Nội dung bài viết
Khoảng 1 tỷ USD tài trợ nghiên cứu của Đại học California (UC) phải được hoàn trả, sau khi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ bác kháng cáo của chính quyền Trump đối với các phán quyết của tòa cấp dưới.
Cùng thời điểm, tại Los Angeles, một thẩm phán từ chối hoãn phán quyết cho rằng công tố viên liên bang hàng đầu của khu vực đang giữ chức trái luật.
Hai vụ khác nhau về nội dung nhưng cùng cho thấy một điều: ở California lúc này, tòa án là nơi vạch giới hạn cho những gì chính quyền liên bang được làm, từ tiền tài trợ cho tới chiếc ghế của người cầm quyền truy tố.
Vụ UC bắt nguồn từ kế hoạch của chính quyền Trump cắt các khoản tài trợ nghiên cứu bị cho là thúc đẩy DEI, tức các chính sách đa dạng, công bằng và hòa nhập. Các tòa cấp dưới đã yêu cầu chính quyền trả lại số tiền này cho UC.
Khi Tòa án Tối cao không nhận kháng cáo, các phán quyết đó tiếp tục có hiệu lực. Nguồn tin chưa nêu số tiền sẽ về lại những phân hiệu hay nhóm nghiên cứu nào, cũng chưa nêu thời hạn giải ngân.
Điều chắc chắn ở thời điểm này là con số, khoảng 1 tỷ USD, và việc chính quyền liên bang đã thua ở cấp tòa cao nhất trong vụ này. Ở Los Angeles, phán quyết liên quan tới ông Bill Essayli, người đang điều hành văn phòng công tố liên bang của khu vực.
Một thẩm phán đã kết luận ông phục vụ ở vị trí này một cách bất hợp pháp, và nay từ chối đề nghị tạm hoãn phán quyết đó. Nghĩa là kết luận của tòa không bị treo lại trong lúc tranh chấp còn tiếp diễn.
Thông tin hiện có chưa cho biết phán quyết sẽ ảnh hưởng thế nào tới các vụ án mà văn phòng này đang thụ lý, nên chưa thể nói gì thêm về hệ quả với từng hồ sơ cụ thể. Ở cấp tiểu bang, Bộ Bảo hiểm California gặp rắc rối do chính văn bản của mình.
Khi trả lời đơn kiện của một thẩm phán bị sa thải, Bộ đã vô tình để lộ rằng một thẩm phán khác, hiện vẫn đang làm việc, cũng từng nộp đơn khiếu nại lên Hiệp hội Luật sư Tiểu bang về hành vi sai trái trong nội bộ. Chi tiết này khiến vụ kiện không còn là lời tố cáo của riêng một người đã mất việc.
Đây là cơ quan giám sát ngành bảo hiểm của tiểu bang, nên cách cơ quan này xử lý khiếu nại từ chính các thẩm phán của mình là chuyện đáng được làm rõ tại tòa. Vụ án tiền bịt miệng của Tổng thống Trump cũng đang chạy trên hai đường cùng lúc.
Một tòa phúc thẩm liên bang cân nhắc liệu họ có thể, hay có nên, can thiệp vào vụ án. Một tòa phúc thẩm của bang New York thì đã nghe tranh luận về yêu cầu xóa bỏ bản án.
Chưa bên nào ra quyết định. Các nguồn tin trong ngày không nêu tác động trực tiếp nào tới giấy tờ hay thủ tục của các gia đình Việt, và bài này không suy đoán thay.
Phần đã rõ nằm ở các mốc kế tiếp: chính quyền liên bang thực hiện lệnh hoàn trả cho UC ra sao, bước pháp lý tiếp theo trong vụ ông Essayli sau khi yêu cầu tạm hoãn bị bác, và phản hồi của Hiệp hội Luật sư Tiểu bang trước đơn khiếu nại vừa bị lộ.
Cả ba đều là những việc đã nằm trên bàn của tòa án hoặc cơ quan kỷ luật.