Nội dung bài viết
Dario Amodei, tổng giám đốc Anthropic, cuối tuần qua công khai kêu gọi ngành trí tuệ nhân tạo giảm tốc, và chỉ trong vài ngày lời kêu gọi đó đã biến thành một cuộc giằng co chính trị mà California đứng ngay ở tâm điểm.
Ở Sacramento, một nhóm nhà lập pháp tiểu bang đòi ban hành luật khẩn cấp kèm hình phạt hình sự để kiềm chế cái mà họ gọi là AI mất kiểm soát. Ở Washington, Tổng thống Trump và Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson lại cho rằng chính ngành AI đang phản ứng thái quá với nỗi lo do mình tạo ra.
Cùng lúc, hơn 43.000 người đổ về San Francisco dự Dreamforce, hội nghị thường niên của Salesforce, trong không khí tranh luận về tốc độ phát triển AI.
Điểm đáng chú ý nhất là tiếng nói cảnh báo lần này không đến từ giới hoạt động hay học giả bên ngoài, mà từ người đứng đầu một trong những công ty đang dẫn đầu cuộc đua.
Bản tin của ABC News mô tả loạt cảnh báo mới về rủi ro của AI đối với nhân loại đã làm sống lại một cuộc tranh luận kéo dài từ nhiều năm nay.
Khi chính người xây dựng mô hình lên tiếng xin chậm lại, câu hỏi không còn là AI có nguy hiểm hay không, mà là ai có thẩm quyền quyết định nhịp độ và bằng công cụ nào. Tại California, câu trả lời của một số nhà lập pháp là công cụ mạnh nhất họ có: luật khẩn cấp và trách nhiệm hình sự.
Theo Los Angeles Times, mối lo về AI hoạt động ngoài tầm kiểm soát đã thúc đẩy các dân biểu tiểu bang đòi hỏi hình phạt và hàng rào bảo vệ cụ thể, thay vì chỉ dựa vào cam kết tự nguyện của các công ty.
Thượng nghị sĩ tiểu bang Scott Wiener, người từng nhiều lần đứng sau các dự luật về an toàn AI, cũng lên tiếng về lời kêu gọi giảm tốc của Amodei trong cuộc phỏng vấn với KRON.
Với một tiểu bang là nơi đặt trụ sở của phần lớn các công ty AI lớn, mọi quyết định của Sacramento đều có sức nặng vượt ra ngoài biên giới California. Washington lại nhìn vấn đề theo hướng ngược lại.
Theo The Verge, cả Trump lẫn Mike Johnson đều cho rằng ngành AI đang tự làm mình hoảng sợ, và ngụ ý rằng những lời cảnh báo kiểu Amodei không nên trở thành cái cớ để siết chặt quy định.
Sự khác biệt này đặt California vào thế quen thuộc: tiểu bang muốn đi trước và đi mạnh hơn liên bang, trong khi liên bang phát tín hiệu rằng họ không thấy cần phải vội.
Nếu Sacramento thật sự thông qua luật khẩn cấp với hình phạt hình sự, đây gần như chắc chắn sẽ là điểm va chạm tiếp theo giữa hai cấp chính quyền về công nghệ. Dreamforce ở San Francisco cho thấy mặt còn lại của bức tranh.
Hơn 43.000 khách dự hội nghị của Salesforce năm nay không đến để bàn về việc chậm lại, mà để xem AI sẽ được đưa vào sản phẩm và doanh nghiệp nhanh tới đâu. Cùng một thành phố, cùng một tuần, vừa có người kêu gọi giảm tốc, vừa có hàng chục ngàn người tìm cách tăng tốc.
Đó chính là mâu thuẫn mà các nhà lập pháp California phải xử lý: nền kinh tế của tiểu bang gắn chặt với ngành AI, nhưng cử tri và một phần chính giới lại ngày càng lo về hậu quả. Với người Việt ở California, câu chuyện này đáng theo dõi ở hai điểm cụ thể.
Thứ nhất, nếu Sacramento đi tới luật hình sự cho AI, đây sẽ là khung pháp lý đầu tiên kiểu này ở Mỹ và các doanh nghiệp công nghệ trong tiểu bang, kể cả những công ty nhỏ, sẽ phải xem lại cách họ dùng và triển khai mô hình AI.
Thứ hai, thái độ của Trump và Johnson cho thấy liên bang khó sớm ra luật tương tự, nên California có thể lại trở thành nơi thử nghiệm chính sách cho cả nước.
Các nguồn hiện chưa nêu nội dung dự luật cụ thể hay thời điểm biểu quyết, nên mọi đánh giá về tác động thực tế vẫn phải chờ văn bản được đưa ra.