Một thẩm phán liên bang đã ra lệnh cho Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) trả tự do cho một sinh viên UC Berkeley, cũng là người đang xin tị nạn, sau khi người này bị giam tại Sân bay Quốc tế San Francisco từ ngày 30 tháng 10. Đặt cạnh một vụ khác ở San Diego, nơi một phụ nữ bị giữ ngay khi đến dự cuộc hẹn nhập cư đã định, hai câu chuyện cho thấy một điều cụ thể: những nơi người nhập cư bước vào hệ thống, như cửa sân bay hay phòng hẹn của cơ quan di trú, cũng chính là nơi họ có thể bị giam.
Vụ Berkeley đáng chú ý trước hết vì có một quyết định của tòa. Người bị giữ đang có hồ sơ tị nạn, tức là đang đi theo một thủ tục mà luật pháp cho phép, và một thẩm phán liên bang đã can thiệp để chấm dứt việc giam giữ. Tuy vậy, nguồn tin hiện có không nêu lý do pháp lý thẩm phán dựa vào, quốc tịch của sinh viên, hay ICE có kháng cáo hay không. Lệnh thả giải quyết chuyện người này có bị nhốt hay không. Nó không cho biết hồ sơ tị nạn sẽ được xét ra sao.
Vụ ở San Diego đi theo hướng ngược lại: chưa có tòa nào lên tiếng, và một gia đình đang tự xoay xở. Một cựu chiến binh từng tham chiến ở Việt Nam đang đấu tranh để ngăn việc trục xuất vợ mình. Theo bản tin, người phụ nữ là người Mexico và bị giam khi đến dự cuộc hẹn nhập cư tại Hoa Kỳ. Cần nói rõ với độc giả: "cựu chiến binh Việt Nam" ở đây là người lính Mỹ từng phục vụ trong chiến tranh Việt Nam, không phải người gốc Việt. Nguồn tin cũng không cho biết cuộc hẹn đó là phỏng vấn hồ sơ hay trình diện định kỳ, và không nói gì về tình trạng giấy tờ trước đó của bà.
Điểm chung của hai vụ nằm ở thủ tục, không nằm ở nguồn gốc của người bị giữ. Một người xin tị nạn đi qua sân bay. Một người vợ đến đúng hẹn với cơ quan di trú. Cả hai đều đang làm việc mà hệ thống yêu cầu, và cả hai đều bị giam ở chính điểm tiếp xúc đó. Những gì nguồn tin xác nhận được chỉ dừng ở đó; chưa có dữ kiện nào cho thấy đây là một chính sách mới hay chỉ là những quyết định riêng lẻ.
Cũng tại San Diego, đề xuất tăng giá điện 8,6% của SDG&E đã vấp phải phản đối tại một cuộc họp công khai. Đây là một quyết định thuộc thẩm quyền cơ quan quản lý tiện ích, chạm thẳng vào hóa đơn của mọi hộ gia đình trong vùng phục vụ của công ty, nhưng thông tin hiện có chưa cho biết lịch trình xét duyệt hay mức tác động lên từng hộ.
Câu hỏi còn bỏ ngỏ là ICE sẽ phản ứng thế nào với lệnh của thẩm phán ở San Francisco, và gia đình người cựu chiến binh ở San Diego có đưa vụ việc ra tòa liên bang hay không. Vụ Berkeley cho thấy con đường đó tồn tại. Vụ San Diego cho thấy không phải ai bị giữ cũng đã đi tới được bước đó.
Nguồn tổng hợp: nbcsandiego.com, latimes.com, sandiegouniontribune.com.