Nội dung bài viết
Một thẩm phán vừa bác vụ kiện phỉ báng trị giá 10 tỷ USD mà Tổng thống Donald Trump đệ lên chống lại tờ Wall Street Journal.
Phán quyết này cho thấy một điều quen thuộc trong luật truyền thông Mỹ: con số bồi thường lớn đến đâu, hay nguyên đơn quyền lực đến đâu, cũng không thay được nghĩa vụ chứng minh rằng tờ báo cố ý đăng sai sự thật.
Với một nhân vật công chúng, đó là ngưỡng rất khó vượt qua, và lần này ông Trump vẫn chưa vượt qua được. Tâm điểm của vụ kiện là một bài báo của Wall Street Journal viết về lời chúc mừng sinh nhật gửi Jeffrey Epstein, nhà tài phiệt từng bị truy tố vì các tội liên quan đến tình dục.
Phía tổng thống cho rằng bài báo bôi nhọ ông. Tuy vậy, theo tóm tắt từ The New York Times, câu hỏi tòa phải xét không phải là ông Trump có khó chịu với bài báo hay không, mà là ông có chứng minh được tờ báo hành động có ác ý thực sự hay không.
Điểm đáng chú ý là đây đã là lần thứ hai tổng thống tìm cách lập luận rằng tờ báo hành động với ác ý thực sự. Trong luật Mỹ, “ác ý thực sự” không có nghĩa là ác cảm hay thiên kiến chính trị.
Khái niệm này đòi hỏi nguyên đơn chứng minh được bên đăng tin biết nội dung là sai, hoặc đăng một cách liều lĩnh, bất chấp khả năng nội dung đó sai. Việc một vụ kiện phải nộp lại lập luận mà vẫn không đứng vững cho thấy khoảng cách giữa cáo buộc trên giấy và bằng chứng mà tòa cần lớn đến mức nào.
Vụ việc nằm ở mục kinh doanh vì nó chạm thẳng vào rủi ro tài chính của ngành báo chí. Con số 10 tỷ USD lớn hơn rất nhiều so với những gì một tòa soạn thường phải tính đến khi cân nhắc đăng một bài điều tra về người có quyền lực.
Một phán quyết bác đơn ở giai đoạn này giúp Wall Street Journal tạm thoát khỏi nguy cơ đó. Đồng thời, phán quyết cũng nhắc giới chủ báo rằng tiêu chuẩn pháp lý bảo vệ họ vẫn được tòa án áp dụng như trước, kể cả khi nguyên đơn là người đang giữ chức tổng thống.
Nhóm nên theo dõi kỹ nhất là những người làm báo và các đơn vị xuất bản tại Mỹ, nhất là những nơi thường đưa tin về chính trị gia và người nổi tiếng. Với họ, vụ này là một ví dụ thực tế cho thấy chuẩn ác ý thực sự vận hành ra sao khi bị thử thách bằng một vụ kiện tầm cỡ hiếm có.
Tóm tắt nguồn chưa cho biết phía ông Trump có kháng cáo hay sẽ nộp đơn kiện lại lần nữa hay không, cũng không nêu chi tiết lý lẽ của thẩm phán. Vì vậy, khó nói đây đã là dấu chấm hết cho tranh chấp.
Có điều chắc chắn: ở thời điểm này, hai lần lập luận về ác ý thực sự đều không đủ để giữ vụ kiện ở lại tòa.