Nội dung bài viết
Giá chip nhớ tăng hàng chục phần trăm khiến biên lợi nhuận của dòng điện thoại dưới 400 USD bị bóp nghẹt và các hãng không còn muốn sản xuất. Theo báo cáo xu hướng công nghệ smartphone từ hãng nghiên cứu thị trường Omdia, sản lượng điện thoại giá dưới 400 USD ước tính giảm mạnh 22% năm nay.
Sự suy thoái ở phân khúc giá rẻ được đánh giá sẽ khiến thị trường di động toàn cầu nói chung giảm 12% so với cùng kỳ năm ngoái. Tom's Hardware cho biết nguyên nhân cốt lõi của cuộc khủng hoảng này bắt nguồn từ việc giá hợp đồng của chip nhớ DRAM và NAND Flash liên tục tăng phi mã.
Chi phí linh kiện thô "bị đẩy lên mức không tưởng", biến bài toán duy trì biên lợi nhuận vốn đã mỏng của điện thoại giá rẻ trở thành nhiệm vụ bất khả thi.
Theo dữ liệu của Omdia, giai đoạn từ quý III/2025 đến quý I/2026, tỷ trọng chi phí dành cho chip nhớ bên trong các thiết bị dưới 400 USD đã tăng gần gấp đôi, chiếm tới 60% tổng chi phí cấu thành máy. Đáng sợ hơn, ở phân khúc siêu rẻ dưới 99 USD, linh kiện lưu trữ chiếm tới 64% ngân sách sản xuất.
Khi bộ nhớ chiếm tới 2/3 giá trị phần cứng, các nhà sản xuất hầu như không còn ngân sách để chi trả cho chip xử lý, màn hình, pin, cảm biến camera hay bộ khung vỏ. Oppo A18 một trong những mẫu smartphone rẻ nhất trên thị trường.
Ảnh: Oppo Tình trạng khan hiếm chip nhớ cực đoan này là do các ông lớn bán dẫn như Samsung, SK hynix và Micron đã đồng loạt quay lưng với dòng chip nhớ thương mại thông thường để dồn toàn lực, chuyển đổi dây chuyền sang sản xuất bộ nhớ băng thông cao phục vụ cho các trung tâm dữ liệu AI, nơi mang lại biên lợi nhuận khổng lồ.
Trong các chu kỳ thị trường trước đây, các hãng di động thường bù đắp chi phí bằng cách cắt giảm các linh kiện khác. Tuy nhiên, các dòng điện thoại giá rẻ của các ông vua cấu hình đến từ Trung Quốc như Xiaomi, Oppo, Vivo hay Transsion vốn đã bị cắt giảm đến mức tối đa và không còn dư địa để tối ưu.
Ông Zaker Li, nhà phân tích trưởng tại Omdia, cho biết các hãng buộc phải tăng giá bán lẻ để duy trì mức lợi nhuận siêu nhỏ. Nhưng do khách hàng bình dân vốn cực kỳ nhạy cảm về giá, việc một chiếc điện thoại từ 150 USD đột ngột tăng lên 220 USD sẽ khiến nhu cầu mua sắm lập tức biến mất.
Trước thực tế này, nhiều ông lớn đang âm thầm rút lui khỏi thị trường, khai tử các dòng máy siêu rẻ để tập trung vào phân khúc mang lại lợi nhuận tốt hơn.
Trái ngược với sự sụp đổ của nhóm dưới 400 USD, phân khúc smartphone trung và cao cấp, trên 400 USD được dự báo vẫn tăng trưởng ổn định ở mức 5,7%. Dù vậy, để sống sót qua cơn bão giá chip nhớ, các dòng máy mang danh flagship killer cũng đang phải thực hiện những cuộc cắt giảm phần cứng.
Nhiều thương hiệu Trung Quốc đã phải hạ cấp từ màn hình LTPO OLED tiên tiến xuống tấm nền LTPS OLED đời cũ để tiết kiệm 3-5 USD mỗi máy.
Thậm chí, để giảm 30-40% chi phí chip, các hãng chấp nhận tái sử dụng bộ vi xử lý thuộc thế hệ cũ, đồng thời loại bỏ các camera phụ như ống kính macro, góc siêu rộng hoặc hạ kích thước cảm biến ảnh.
Đối với phân khúc cao cấp như iPhone 17 Pro hay Galaxy S26 Ultra, do giá trị máy nằm ở khung viền titanium, chip tùy biến hay camera tiềm vọng đắt đỏ, tỷ trọng của chip nhớ trong tổng chi phí sản xuất là không quá lớn.
Tuy nhiên, mức chênh lệch sẽ vẫn được các hãng tính thẳng vào giá bán, biến việc tăng giá bán lẻ dòng cao cấp trở thành một "bình thường mới" trên thị trường. Giới phân tích nhận định người dùng sẽ phải kiên nhẫn nếu muốn đợi giá điện thoại hạ nhiệt.
Theo Bloomberg , ngày 29/6, Bộ trưởng Công nghiệp Hàn Quốc cho biết Samsung và SK Hynix sẽ xây dựng mỗi công ty hai nhà máy sản xuất chip, tổng vốn đầu tư 800.000 tỷ won ( 518 tỷ USD ) với mục tiêu tăng gấp đôi sản lượng chip nhớ quốc gia.
Micron cũng đang mở rộng các tổ hợp sản xuất tại Mỹ và Nhật Bản. Tuy nhiên, việc xây dựng, lắp đặt thiết bị và vận hành một nhà máy bán dẫn cần lộ trình tính bằng vài năm.
Nguồn cung chip nhớ cho thiết bị tiêu dùng chỉ có thể được giải tỏa sớm nhất giữa 2027 và phải đến 2028 thị trường mới có thể bình ổn. Cho đến lúc đó, khủng hoảng "RAMaggedon" sẽ vẫn tiếp tục.
Khi ô vuông chuyển thành dấu tích xanh là hoàn thành, bạn đọc có thể đóng trang web trên. Khi nhìn thấy dấu tích xanh bên cạnh VnExpress là đã hoàn thành.
Gợi ý thực hành:
1. Theo dõi thông báo từ cơ quan địa phương tại California.
2. Kiểm tra nguồn chính thức trước khi chia sẻ lại thông tin.