Nỗi lo 'trả lương' cho AI tốn hơn cho người

Chi phí sử dụng trí tuệ nhân tạo tại nhiều công ty đang tăng nhanh, cho thấy bài toán dùng AI thay thế hoặc hỗ trợ con người phức tạp hơn dự đoán. Theo The Verge , Microsoft đang hủy phần lớn giấy phép sử dụng trực tiếp Claude Code, công cụ AI lập trình do Anthropic phát triển, kêu gọi nhân viên chuyển sang GitHub Copilot CLI để ưu tiên sản phẩm nội bộ thay vì bên thứ ba. Tuy nhiên, một số nguồn tin cho biết, lý do thực sự là chi phí cho Claude Code tăng cao khi lượng người dùng ngày càng lớn. Điều này diễn ra chỉ 6 tháng sau khi Microsoft mở quyền truy cập Claude Code, khuyến khích hàng nghìn lập trình viên, quản lý dự án, nhà thiết kế và nhân viên thử nghiệm lập trình. Tuy nhiên, công cụ đã phổ biến quá nhanh, khiến gã khổng lồ công nghệ phải thay đổi quyết định. Microsoft không phải công ty duy nhất điều chỉnh mức sử dụng AI. Praveen Neppalli Naga, Giám đốc công nghệ tại Uber, nói với The Information hồi tháng 4 rằng công ty đã tiêu hết toàn bộ ngân sách AI của cả năm 2026 chỉ trong 4 tháng. "Tôi phải lập kế hoạch lại từ đầu, vì khoản tôi nghĩ là đủ giờ đã cạn kiệt", ông chia sẻ. Trước đó, Uber tích cực thúc đẩy việc dùng AI thông qua các bảng xếp hạng đánh giá nội bộ. Minh họa bài toán cân đối chi phí dành cho con người và công cụ AI tại các công ty. Ảnh: S haip Tuy nhiên, với cơ chế tính phí theo token (đơn vị dữ liệu đầu vào cơ bản mà mô hình AI xử lý để tạo đầu ra), chi phí sẽ tăng phụ thuộc mức sử dụng và hiệu suất. Ngân hàng đầu tư Mỹ Goldman Sachs dự báo tác nhân AI có thể thúc đẩy mức tiêu thụ token tăng gấp 24 lần vào năm 2030, đạt 120 triệu tỷ token mỗi tháng. Khi các doanh nghiệp tăng cường dùng tác nhân AI để cải thiện năng suất, tổng chi phí có thể tăng mạnh ngay cả khi giá mỗi token giảm. Theo công ty nghiên cứu Gartner, đến 2030, chi phí suy luận của mô hình ngôn ngữ lớn có một nghìn tỷ tham số, tức mô hình AI cực kỳ phức tạp, sẽ thấp hơn gần 90% so với năm 2025. Dù vậy, họ dự đoán giá token giảm không đồng nghĩa AI doanh nghiệp rẻ hơn vì các tác nhân yêu cầu nhiều token hơn so với mô hình tiêu chuẩn. Mức tăng về lượng tiêu thụ có thể vượt xa mức giảm chi phí đơn vị, và nhà cung cấp AI cũng sẽ không cho khách hàng hưởng toàn bộ mức giảm này. Tom's Hardware đánh giá, số tiền sử dụng AI nhiều khi còn cao hơn tiền thuê nhân viên. Peter Steinberger, nhà sáng lập OpenClaw, tuyên bố đã bỏ ra hơn 1,3 triệu USD cho token chỉ trong một tháng. Tháng trước, Bryan Catanzaro, Phó chủ tịch phụ trách học sâu của Nvidia, nói trên Axios : "Trong nhóm của tôi, chi phí điện toán đang vượt xa chi phí cho nhân viên". Một khảo sát do Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) tiến hành củng cố cho nhận xét của Catanzaro. Cụ thể, nhóm nghiên cứu phân tích yêu cầu kỹ thuật cần thiết của mô hình AI để thực hiện công việc ở mức tương đương con người và nhận thấy, tự động hóa bằng AI chỉ khả thi về mặt kinh tế trong 23% vị trí mà thị giác đóng vai trò then chốt. Trong 77% trường hợp còn lại, con người đảm nhận công việc sẽ đỡ tốn kém hơn. Một lập trình viên đang thao tác trên máy tính. Ảnh: BairesDev Fortune nhận định, những thông tin trên có thể làm giảm kỳ vọng của các công ty công nghệ vào AI. Hồi tháng 3, Jensen Huang, CEO Nvidia, cho rằng trong tương lai, mỗi nhân viên công ty sẽ có 100 tác nhân AI cùng làm việc. Tuy nhiên, những công ty đang ấp ủ kế hoạch triển khai tác nhân AI diện rộng có thể sẽ cần xem xét lại bài toán chi phí. Việc dùng AI thay thế hoặc hỗ trợ con người có thể phức tạp hơn so với dự đoán ban đầu. Dù vậy, nhiều lãnh đạo công nghệ vẫn tin tưởng vào hiệu quả khi đầu tư cho trí tuệ nhân tạo. Đầu tháng 4, Amos Bar-Joseph, CEO của startup Swan AI, đăng trên LinkedIn ảnh chụp màn hình hóa đơn họ trả cho Anthropic với số tiền 113.421,87 USD, cao gấp đôi so với tháng trước đó. Đáng chú ý, đây là chi phí AI dành cho 4 nhân viên, tức khoảng 28.000 USD một người mỗi tháng, vượt mức lương của nhiều người. Bar-Joseph nói "chưa bao giờ tự hào về một hóa đơn nào hơn thế", tuyên bố Swan AI luôn đầu tư nhiều tiền cho trí tuệ nhân tạo. "Tôi muốn làm rõ ý nghĩa thực sự: đây không phải hành động chống con người mà ngược lại, chúng tôi sẽ tuyển dụng khi đạt đến giới hạn về những gì AI có thể làm. Chúng tôi chưa đạt đến giới hạn đó, thậm chí còn cách rất xa", ông nói với Business Insider. Gợi ý thực hành: 1. Theo dõi thông báo từ cơ quan địa phương tại California. 2. Kiểm tra nguồn chính thức trước khi chia sẻ lại thông tin.