'Rồng nhỏ' Trung Quốc trong lĩnh vực giao diện não - máy tính

Là một trong "sáu con rồng nhỏ Hàng Châu", BrainCo phát triển công nghệ và thiết bị giao diện não, máy tính (BCI) theo hướng không xâm lấn. Tại Trung tâm trình diễn và đổi mới khoa học não, máy tính (BCI Science Innovation & Demo Center) ở quận Dư Hàng (Yuhang), thành phố Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang cuối tháng 5, một nhân viên BrainCo, người mất cả hai tay, đã có thể tiếp tục niềm đam mê thư pháp bằng cách sử dụng bàn tay robot thông minh để cầm bút và viết mực. Đằng sau đó là công nghệ BCI không xâm lấn của BrainCo. Với giá bằng 1/5-1/7 so với sản phẩm tương đương của nước ngoài, những bàn tay sinh học này phản ánh cách công ty tư nhân Trung Quốc đang chuyển đổi công nghệ tiên tiến thành ứng dụng thực tiễn nhằm vào một thị trường rộng lớn và đầy tiềm năng. BCI là sự kết hợp giữa não người và máy tính, chuyển hoạt động của não thành thông điệp hoặc lệnh cho các ứng dụng tương tác. Không chỉ hỗ trợ người bệnh, công nghệ được kỳ vọng tăng cường khả năng của những người khỏe mạnh, giúp họ hoàn thành những nhiệm vụ trước đây không thể thực hiện được. Vào tháng 1, tại sự kiện ở Bắc Kinh, BrainCo giới thiệu thiết bị y tế FocusXin hỗ trợ cải thiện chứng rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) cho trẻ em. Sản phẩm gồm phần mềm huấn luyện phục hồi chức năng và bộ thu điện não đồ (EEG) đơn kênh vùng thùy trán, đều đã được cấp giấy chứng nhận đăng ký thiết bị y tế, hoạt động kết hợp nhằm huấn luyện khả năng tập trung cho trẻ em ADHD. Thiết bị được ông Zhang Guojun, nguyên bí thư đảng ủy Bệnh viện Nhi đồng Bắc Kinh, đánh giá có tiềm năng trở thành thiết bị y khoa chuyên dụng, cung cấp phương pháp can thiệp mới cho những vấn đề khó giải quyết bằng thuốc. "Những bàn tay khéo léo của BrainCo được một số công ty sản xuất robot hình người áp dụng, là thành phần cốt lõi của trí tuệ nhân tạo vật lý, có thể áp dụng cả phục hồi chức năng trong y tế lẫn triển khai công nghiệp," Han Bicheng, nhà sáng lập kiêm CEO của BrainCo, nói với Tân Hoa Xã , thêm rằng sản phẩm của công ty đã có mặt trên thị trường tại hơn 35 quốc gia và vùng lãnh thổ. Được mệnh danh là một trong " sáu con rồng nhỏ Hàng Châu", BrainCo, tên tại Trung Quốc là Công ty công nghệ Chiết Giang Qiangnao (Zhejiang Qiangnao Technology), do kỹ sư Han Bicheng thành lập tại Mỹ năm 2015, khi còn học tiến sĩ tại Trung tâm Khoa học Não bộ (Brain Science) thuộc Đại học Harvard. Được ươm tạo tại Harvard Innovation Labs, một năm sau đó, BrainCo nhận 5,5 triệu USD vốn đầu tư để phát triển sản phẩm đầu tiên Focus 1. Năm tiếp theo, công ty nhận 15 triệu USD từ các nhà đầu tư Trung Quốc. Đến 2018, BrainCo rời trụ sở về Hàng Châu, Trung Quốc nhưng vẫn đặt văn phòng ở Somerville, Massachusetts. Đầu năm nay, BrainCo huy động thành công hai tỷ nhân dân tệ (280 triệu USD) trong vòng gọi vốn do IDG Capital và Walden International, công ty đầu tư mạo hiểm do CEO Intel Lip-Bu Tan thành lập, đồng dẫn đầu. Theo BigGo Finance , doanh thu năm 2025 của BrainCo ước vượt 800 triệu nhân dân tệ (115 triệu USD), tăng hơn 100% so với năm trước. Lợi nhuận ròng được ước tính gần 120 triệu nhân dân tệ (17,7 triệu USD), cho thấy doanh nghiệp bắt đầu sinh lời vì chỉ tập trung mở rộng quy mô. Đầu năm nay, công ty nộp đơn IPO lên Sàn Chứng khoán Hong Kong và đang đợi chấp thuận. Khác với giải pháp Neuralink của Elon Musk hay StairMed và NeuroXess của Trung Quốc vốn phải phẫu thuật não và đặt thiết bị cấy ghép, BrainCo hướng đến sản phẩm không xâm lấn. Theo Nyx He, Phó chủ tịch BrainCo, phương pháp cấy ghép và không xâm lấn là hai con đường khác nhau, "giải quyết các vấn đề không giống nhau". "Một số bệnh chỉ có thể điều trị bằng cách can thiệp vào não, nhưng BrainCo tin rằng nhiều bệnh khác, đặc biệt những trường hợp thuốc không hiệu quả, có thể thông qua không xâm lấn, dễ chấp nhận và tiếp cận, với rủi ro và chi phí thấp hơn", bà nói với CNBC . Theo bà, thách thức cốt lõi đối với giải pháp không xâm lấn là thu nhận và giải mã tín hiệu não, vốn "tinh tế" và dễ bị nhiễu khi đọc từ bên ngoài hộp sọ. Công ty đã phát triển một cảm biến điện cực khô (dry electrode sensor) để thu nhận tín hiệu, kèm thuật toán AI để giải mã. BrainCo cũng vạch ra lộ trình phát triển theo từng giai đoạn: bắt đầu với những người cần công nghệ nhất, chẳng hạn người cụt chân tay được bảo hiểm chi trả; mở rộng sang bệnh lý như ADHD và trầm cảm; tích hợp vào thiết bị điện tử tiêu dùng; và cuối cùng cấp phép cho các doanh nghiệp đang phát triển các sản phẩm công nghệ não bộ. Giới chuyên gia hiện nhận định trái chiều về con đường của BrainCo. "Phương pháp không xâm lấn giống như cố gắng thu nhận ánh sáng trong các thiên hà xa xôi", Alex Zhavoronkov, CEO công ty công nghệ sinh học Insilico Medicine, nhận xét. Thomas Tsao, nhà đồng sáng lập công ty đầu tư mạo hiểm Gobi Partners, lại đánh giá phương pháp của BrainCo đem lại cái nhìn toàn diện hơn về não bộ mà không gây rủi ro phẫu thuật. Dù vậy, thị trường và sự chấp nhận của công chúng với loại thiết bị này "khó có thể hình dung được ở hiện tại". Trong báo cáo ngày 8/7, ngân hàng đầu tư Jefferies tại New York nhận định giải pháp giá cấy ghép xâm lấn cho hướng đi "hứa hẹn nhất", do hệ thống không xâm lấn thông thường bị hạn chế bởi khả năng thu nhận và giải thích tín hiệu não chính xác. Tuy nhiên, họ vẫn đánh giá BrainCo có lợi thế cạnh tranh nhờ sở hữu nhiều cảm biến độc quyền, thuật toán giải mã AI và thành tích thương mại hóa đã được chứng minh. Theo giới chuyên gia trong ngành, dù là giải pháp nào, phương pháp tốt nhất phụ thuộc vào sử dụng trong thực tế. Các yếu tố phụ thuộc gồm ghi lại hay kích thích hoạt động não, hướng đến bệnh nhân hay người tiêu dùng, sử dụng trong thời gian ngắn hay liên tục, nhắm vào các vùng não bề mặt hay sâu bên trong, và mức độ chịu đựng của người dùng. Gợi ý thực hành: 1. Theo dõi thông báo từ cơ quan địa phương tại California. 2. Kiểm tra nguồn chính thức trước khi chia sẻ lại thông tin.