện có chưa nêu chi tiết từng điều khoản của luật, nên độc giả không nên vội đoán tính năng nào trên ứng dụng của con mình sẽ thay đổi.
Ở Mỹ, Tu chính án thứ nhất từ lâu là vũ khí pháp lý quen thuộc của các công ty công nghệ khi tiểu bang tìm cách điều chỉnh cách nền tảng vận hành. Lập luận thường gặp là quy định về cách hiển thị, sắp xếp hay giới hạn nội dung cũng đụng tới quyền phát ngôn.
Phía tiểu bang thì xem việc bảo vệ trẻ vị thành niên là lợi ích chính đáng đủ để can thiệp. Vụ kiện lần này đặt hai lập luận đó đối đầu trực tiếp tại California, nơi đặt trụ sở của Meta và Google.
Nhóm chịu ảnh hưởng rõ nhất là các phụ huynh có con tuổi teen ở California. Nếu tòa chấp nhận yêu cầu của các công ty, những biện pháp bảo vệ mà tiểu bang đặt ra có thể bị treo lại trong lúc vụ kiện kéo dài.
Nếu luật đứng vững, các nền tảng sẽ phải tuân thủ khi phục vụ người dùng nhỏ tuổi trong tiểu bang. Với nhiều gia đình vốn đã vất vả kiểm soát thời gian con dùng điện thoại, kết quả này sẽ quyết định trách nhiệm đó do luật pháp chia sẻ hay vẫn đè chủ yếu lên vai cha mẹ.
Cùng tuần, KRON đưa tin một người đàn ông ở North Carolina đã kiện OpenAI, công ty có trụ sở tại San Francisco. Ông cáo buộc vợ mình đã dùng ChatGPT để thực hiện một âm mưu giết ông.
Đây là cáo buộc trong đơn kiện và chưa được tòa xác minh. Vụ này khác hẳn về bản chất, vì đây là một cá nhân kiện công ty chứ không phải công ty kiện tiểu bang.
Dù vậy, nó cho thấy câu hỏi ai chịu trách nhiệm khi sản phẩm công nghệ dính vào chuyện gây hại ngày càng được đưa ra tòa, và các công ty đặt trụ sở ở California thường nằm ở trung tâm những tranh chấp ấy.
Về trước mắt, những phán quyết đầu tiên của tòa trong vụ Meta, Google và TikTok kiện Tổng chưởng lý California sẽ cho phụ huynh biết đạo luật này có hiệu lực thật hay chỉ nằm trên giấy. Cuộc tranh luận về việc bảo vệ trẻ em trên mạng giờ không còn chỉ diễn ra ở Quốc hội tiểu bang.
Kết quả của nó sẽ do thẩm phán định đoạt.