Nội dung bài viết
Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 nên thế nào để vừa bảo đảm kiến thức nền tảng, vừa hạn chế tình trạng học lệch và áp lực luyện thi? 1.
Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 làm cho học sinh phải học lệch Trong giáo dục, có một quy luật tưởng như đơn giản nhưng tác động rất mạnh đến hành vi của người học và người dạy: thi gì thì học nấy; học gì thì dạy nấy; môn nào không được đánh giá thì trở thành môn học "cho có".
Thực tế tuyển sinh vào lớp 10 ở nhiều địa phương trong nhiều năm cho thấy, khi kỳ thi chủ yếu sử dụng Toán và Ngữ văn, hai môn này nghiễm nhiên trở thành tâm điểm của học sinh, phụ huynh và nhà trường. Học sinh dành phần lớn thời gian để học Toán, Văn.
Đây là miếng đất màu mỡ cho câu chuyện dạy thêm, học thêm tràn lan. Khi học sinh không quan tâm những môn gọi là phụ thì giáo viên cũng gặp khó khăn trong việc tổ chức dạy học thực chất.
Kết quả Toán, Văn được sử dụng để đánh giá thành tích tuyển sinh của nhà trường thì áp lực dồn vào giáo viên hai môn này. Nhà trường sẽ ưu tiên thời gian, nhân lực và nguồn lực cho những môn quyết định kết quả tuyển sinh.
Môn toán, văn rất được coi trọng còn các môn khác thì bị xem nhẹ. Điều đáng lo ngại là sau nhiều năm học THCS, một số học sinh có thể đạt kết quả khá cao ở Toán và Ngữ văn nhưng kiến thức nền tảng về khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, công nghệ, tin học, ngoại ngữ và đời sống lại rất hạn chế.
Điều này đặt ra một câu hỏi căn bản: Nếu mục tiêu của giáo dục THCS là trang bị cho học sinh nền tảng kiến thức và năng lực phổ thông tương đối toàn diện, liệu một kỳ thi tuyển sinh chỉ đánh giá một vài lĩnh vực có vô tình làm lệch hướng quá trình giáo dục hay không? 2.
Không thể yêu cầu giáo dục toàn diện bằng một cơ chế đánh giá không toàn diện Chúng ta thường nói đến giáo dục toàn diện, phát triển phẩm chất và năng lực học sinh. Nhưng trên thực tế, hệ thống giáo dục luôn chịu tác động rất lớn của cơ chế kiểm tra, đánh giá và tuyển sinh.
Học sinh có xu hướng dành thời gian cho những gì quyết định tương lai trước mắt của mình. Phụ huynh cũng đầu tư cho những môn có ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả tuyển sinh.
Nhà trường chịu áp lực về tỷ lệ và điểm số học sinh trúng tuyển. Giáo viên các môn thi chịu áp lực thành tích lớn hơn.
Đây không đơn thuần là vấn đề ý thức của học sinh hay trách nhiệm của giáo viên. Đó là phản ứng có tính hệ thống trước cơ chế đánh giá.
Nếu xã hội muốn học sinh có kiến thức khoa học, chúng ta phải đánh giá kiến thức khoa học. Nếu muốn học sinh hiểu lịch sử, địa lý và xã hội, những lĩnh vực ấy phải được đánh giá.
Nếu muốn học sinh có năng lực công nghệ và kỹ năng số, năng lực đó cũng phải có vị trí trong chuẩn đầu ra. Nếu muốn học sinh có kiến thức phổ thông toàn diện, thì kiến thức toàn diện phải trở thành một phần có ý nghĩa trong cơ chế tuyển sinh.
Không thể vừa nói: "Tất cả các môn đều quan trọng" nhưng lại thiết kế một cơ chế mà học sinh có thể đạt mục tiêu quan trọng nhất bằng cách tập trung vào một vài môn. 3.
Không nên giải quyết bằng cách bắt học sinh thi tất cả các môn Một phản ứng dễ nghĩ tới là: nếu học sinh không học các môn khác thì hãy đưa tất cả các môn vào kỳ thi. Theo tôi, đây không phải giải pháp tối ưu.
Nếu học sinh lớp 9 phải thi Toán, Văn, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Lịch sử, Địa lý, Ngoại ngữ, Công nghệ, Tin học... chúng ta có thể giải quyết được phần nào tình trạng "không học", nhưng lại tạo ra một căn bệnh khác: học để thi.
Khi đó, học sinh sẽ học thêm, luyện đề, học mẹo ở tất cả các môn. Áp lực tuyển sinh vào lớp 10 có thể còn lớn hơn hiện nay.
Mục tiêu của đổi mới không phải là thi nhiều hơn, mà là đánh giá đúng hơn.
Gợi ý thực hành:
1. Theo dõi thông báo từ cơ quan địa phương tại California.
2. Kiểm tra nguồn chính thức trước khi chia sẻ lại thông tin.