Nội dung bài viết
Theo đài KRON, Stanford Residential and Dining Enterprises, bộ phận lo chuyện ăn ở trong khuôn viên Đại học Stanford, đã dùng trí tuệ nhân tạo để thay đổi chủng tộc, giới tính và cân nặng của sinh viên trong các tài liệu tiếp thị. Đây không phải chuyện chỉnh ánh sáng hay xóa một vết mờ trên ảnh.
Thứ bị sửa là đặc điểm nhận dạng của người thật, và chính điều đó khiến vụ việc vượt ra ngoài phạm vi một sai sót thiết kế thông thường. Đến lúc này, bản tin của KRON mới nêu hành vi chính: AI được dùng để biến đổi hình ảnh sinh viên trong ấn phẩm quảng bá của bộ phận nhà ở và ăn uống.
Nguồn tin chưa cho biết có bao nhiêu hình ảnh bị chỉnh, sinh viên trong ảnh có được hỏi ý kiến hay không, và nhà trường phản hồi ra sao. Đó là những chi tiết quyết định mức độ nghiêm trọng, nên chưa thể kết luận ai phải chịu trách nhiệm.
Dù vậy, riêng việc một đơn vị của trường đổi chủng tộc và giới tính của sinh viên trong tài liệu tiếp thị đã đặt ra một câu hỏi khó né tránh: tấm ảnh đó rốt cuộc đang cho người xem thấy ai? Stanford không phải tổ chức duy nhất phải đối mặt với câu hỏi về độ trung thực của những gì AI tạo ra.
The Verge cho biết OpenAI đang muốn tham khảo ý kiến một nhóm nhà toán học hàng đầu, sau khi công ty biến một chuỗi kết quả toán học được giới thiệu là ngoạn mục thành một cuộc khủng hoảng uy tín. Theo mô tả được trích dẫn, nhóm này “sẽ tư vấn về việc xem xét và truyền đạt các kết quả mới nổi”.
Như vậy, OpenAI cần người kiểm tra xem kết quả đúng hay sai, và cũng cần người giúp công ty nói về kết quả đó sao cho chính xác. Hai vụ việc khác nhau về quy mô lẫn bản chất.
Ở Stanford, AI được dùng để sửa hình ảnh con người thật. Ở OpenAI, vấn đề nằm ở cách một công ty AI công bố thành tích của chính sản phẩm mình.
Điểm chung là ở cả hai nơi, sản phẩm của AI được đưa ra công chúng như một bức tranh đáng tin, trước khi có ai đủ thẩm quyền đặt câu hỏi về nó.
Cách OpenAI phản ứng, tức là mời chuyên gia bên ngoài vào khâu xem xét và truyền đạt, cho thấy lời giải nằm ở quy trình kiểm chứng nhiều hơn là ở bản thân công nghệ.
Nhóm chịu ảnh hưởng trực tiếp nhất lúc này là chính các sinh viên Stanford có hình ảnh xuất hiện trong những tài liệu đó, vì đặc điểm cá nhân của họ đã bị thay đổi trong ấn phẩm mang tên trường.
Với các gia đình đang tìm hiểu trường đại học, vụ việc cũng là lời nhắc rằng ảnh quảng bá của một cơ sở giáo dục giờ đây có thể đã qua tay AI, kể cả ở một trường danh tiếng như Stanford.
Với người đọc, phản ứng hợp lý không phải là nghi ngờ mọi thứ, mà là hỏi thêm một câu mỗi khi gặp hình ảnh hay tuyên bố gắn với AI: ai đã kiểm tra, và họ có công khai điều đó không. OpenAI đã chọn trả lời câu hỏi này bằng một nhóm chuyên gia toán học bên ngoài.
Còn Stanford thì trong những gì được công bố đến nay vẫn chưa có câu trả lời.