Nội dung bài viết
Một thẩm phán liên bang tại San Diego hôm thứ Ba đã ra lệnh trao trả ngay lập tức một cư dân Oceanside, cha của một cựu lính thủy đánh bộ Hoa Kỳ, người bị bắt vào năm ngoái sau chuyến thăm gia đình tại Camp Pendleton và sau đó bị trục xuất.
Đây là loại phán quyết hiếm: tòa không chỉ dừng một vụ trục xuất đang diễn ra mà còn yêu cầu chính phủ đảo ngược một vụ trục xuất đã hoàn tất.
Chi tiết về căn cứ pháp lý của lệnh này chưa được nêu trong nguồn, nhưng bản thân việc một tòa án quận có thể buộc cơ quan di trú đưa người đã bị đưa ra khỏi nước Mỹ quay lại là điều đáng để các gia đình có người thân đang trong thủ tục trục xuất ghi nhận. Điểm đáng chú ý là hoàn cảnh bắt giữ.
Người này bị bắt sau khi đến thăm gia đình tại một căn cứ quân sự, và con của ông từng phục vụ trong Thủy quân lục chiến. Nguồn không cho biết tình trạng di trú của ông trước khi bị bắt, cũng không nói ông có hồ sơ hình sự hay không.
Vì vậy chưa thể kết luận phán quyết này mở ra tiền lệ rộng cho những trường hợp tương tự. Điều có thể nói chắc là tòa án liên bang ở Nam California đang xem xét lại từng vụ trục xuất cụ thể, và ít nhất trong vụ này đã đứng về phía người bị trục xuất.
Cũng trong ngày, cộng đồng người Salvador trên toàn quốc vẫn chờ tin về việc chương trình Bảo vệ Tạm thời, thường gọi là TPS, dành cho họ có bị chấm dứt hay không. TPS là quy chế cho phép công dân một số nước được ở lại và làm việc hợp pháp tại Mỹ vì tình hình ở quê nhà.
Nguồn chỉ nói người Salvador đang hồi hộp chờ đợi, chưa có quyết định chính thức nào được công bố. Với người Việt, TPS không phải chương trình áp dụng cho mình, nhưng cách chính quyền xử lý hồ sơ TPS của người Salvador thường cho thấy hướng đi chung đối với các diện bảo vệ tạm thời khác.
Một bài bình luận trên Los Angeles Times cùng ngày mô tả chính sách nhập cư của Hoa Kỳ là không nhất quán đến mức đáng kinh ngạc, với hình ảnh một bên là biển tuyển dụng cần người giúp việc, một bên là lệnh rời đi ngay.
Đây là ý kiến của tác giả bài báo chứ không phải một quyết định chính sách, nhưng nó phản ánh đúng cái mà hai tin trên cho thấy: cùng một hệ thống vừa trục xuất một người cha của cựu quân nhân, vừa để hàng trăm ngàn người lao động hợp pháp không biết tháng sau mình còn được đi làm hay không.
Ở mảng tòa án khác, vụ kiện phỉ báng của Thống đốc Gavin Newsom chống lại Fox News được lên lịch xét xử vào năm 2028. Nguồn không nêu thêm chi tiết về nội dung tranh chấp hay lý do lịch xét xử kéo dài.
Với người đọc, con số 2028 là điều đáng nhớ nhất: vụ kiện này sẽ còn kéo dài qua hết nhiệm kỳ thống đốc hiện tại của ông Newsom, và bất kỳ diễn biến nào trong thời gian đó nhiều khả năng là các tranh cãi thủ tục chứ chưa phải phán quyết.
Hai tin còn lại trong ngày, việc anh em Andrew và Tristan Tate tiếp tục bị giam trong khi chống lệnh dẫn độ sang Anh và việc thẩm phán Nam Carolina chọn địa điểm mới cho phiên tái thẩm Alex Murdaugh, là tin tư pháp hình sự không liên quan tới chính sách nhập cư hay quyền lợi dân sự của cư dân California, nên bài này không đi sâu.
Điều đáng theo dõi tiếp trong tuần này là hai câu hỏi cụ thể: chính phủ có tuân thủ lệnh trao trả của tòa San Diego đúng hạn hay không, và Bộ An ninh Nội địa có công bố quyết định về TPS cho người Salvador hay không.