Nội dung bài viết
TikTok đang yêu cầu nhân viên tại Mỹ quay lại văn phòng đủ năm ngày mỗi tuần, theo tường thuật của đài KRON. Đây không phải một thay đổi nhỏ về lịch làm việc.
Với một công ty vốn lớn lên nhờ sản phẩm sinh ra từ thời đại di động và phân tán, việc kéo toàn bộ lực lượng lao động Mỹ trở lại bàn giấy là tín hiệu cho thấy cán cân thương lượng giữa người lao động và giới chủ công nghệ đã dịch chuyển hẳn.
Bản tin của KRON mô tả TikTok là "một công ty công nghệ lớn khác" đang thu hồi thời gian làm việc từ xa. Cách diễn đạt đó nói lên nhiều điều hơn bản thân quyết định.
Làm việc từ xa từng được các hãng công nghệ dùng như một phúc lợi để giành người giỏi trong giai đoạn khan hiếm nhân lực. Khi ngày càng nhiều công ty cùng rút lại phúc lợi ấy, người lao động mất luôn khả năng lấy nơi này ra mặc cả với nơi kia.
Với người Việt làm trong ngành công nghệ ở California, thay đổi này chạm trực tiếp vào bài toán chỗ ở. Nhiều người trong những năm qua đã chọn dọn ra xa các trung tâm việc làm để đổi lấy giá nhà dễ thở hơn, tính toán dựa trên giả định chỉ phải lên văn phòng vài ngày mỗi tuần.
Yêu cầu năm ngày làm cho khoảng cách đó trở thành gánh nặng hằng ngày, và tính toán tài chính đã dựa vào nó cũng phải làm lại từ đầu. Nhóm thứ hai chịu ảnh hưởng là những gia đình đang xoay xở giữa công việc và chăm sóc người thân.
Lịch làm việc linh hoạt trong nhiều gia đình Việt không chỉ là tiện nghi, mà là cách giữ cho việc đưa đón con và chăm sóc cha mẹ già vận hành được mà không phải thuê ngoài. Khi số ngày có mặt ở văn phòng tăng từ ba lên năm, phần chi phí đó không biến mất, nó chỉ chuyển sang một hình thức khác.
Điều đáng chú ý là quyết định này đến từ TikTok chứ không phải một hãng phần mềm truyền thống. TikTok là nền tảng mà rất nhiều tiểu thương và người sáng tạo nội dung gốc Việt dùng để bán hàng và xây dựng khán giả.
Một công ty bán mô hình sáng tạo phi tập trung ra bên ngoài lại đang vận hành nội bộ theo hướng ngược lại, tập trung và kiểm soát chặt hơn. Khoảng cách giữa hai điều đó cho thấy công ty đánh giá thế nào về hiệu quả thật sự của làm việc phân tán khi áp dụng cho chính mình.
Chuyện đáng theo dõi ở đây không nằm ở riêng TikTok. Mỗi lần một tên tuổi lớn siết lại chính sách, ngưỡng chấp nhận chung của cả ngành lại nhích thêm một bậc, và những công ty nhỏ hơn có thêm lý do để làm điều tương tự mà không sợ mất người.
Với người lao động gốc Việt trong ngành, thời điểm hợp lý để tính lại chuyện đi lại, chỗ ở và sắp xếp gia đình là bây giờ, chứ không phải đợi đến khi công ty mình gửi thông báo.