Nội dung bài viết
Cục Tần số vô tuyến điện cho biết, hơn 500 bộ thiết bị kích sóng di động do người dân tự ý lắp đặt đã bị phát hiện và xử lý từ năm 2023 đến nay.
Thiết bị kích sóng di động (repeater) là thiết bị thu và khuếch đại tín hiệu từ trạm phát sóng, giúp cải thiện chất lượng sóng trong nhà hoặc khu vực sóng yếu.
Tuy nhiên, nếu lắp đặt tự phát hoặc sử dụng thiết bị không đạt chuẩn, chúng có thể gây nhiễu, ảnh hưởng đến chất lượng mạng di động xung quanh.
Chia sẻ tại họp báo Bộ Khoa học và Công nghệ hôm 29/4, ông Lê Văn Tuấn, Cục trưởng Tần số cho rằng, đa số các vi phạm đều đến từ nguyên nhân thiếu hiểu biết. "Người dân thấy sóng yếu nên mua thiết bị trôi nổi về lắp, không nghĩ có thể gây nhiễu", ông nói.
Trước đây, việc phát hiện các thiết bị kích sóng trái phép chủ yếu dựa vào phản ánh từ nhà mạng. Khi nghi ngờ có can nhiễu, nhà mạng báo về, cơ quan quản lý phối hợp khoanh vùng, tìm nguồn phát và xử lý với sự hỗ trợ của lực lượng công an và chính quyền địa phương.
Theo ông Tuấn, không phải lúc nào thiết bị cũng gây nhiễu ngay mà có độ trễ nhất định. Khi mạng di động chưa quá tải, các thiết bị kích sóng vẫn có thể hoạt động mà không bị phát hiện.
Chỉ khi số lượng người dùng di động tăng, nhà mạng mới nhận ra bất thường do giảm chất lượng dịch vụ. Từ năm 2025, việc xử lý các thiết bị kích sóng được chuyển sang cách tiếp cận chủ động.
Cục Tần số vô tuyến điện phối hợp nhà mạng xây dựng nền tảng giám sát iSpectra, kết nối với toàn bộ trạm BTS. Hệ thống tự động phát hiện dấu hiệu bất thường, phân tích dữ liệu và xác định nguyên nhân.
Ông Tuấn cho biết, việc ứng dụng nền tảng này giúp rút ngắn khoảng 30% thời gian xử lý, đồng thời nâng độ chính xác và số vụ phát hiện. Trong năm 2025, sau khi hệ thống vận hành từ quý II, cơ quan chức năng đã phát hiện và xử lý 800 trạm (cells) bị gây nhiễu.
Tổng cộng từ năm 2023 đến nay, hơn 500 bộ kích sóng đã bị xử lý. Thiết bị kích sóng di động trái phép bị cơ quan chức năng thu giữ, xử lý.
Ảnh: Cục Tần số vô tuyến điện Lãnh đạo Cục Tần số cho biết, mức phạt hiện nay đối với hành vi sử dụng thiết bị kích sóng trái phép có thể lên tới 30 triệu đồng. "Chúng tôi đánh giá đây là mức đủ sức răn đe", ông Tuấn nói.
Tuy nhiên, việc xử lý vi phạm không phải lúc nào cũng áp dụng mức cao nhất. "Nhiều trường hợp mang tính nhắc nhở, tuyên truyền là chính", cân bằng giữa răn đe và sự phù hợp với người dân.
Theo ông Tuấn, có nhiều cách để giải quyết tình trạng người dân sử dụng thiết bị kích sóng trái phép. Trước hết là cải thiện chất lượng phủ sóng di động.
Vì vậy, trong các phiên đấu giá tần số, cơ quan quản lý luôn yêu cầu doanh nghiệp cam kết đầu tư thêm trạm phát sóng. Việc thúc đẩy triển khai 5G cũng được kỳ vọng giúp nâng cao chất lượng dịch vụ.
Cục trưởng Tần số vô tuyến điện, Lê Văn Tuấn. Ảnh: Trọng Đạt Về mặt kỹ thuật, cơ quan chức năng sẽ cấp phép thêm các băng tần thấp.
Đặc tính của băng tần này là khả năng đâm xuyên tốt, giúp cải thiện chất lượng sóng di động trong nhà. Khi chất lượng phủ sóng di động tốt hơn, người dân sẽ bớt đi nhu cầu sử dụng thiết bị kích sóng.
Giải pháp thứ ba là siết chặt kiểm soát các thiết bị không hợp chuẩn, hợp quy trôi nổi trên thị trường. Cục Tần số vô tuyến điện đã phối hợp Bộ Công Thương để ngăn chặn, gỡ bỏ quảng cáo thiết bị không hợp chuẩn trên các sàn thương mại điện tử.
Một giải pháp khác là tăng cường tuyên truyền, thông qua hình thức nhắn tin cảnh báo, phát tờ rơi, phổ biến qua tổ công nghệ số cộng đồng, thậm chí qua hệ thống loa phường. Với các giải pháp kỹ thuật và quản lý đồng bộ, "việc sử dụng thiết bị kích sóng sẽ giảm", ông Tuấn khẳng định.
Gợi ý thực hành:
1. Theo dõi thông báo từ cơ quan địa phương tại California.
2. Kiểm tra nguồn chính thức trước khi chia sẻ lại thông tin.