Phim Việt 'bình dân' không đồng nghĩa tầm thường

Thành công trăm tỷ đồng của nhiều bộ phim Việt tạo cảm giác khán giả chỉ thích phim "bình dân", tuy nhiên phòng vé phức tạp hơn thế. Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối , Tử chiến trên không và nhất là Mưa đỏ cho thấy một điều: Khán giả Việt không quay lưng với những tác phẩm có tham vọng lớn về đề tài và cách kể chuyện. Họ chỉ quay lưng với những bộ phim không hay. Mưa đỏ là một trường hợp đáng chú ý. Một bộ phim chiến tranh có quy mô lớn, đặt trong một ký ức lịch sử của Việt Nam. Và dự án trở thành phim ăn khách nhất phòng vé trong nước từ trước đến nay, với hơn 700 tỷ đồng. Một bộ phim lớn về kinh phí không nhất thiết là một bộ phim lớn về mặt điện ảnh. Một dự án có câu chuyện lịch sử quan trọng không mặc nhiên trở thành bộ phim hấp dẫn. Và một bộ phim có kỹ xảo đắt tiền cũng không thể dùng quy mô sản xuất để bù đắp cho những lỗ hổng của kịch bản hay cách kể chuyện. Trường hợp Hộ linh tráng sĩ là một ví dụ đáng mổ xẻ ở khía cạnh này. Được quảng bá như một dự án có kinh phí ước tính 100 tỷ đồng, mang tham vọng xây dựng một thế giới huyền sử quy mô. Nhưng bộ phim lại không đạt được kỳ vọng thương mại, về đích ở mức khoảng 38 tỷ đồng. Trailer "Hộ linh tráng sĩ" bản 135 phút. Video: Đoàn phim cung cấp Vấn đề không hẳn nằm ở quy mô sản xuất, mà nằm ở cách quy mô ấy được chuyển hóa: Nhịp phim thiếu ổn định, các tuyến nhân vật dàn trải khiến cảm xúc trung tâm bị pha loãng, còn ngôn ngữ huyền sử, vốn đòi hỏi một hệ quy chiếu văn hóa rõ ràng để khán giả bám vào, lại chưa được xây dựng đủ vững trước khi phim lao vào cao trào hành động. Một bộ phim có thể sở hữu mọi nguyên liệu của một tác phẩm lớn, nhưng nếu thiếu một cấu trúc kịch bản đủ chắc để giữ những nguyên liệu ấy lại với nhau, quy mô sản xuất sẽ chỉ càng làm lộ rõ sự thiếu vắng đó. Thất bại của một bộ phim như vậy không nên được giải thích đơn giản bằng câu "khán giả Việt không thích phim đề tài lớn". Có lẽ câu hỏi đúng hơn là: Một bộ phim lớn cần phải làm gì để khiến khán giả thấy xứng đáng bỏ thời gian và tiền bạc? Nhìn lại những "bộ phim lớn" gây tranh cãi trong vài năm trở lại đây, có thể thấy rằng những phim tham vọng về lịch sử, hoặc nhân vật có thật, lại đối diện với một thách thức khác. Chúng phải cạnh tranh không chỉ với những bộ phim khác, mà còn với trí tưởng tượng đã có sẵn trong đầu khán giả. Đất rừng phương Nam là một trường hợp tiêu biểu. Những tranh luận xung quanh bộ phim cho thấy khi tác phẩm điện ảnh chuyển thể một thế giới văn hóa đã quá quen thuộc, mọi sự sáng tạo đều có thể gây tranh cãi. Khán giả không chỉ xem một bộ phim mới, họ còn so sánh nó với tiểu thuyết, với phiên bản truyền hình, với ký ức cá nhân và thậm chí với một hình dung riêng. Em và Trịnh cũng rơi vào tình thế tương tự. Trịnh Công Sơn không còn đơn thuần là một nhân vật lịch sử. Ông đã trở thành một phần của ký ức văn hóa Việt Nam hiện đại. Vì thế, bất kỳ diễn giải điện ảnh nào về ông cũng phải đối diện với sự va chạm giữa con người thật, nhân vật điện ảnh và hình ảnh đã được công chúng lý tưởng hóa. Đây là một thách thức mà những bộ phim có tham vọng nghệ thuật thường phải đối diện: Khán giả không chỉ đòi hỏi một bộ phim hay, họ còn đòi hỏi bộ phim phải phù hợp với hình dung của họ về đối tượng được kể. Ngay cả công thức phim "remake" cũng không còn an toàn trong bối cảnh hiện tại. Một thời gian dài, phim "remake" được xem như chiến lược thu hút. Em là bà nội của anh , Tháng năm rực rỡ và Tiệc trăng máu là những thành công nổi bật của dòng phim này. Nhưng năm nay, có hai phim "remake" phải chật vật khi ra rạp, đó là Đại tiệc trăng máu 8 (làm lại từ One Cut of the Dead của Nhật Bản) và Quý tử vượt giàu . Hai bộ phim gốc cực kỳ thành công tại thị trường của mình, nhưng phiên bản làm lại của điện ảnh Việt với dàn diễn viên nổi tiếng lại không như mong đợi. Vân Sơn (phải) trong một phân cảnh "Đại tiệc trăng máu 8", ra rạp dịp 30/4. Ảnh: Đoàn phim cung cấp Điều này có thể liên quan đến một thay đổi quan trọng trong tâm lý người xem. Khi thị trường trưởng thành hơn, khán giả cũng có nhiều kinh nghiệm điện ảnh hơn. Họ đã biết những câu chuyện ấy đến từ đâu, biết các "twist", biết những công thức thể loại và dễ dàng nhận ra một bộ phim chỉ đang Việt hóa một sản phẩm có sẵn. Tính bản địa vì thế ngày càng trở nên quan trọng. Đó là lý do cho sự lên ngôi phòng vé của những nhà làm phim nắm bắt được tâm lý, thị hiếu đại chúng, như Trấn Thành, Huỳnh Lập, Khương Ngọc. Gợi ý thực hành: 1. Theo dõi thông báo từ cơ quan địa phương tại California. 2. Kiểm tra nguồn chính thức trước khi chia sẻ lại thông tin.