Những người đào tạo AI thay thế chính mình

Ấn Độ Nagireddy Sriramyachandra gắn smartphone lên đầu và ghi hình bản thân làm việc nhà để huấn luyện robot vận hành bằng AI. Với thù lao 2 USD mỗi giờ video, các bản ghi hình của Sriramyachandra được coi là tư liệu quan trọng cho các doanh nghiệp công nghệ toàn cầu, giúp họ huấn luyện robot cử động như con người trong thế giới thực. Cô gái 25 tuổi, sống tại thành phố Chennai thuộc bang Tamil Nadu, là một trong hàng nghìn người đang làm công việc huấn luyện hệ thống AI tại Ấn Độ. "Liệu có ai sẵn sàng trả tôi hơn 2 USD mỗi giờ chỉ để làm việc nhà?", cô nói. Sriramyachandra đeo điện thoại trên đầu để ghi hình dữ liệu hồi tháng 5. Ảnh: AFP Chatbot và ứng dụng tạo ảnh bằng AI có thể dùng lượng lớn dữ liệu kỹ thuật số sẵn có, nhưng xây dựng các hệ thống hoạt động trong môi trường đời thực đặt ra nhiều thách thức hơn. Các nhà phát triển tin rằng cung cấp hình ảnh góc nhìn thứ nhất, còn gọi là "dữ liệu vị kỷ", cho các mô hình AI chuyên biệt sẽ giúp robot sao chép cử động của con người. Một số "huấn luyện viên AI" làm việc tại nhà, trong khi số khác ở nhà xưởng hoặc cơ sở chuyên biệt, sử dụng kính thông minh, máy quay đeo trên đầu và cảm biến chuyển động. "Nó sẽ cảnh báo 'không phát hiện tay' nếu tôi ghi hình không đúng cách", Sriramyachandra nói. Sau khi quay, cô gửi video cho công ty dữ liệu Objectways thông qua ứng dụng đặc biệt. Objectways có văn phòng tại Mỹ và Ấn Độ, có khách hàng nằm trong danh sách Fortune 500 và hiện làm việc cùng Amazon SageMaker, nền tảng phục vụ mô hình học máy. Thị trường robot hình người đang bùng nổ. Ngân hàng đầu tư Morgan Stanley dự báo sẽ có hơn một tỷ robot loại này được sử dụng vào năm 2050, chủ yếu phục vụ mục đích công nghiệp và thương mại. "Gấp quần áo, pha cà phê, nấu ăn theo các cách nhất định...", Ravi Shankar, lãnh đạo Objectways, đề cập những video được khách hàng yêu cầu. "Một số công việc nên được giao cho robot, để con người làm những điều tốt đẹp và thú vị hơn". Tại Ấn Độ, ngành AI không gian đang mang lại nhiều công việc mới, ít nhất là lúc này. Shankar sống và làm việc tại Mỹ, nhưng lại thuê nhân lực tại bang Tamil Nadu, nơi ông sinh ra và lớn lên. Ấn Độ đã trở thành điểm trung gian toàn cầu trong công việc khởi tạo, xử lý và chú thích dữ liệu cho AI. "Nhiều khả năng dịch vụ thu thập dữ liệu sẽ ngày càng mở rộng", Aditi Surie, chuyên gia nhân lực kỹ thuật số thuộc Viện Nghiên cứu Định cư Con người Ấn Độ, nhận định. Tại một nhà máy dệt may ở thành phố Karur, phóng viên AFP chứng kiến ít nhất 8 công nhân đeo máy quay và kính thông minh do Objectways cung cấp trong lúc xử lý hàng hóa. Ấn Độ đang quyết liệt đầu tư vào ngành công nghiệp AI, nhưng giới lãnh đạo cũng hiểu rằng tự động hóa luôn đi kèm rủi ro, bên cạnh những lợi ích luôn được ca ngợi của công nghệ này. Viện Chuyển đổi Quốc gia Ấn Độ (NITI Aayog), cơ quan tư vấn chính sách công hàng đầu của chính phủ nước này, chỉ ra rằng phần lớn cuộc thảo luận về AI và lao động thường chỉ tập trung vào các công việc văn phòng, hành chính và trí thức, trong đó dự báo nhiều người mất việc nếu không có hành động cấp thiết. Nhân viên ghi hình công việc tại văn phòng Objectways ở Ấn Độ hồi tháng 5. Ảnh: AFP "Tuy nhiên, gần như không có sự chú ý nào dành cho cách AI có thể phục vụ 490 triệu người lao động không chính thức, vốn là xương sống với nền kinh tế Ấn Độ", cơ quan này cho biết trong báo cáo được công bố trước hội nghị thượng đỉnh toàn cầu về AI diễn ra tại nước này. NITI Aayog đã nghiên cứu những kịch bản mà công nghệ AI có thể hỗ trợ hoặc đe dọa hàng chục ngành nghề, từ nông dân đến công nhân dọn dẹp cống thoát nước và người bán trà trên phố. Ponni, cư dân 55 tuổi, ngồi vỉa hè bán vòng hoa suốt 10 năm qua tại Bengaluru, thành phố được mệnh danh là Thung lũng Silicon của Ấn Độ. Bà giờ đây cũng được trả tiền để ghi hình công việc của mình. "Thế hệ tiếp theo, nhưng người có thể làm việc giống tôi, sẽ đối mặt với vấn đề nhất định", Ponni cho hay. Tại văn phòng của Objectways, các huấn luyện viên AI ghi hình bản thân làm việc nhà trong những căn phòng giả với đầy đủ nội thất. Sau hàng nghìn giờ quay, giấy dán tường sẽ được thay thế để đổi mới môi trường video cho khách hàng. "Hôm nay tôi ngồi đây, mai lại đứng ở kia", Rani N., cử nhân kỹ sư 21 tuổi, nói trong giờ nghỉ sau khi quay hình gấp khăn. Gợi ý thực hành: 1. Theo dõi thông báo từ cơ quan địa phương tại California. 2. Kiểm tra nguồn chính thức trước khi chia sẻ lại thông tin.