Nội dung bài viết
Chính phủ rút đề xuất cho người nước ngoài đăng ký chờ ghép tạng, thu hẹp phạm vi hiến mô của người dưới 18 tuổi và chỉnh lý quy định về sử dụng tinh trùng của người chồng đã chết.
Dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) được Chính phủ chỉnh lý để trình Quốc hội thảo luận sáng 2/11.
So với bản trình đầu tháng 10, dự thảo thay đổi nhiều nội dung liên quan đến điều kiện hiến mô, tạng, quyền quyết định của người thân, hỗ trợ sinh sản và hoạt động ghép tạng tại Việt Nam.
Người dưới 18 tuổi chỉ được hiến mô tái sinh cho anh chị em ruột Theo dự thảo mới, Chính phủ bỏ đề xuất cho phép người dưới 18 tuổi đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể và hiến xác; chỉ người từ đủ 18 tuổi mới có quyền đăng ký, thay đổi hoặc hủy đăng ký hiến.
Tuy không được đăng ký, người dưới 18 tuổi vẫn có thể hiến mô tái sinh khi còn sống cho anh, chị, em ruột nếu không có người hiến trưởng thành phù hợp.
Người hiến phải đủ sức khỏe, được tư vấn độc lập, chỉ hiến mô thuộc danh mục cho phép và có văn bản đồng ý của cả cha và mẹ đẻ, hoặc người còn lại nếu một người đã mất.
So với dự thảo đầu tháng 10, Chính phủ đã rút đề xuất cho người dưới 18 tuổi hiến mô tái sinh khi còn sống cho cha mẹ, chỉ giữ trường hợp hiến cho anh, chị, em ruột. Dự thảo cũng bỏ việc phân chia điều kiện hiến theo hai nhóm dưới 15 tuổi và từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi.
Để bảo vệ người hiến, cơ sở lấy mô phải tổ chức tư vấn độc lập về pháp luật, sức khỏe, đánh giá tâm lý, xã hội cho người dưới 18 tuổi và cha mẹ đẻ. Cơ sở này phải thành lập Hội đồng tư vấn gồm năm chuyên gia y tế, pháp luật và tâm lý.
Thành viên hội đồng không được trực tiếp tham gia lấy, ghép mô của trường hợp đó. Bác sĩ quyết định người hiến đủ điều kiện cũng không được là người chẩn đoán, chỉ định ghép hoặc tư vấn cho người hiến.
Việc xác định không có người hiến trưởng thành phù hợp phải căn cứ vào sức khỏe, mức độ hòa hợp và sự tự nguyện của người trưởng thành, không chỉ dựa trên xác nhận của gia đình.
Những điều chỉnh trên được đưa ra sau khi cơ quan thẩm tra và nhiều đại biểu Quốc hội lo ngại việc cho người dưới 18 tuổi hiến mô có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, tâm lý và tiềm ẩn nguy cơ bị người thân gây áp lực.
Các đại biểu đề nghị bảo đảm quyền từ chối, rút lại sự đồng ý của trẻ và có cơ chế ghi nhận nguyện vọng phù hợp với từng độ tuổi. Dự thảo tiếp tục không cho người dưới 18 tuổi hiến bộ phận cơ thể khi còn sống.
Chính phủ cũng bỏ phương án lấy mô tái sinh trong trường hợp cấp cứu và lấy mô từ bộ phận cơ thể không còn sử dụng được cho chính người bệnh nhằm tránh nguy cơ bị lợi dụng. Bác sĩ chăm sóc bệnh nhi sau ghép gan tại Bệnh viện Nhi Trung ương.
Ảnh: Bệnh viện Nhi Trung ương Người đã đăng ký hiến tạng vẫn cần sự đồng ý của người thân Dự thảo bổ sung yêu cầu về sự đồng ý của người đại diện đối với việc lấy mô, bộ phận cơ thể sau khi chết não hoặc chết tuần hoàn.
Ngay cả khi người từ đủ 18 tuổi đã đăng ký hiến hoặc có văn bản đồng ý hiến trước khi chết, việc lấy mô, tạng vẫn phải có văn bản đồng ý của người đại diện.
Trường hợp người hiến không đăng ký và không có văn bản đồng ý trước khi chết não hoặc chết tuần hoàn, việc lấy mô, bộ phận cơ thể cũng phải có văn bản đồng ý của người đại diện. Chính phủ đồng thời quy định cụ thể người có quyền đại diện theo thứ tự ưu tiên.
Đối với người từ đủ 18 tuổi, nhóm đầu gồm cha mẹ đẻ, vợ, chồng, con ruột từ đủ 18 tuổi; tiếp đến là anh, chị ruột từ đủ 18 tuổi nếu không có người thuộc nhóm trước; cuối cùng là ông bà nội, ngoại.
Đối với người dưới 18 tuổi, người đại diện được xác định theo thứ tự cha mẹ đẻ; anh, chị ruột từ đủ 18 tuổi nếu không có cha mẹ; sau đó là ông bà nội, ngoại nếu không có người thuộc hai nhóm trước.
Việc lấy mô, bộ phận cơ thể sau khi người dưới 18 tuổi được xác định chết não hoặc chết tuần hoàn phải có văn bản đồng ý của người đại diện. Dự thảo cũng siết quy trình xác định chết não, chết tuần hoàn.
Hội đồng xác định phải hoạt động độc lập; người trực tiếp điều trị, tham gia tư vấn, vận động hiến hoặc kíp lấy, ghép mô, tạng không được tham gia hội đồng. Chỉ khi tất cả thành viên chuyên môn thống nhất kết luận, người bệnh mới được xác định chết não hoặc chết tuần hoàn.
Đối với hiến xác phục vụ nghiên cứu, giảng dạy, dự thảo quy định người từ đủ 18 tuổi đã đăng ký hoặc có văn bản thể hiện nguyện vọng hiến xác sau khi chết phải có thêm văn bản đồng ý của người đại diện.
Gợi ý thực hành:
1. Theo dõi thông báo từ cơ quan địa phương tại California.
2. Kiểm tra nguồn chính thức trước khi chia sẻ lại thông tin.