Nội dung bài viết
Pennsylvania sắp buộc các quảng cáo do trí tuệ nhân tạo tạo ra phải gắn nhãn. Thế nhưng ngay khi đạo luật về quảng cáo lừa đảo bằng AI của tiểu bang này được đưa ra, giới quan sát công nghệ đã chỉ ra rằng nó còn để lại rất nhiều kẽ hở.
Cùng thời điểm đó, đoàn làm phim Blue Planet III của BBC chọn một cách hoàn toàn khác để giữ lòng tin của khán giả: giữ lại những thước phim thô ráp mà theo lệ thường sẽ bị cắt bỏ.
Một bên là nhà làm luật, một bên là nhà làm phim tài liệu, nhưng cả hai đang cùng trả lời một câu hỏi ngày càng khó: làm sao để người xem tin rằng điều mình thấy là thật.
Cách của Pennsylvania là cách quen thuộc của chính quyền: đặt ra quy định và yêu cầu người làm quảng cáo phải tự khai rằng nội dung có dùng AI. Ý tưởng nghe đơn giản, nhưng một quy định dán nhãn chỉ có tác dụng khi ranh giới được vạch rõ.
Thế nào thì bị coi là quảng cáo do AI tạo ra, ai chịu trách nhiệm gắn nhãn và ai đứng ra kiểm tra là những chỗ dễ để lọt. Theo đánh giá của trang công nghệ The Verge, đạo luật này còn nhiều sơ hở.
Điều đó có nghĩa là trong thời gian đầu, cái nhãn sẽ giống một lời cam kết của người đăng quảng cáo hơn là một tấm khiên bảo vệ người xem. Với Blue Planet III, BBC đi theo hướng ngược lại.
Thay vì chờ luật lệ, đoàn làm phim cài sẵn bằng chứng ngay vào tác phẩm. Những cảnh trước đây sẽ nằm lại trên sàn phòng dựng, vì chưa đủ hoàn hảo, giờ được giữ lại như dấu vết cho thấy có người thật cầm máy quay ngoài đại dương.
Sự đảo chiều này đáng suy nghĩ. Khi phần mềm có thể dựng ra một khung hình đẹp không tì vết, chính sự hoàn hảo lại bắt đầu khiến người ta nghi ngờ, còn chỗ chưa trọn vẹn lại trở thành chữ ký của sự thật.
Hai cách làm này bổ sung cho nhau nhưng đều có giới hạn riêng. Nhãn của Pennsylvania phụ thuộc vào sự trung thực của người làm quảng cáo và vào việc thực thi, mà hai thứ đó lại chính là chỗ đạo luật đang bị chê là lỏng.
Còn những cảnh quay thô của BBC chỉ có ý nghĩa khi khán giả hiểu vì sao chúng được giữ lại, và đó là lựa chọn của một hãng truyền thông lớn, có uy tín sẵn. Không phải nhà sản xuất nào cũng làm vậy, nhất là những bên muốn hình ảnh của mình trông càng bóng bẩy càng tốt để bán hàng.
Người Việt ở California sẽ không chịu ảnh hưởng trực tiếp từ luật của Pennsylvania, vì đây là quy định cấp tiểu bang.
Nhưng hai câu chuyện cho thấy một điều thực tế cho bất kỳ ai xem quảng cáo trên mạng xã hội ở Mỹ: nhãn "do AI tạo ra", nếu có, là một tín hiệu hữu ích, còn việc không có nhãn thì không có nghĩa nội dung đó là thật.
Nhóm cần để ý nhất là những người hay mua hàng hoặc tin vào lời giới thiệu sản phẩm qua video quảng cáo trực tuyến. Trong lúc luật lệ còn đang được vá dần, thói quen kiểm tra nguồn gốc người bán và thận trọng với hình ảnh quá hoàn hảo vẫn là lớp bảo vệ đáng tin nhất.