Tòa Phúc thẩm Khu vực 9 hôm thứ Sáu đã bác yêu cầu của Bộ Tư pháp buộc California gạt riêng các lá phiếu bị tranh chấp mà phía liên bang cho là đã gửi tới cử tri "không phải công dân". Phán quyết được đưa ra chỉ vài ngày trước ngày bầu cử giữa kỳ 3/11 và tạm thời trả lời câu hỏi lớn nhất của tuần này: lá phiếu bang đã nhận thì không bị tách ra chỉ vì Washington đưa ra cáo buộc. Câu hỏi thực sự trong các vụ việc này là ai có quyền kết luận một cử tri không hợp lệ, và kết luận đó dựa vào danh sách nào.
Chính danh sách ấy đang bị đặt dấu hỏi. Theo hồ sơ pháp lý một nhóm bảo vệ quyền di dân nộp hôm thứ Bảy, hơn 4 trong 10 cái tên mà chính quyền Trump gắn cờ là có thể không phải công dân ở California không hề xuất hiện trong danh sách cử tri của bang. Nếu gần nửa số tên không phải là cử tri đã đăng ký, thì danh sách này khó có thể làm căn cứ để gạt bỏ phiếu bầu. Phân tích được nộp trong khuôn khổ tranh chấp pháp lý, nên con số này sẽ được dùng trực tiếp trước tòa để phản bác lập luận của Bộ Tư pháp.
Phán quyết của Khu vực 9 không đứng riêng lẻ. Los Angeles Times mô tả một loạt phán quyết của tòa án đã liên tiếp bác bỏ các nỗ lực liên quan đến bầu cử của chính quyền liên bang. Cùng lúc, Thống đốc Gavin Newsom gửi thư tới các thẩm phán liên bang hàng đầu ở California, cảnh báo về khả năng chính quyền Trump can thiệp vào cuộc bầu cử. Theo văn phòng thống đốc, trong những tuần gần đây chính quyền đã gia tăng các cuộc tấn công nhằm vào quan chức bầu cử và quy trình bầu cử, kể cả đe dọa truy tố hình sự. Việc một thống đốc viết thẳng cho giới thẩm phán là dấu hiệu cho thấy Sacramento dự đoán các tranh chấp sẽ tiếp tục dồn về tòa liên bang quanh và sau ngày bầu cử.
Với cử tri California, hệ quả trước mắt khá cụ thể: ở thời điểm này, các lá phiếu bị Bộ Tư pháp tranh chấp không bị gạt sang một bên. Điều đó có thể thay đổi nếu phía liên bang tiếp tục kháng cáo hoặc mở thêm hồ sơ mới, nhưng các nguồn hiện có chưa cho thấy một bước đi như vậy. Điều đáng chú ý là các tòa án đang đòi bằng chứng cụ thể cho từng cáo buộc, thay vì chấp nhận một danh sách gộp chung.
Ở mảng di trú, văn phòng thống đốc cho biết California đang mở rộng năng lực hỗ trợ pháp lý và tiếp tục kết nối các gia đình với những biện pháp bảo vệ hiện có, trong đó có nông dân và gia đình họ, khi việc thực thi luật di trú liên bang gia tăng. Thông báo không nêu chi tiết về ngân sách hay số luật sư được bổ sung, nên chưa thể đánh giá quy mô thực tế của chương trình. Ở cấp liên bang, tài liệu do ABC News dẫn lại cho thấy chính quyền Trump có kế hoạch trục xuất những người Afghanistan đang bị giam giữ tại Mỹ về nước thông qua Pakistan. Kế hoạch này cho thấy các tuyến trục xuất đang được mở rộng tới cả những quốc gia mà Mỹ không có quan hệ trực tiếp thuận lợi.
Hai mảng này gặp nhau ở một điểm: cả bầu cử lẫn di trú đều đang được quyết định trong hồ sơ tòa án và văn bản hành chính, không phải tại nghị trường. Mốc gần nhất là ngày 3/11, khi các lá phiếu được kiểm. Nếu Bộ Tư pháp quay lại tòa sau ngày đó, danh sách với hơn 40% tên không khớp sẽ là thứ đầu tiên bị đem ra kiểm chứng.
Nguồn tổng hợp: gov.ca.gov, abc7.com, nbclosangeles.com, mercurynews.com, latimes.com, abc7news.com.