Nội dung bài viết
Tám tiểu bang Mỹ vừa đứng đơn kiện OpenAI với lập luận rằng ChatGPT không đủ an toàn cho trẻ em.
Cùng thời điểm đó, Character.AI, ứng dụng cho người dùng trò chuyện với nhân vật ảo, bước vào thủ tục phá sản, và văn phòng Tổng chưởng lý New York xuất hiện trong câu hỏi dữ liệu người dùng của công ty sẽ đi về đâu. Hai câu chuyện khác nhau về chi tiết nhưng cùng một hướng.
Các cơ quan cấp tiểu bang đang trở thành bên chủ động đòi các công ty chatbot giải trình về cách họ đối xử với người dùng, nhất là những người dễ bị tổn thương. Vụ kiện OpenAI đáng chú ý trước hết vì quy mô.
Đây không phải đơn kiện của một gia đình đơn lẻ mà là tám chính quyền tiểu bang cùng đứng chung một hồ sơ. Thông tin hiện có chưa nêu đầy đủ danh sách các bang hay từng cáo buộc cụ thể, nên chưa thể nói vụ kiện nhắm vào tính năng nào của ChatGPT.
Điều đã rõ là các bang coi chuyện trẻ em dùng chatbot là vấn đề an toàn, đủ nghiêm trọng để đưa ra tòa, thay vì để công ty tự điều chỉnh bằng các cam kết nội bộ. Câu chuyện Character.AI đặt ra một rủi ro khác, ít ai nghĩ tới khi mở ứng dụng.
Người dùng thường kể với nhân vật ảo những điều họ không nói với người thật. Khi một công ty phá sản, tài sản của nó có thể được bán lại để trả nợ, và câu hỏi đang được đặt ra là kho hội thoại cùng dữ liệu tài khoản ấy có bị coi là tài sản hay không.
Việc Tổng chưởng lý New York liên quan tới hồ sơ phá sản cho thấy cơ quan bảo vệ người tiêu dùng cấp bang muốn có tiếng nói trước khi số dữ liệu này đổi chủ. Nhóm chịu ảnh hưởng trực tiếp nhất khá rõ.
Thứ nhất là các phụ huynh có con em đang dùng ChatGPT để học hay trò chuyện; kết quả vụ kiện có thể quyết định OpenAI phải thay đổi cách sản phẩm vận hành với người dùng nhỏ tuổi. Thứ hai là những ai từng lập tài khoản Character.AI.
Với nhóm này, việc nên làm lúc này là xem lại tài khoản của mình và theo dõi thông báo chính thức của công ty về quyền xóa dữ liệu, vì quá trình phá sản còn đang diễn ra. OpenAI cũng đang đứng ở một mặt trận pháp lý khác, theo chiều ngược lại.
Trong hồ sơ gửi tòa, công ty cáo buộc một cựu nhân viên đã mang hơn 100 tập tin về một sản phẩm phần cứng chưa phát hành sang Apple. Vụ này là tranh chấp bí mật kinh doanh giữa các công ty công nghệ lớn, không liên quan trực tiếp tới người dùng.
Dù vậy, đặt cạnh vụ kiện của tám bang, nó tạo ra một sự tương phản dễ thấy: OpenAI ra tòa để bảo vệ dữ liệu của chính mình, trong khi các tiểu bang ra tòa để hỏi công ty bảo vệ người dùng trẻ tuổi tới đâu. Cả hai vụ việc đều mới ở giai đoạn đầu, và nhiều chi tiết quan trọng vẫn chưa được công bố.
Nhưng hướng đi đã khá rõ. Trong lúc luật liên bang về AI còn chậm, chính quyền các tiểu bang đang dùng công cụ sẵn có của mình, từ đơn kiện bảo vệ người tiêu dùng tới việc can thiệp vào hồ sơ phá sản, để buộc các công ty chatbot trả lời cho những gì xảy ra với người dùng của họ.