Đại học California (UC) vừa thắng một trận quan trọng khi Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ đầu tuần này bác nỗ lực của chính quyền Tổng thống Trump muốn khôi phục việc cắt tài trợ nghiên cứu của hệ thống trường này. Nhưng tin vui ở tòa không che được một thực tế khác. Cùng thời điểm, một báo cáo cho thấy California không còn là điểm đến hàng đầu của sinh viên quốc tế, và giới lãnh đạo UC vẫn đang bị thúc ép trả lời câu hỏi có nên đưa kỳ thi SAT trở lại hay không. Hệ thống đại học công lập lớn nhất tiểu bang đang phải lo cùng lúc ba chuyện: tiền nghiên cứu, nguồn sinh viên và cách tuyển sinh.
Về vụ kiện, các thẩm phán Tối cao Pháp viện đã giữ nguyên quyết định của tòa cấp dưới, vốn ngăn chính quyền liên bang cắt hàng triệu đô la tài trợ dành cho các nhà nghiên cứu của UC. Lý do chính quyền đưa ra để cắt các khoản này là vì cho rằng chúng có liên hệ với các sáng kiến đa dạng. Điểm đáng chú ý nằm ở chính lý do đó. Các khoản tài trợ bị nhắm tới không phải vì chất lượng khoa học, mà vì bị xem là gắn với một loại chương trình mà chính quyền không ủng hộ. Với quyết định mới, lệnh chặn của tòa dưới tiếp tục có hiệu lực, và những người hưởng lợi trực tiếp là các nhà nghiên cứu UC có dự án sống nhờ những khoản tiền này.
Tin thứ hai kém vui hơn. Theo một báo cáo được EdSource thuật lại, số sinh viên quốc tế ghi danh tại các trường cao đẳng và đại học ở California đã giảm 6% trong năm học vừa qua. Mức giảm đó đủ để tiểu bang bị vượt mặt, mất vị trí điểm đến số một của sinh viên nước ngoài tại Hoa Kỳ. Phần tóm tắt của báo cáo không nêu nguyên nhân, nên chưa thể kết luận con số này đến từ đâu. Điều chắc chắn là một danh hiệu gắn với California suốt nhiều năm nay đã thuộc về nơi khác.
Chuyện thứ ba là một cuộc tranh luận chứ chưa phải quyết định. Một bài bình luận trên EdSource đặt ra lựa chọn cho lãnh đạo UC: khôi phục SAT, bài thi mà tác giả gọi là đã 100 năm tuổi, hoặc giải quyết tận gốc việc học sinh chưa sẵn sàng vào đại học. Tác giả nghiêng hẳn về vế sau, cho rằng những lỗ hổng trong việc chuẩn bị môn toán cần được vá bằng giảng dạy và hỗ trợ tốt hơn, không phải bằng một kỳ thi. Đây là quan điểm của người viết, không phải thông báo chính sách. Các gia đình có con đang nhắm vào UC nên hiểu đúng như vậy: yêu cầu tuyển sinh chưa thay đổi, nhưng câu hỏi về SAT rõ ràng đang được bàn trở lại.
Ba câu chuyện khác nhau về bản chất. Một là phán quyết của tòa, một là số liệu ghi danh, một là ý kiến tranh luận. Không có cơ sở để nói chúng chung một nguyên nhân. Điểm gặp nhau duy nhất là UC và các trường đại học California đều đứng ở giữa. Trường vừa phải ra tòa để giữ tiền nghiên cứu, vừa chứng kiến lượng sinh viên nước ngoài tại tiểu bang sụt giảm, vừa phải cân nhắc lại cách đo năng lực của học sinh trong nước.
Phần chắc chắn nhất trong tuần này vẫn là quyết định của Tối cao Pháp viện: các khoản tài trợ nghiên cứu của UC tạm thời được giữ lại. Hai chuyện còn lại chưa có lời đáp. Mức giảm 6% là xu hướng dài hay chỉ một năm thì cần thêm số liệu, còn chuyện SAT thì phải chờ chính lãnh đạo UC lên tiếng.
Nguồn tổng hợp: edsource.org, nytimes.com, gov.ca.gov, theguardian.com, foxnews.com.