Nội dung bài viết
Tòa phúc thẩm liên bang khu vực 9 vừa chặn con đường để Tổng thống Donald Trump một lần nữa đưa Vệ binh Quốc gia California vào nhiệm vụ liên bang mà không có sự chấp thuận của tiểu bang.
Văn phòng Thống đốc Gavin Newsom gọi đây là quyết định cuối cùng của tòa trong vụ kiện về việc liên bang hóa Vệ binh mà tiểu bang cho là bất hợp pháp, và phán quyết nghiêng về phía Thống đốc cùng tiểu bang.
Ông Newsom lập tức biến kết quả này thành thông điệp chính trị, nói rằng California “tiếp tục là tuyến phòng thủ đầu tiên chống lại chủ nghĩa độc tài của Donald Trump”. Phần đáng chú ý không nằm ở câu chữ của Thống đốc mà ở ranh giới tòa vừa vạch ra.
Vụ kiện bắt nguồn từ đợt Vệ binh được điều ra đường phố Los Angeles vào mùa hè 2025, giữa lúc biểu tình nổ ra quanh các chiến dịch truy bắt di dân. Câu hỏi đặt ra từ đầu là Tổng thống có được tự mình nắm quyền chỉ huy binh sĩ của một tiểu bang để đưa vào khu dân cư hay không.
Với phán quyết này, ít nhất trong phạm vi các tiểu bang thuộc khu vực 9, Nhà Trắng không thể lặp lại cách làm đó một cách đơn phương. Đây là một giới hạn thủ tục rất cụ thể: muốn đưa Vệ binh California ra đường, Washington phải đi qua Sacramento.
Cũng trong ngày 23/10, Los Angeles Times đưa tin chính quyền Trump tăng cường điều tra gian lận nhắm vào người nhập cư khi ngày bầu cử đến gần.
Thông tin hiện có chưa cho biết loại hồ sơ nào đang bị rà soát, cơ quan nào chủ trì hay bao nhiêu người bị ảnh hưởng, nên chưa thể nói nhóm nào trong cộng đồng sẽ bị chạm tới.
Điều có thể ghi nhận là hướng đi và thời điểm: đây là các cuộc điều tra được đẩy mạnh sát mùa bầu cử, không phải một quy định mới đã được công bố. Người có hồ sơ nhập cư nên chờ chi tiết chính thức từ cơ quan liên bang thay vì dựa vào tin đồn trên mạng xã hội.
Ở cấp quận, một bồi thẩm đoàn trong phiên xử liên bang kết luận Quận San Bernardino nợ mẹ của một người đàn ông mắc bệnh tâm thần 51 triệu USD, trong vụ việc liên quan đến một vụ nổ súng.
Con số này cho thấy tòa liên bang vẫn là nơi gia đình nạn nhân có thể buộc chính quyền địa phương trả giá cho cách lực lượng công quyền đối xử với người có vấn đề sức khỏe tâm thần.
Phán quyết của bồi thẩm đoàn chưa phải là điểm kết thúc, vì phía quận vẫn có thể tìm cách kháng cáo hoặc xin giảm mức bồi thường. Chiến thắng ở tòa khu vực 9 đến đúng lúc ông Newsom bị kéo vào một mặt trận khác.
Những người ủng hộ kế hoạch đánh thuế tỷ phú dự định tấn công ông tại các tiểu bang tổ chức bầu cử sơ bộ tổng thống sớm, nghĩa là các quyết định chính sách của ông ở California sẽ bị đem ra mổ xẻ trước cử tri ngoài tiểu bang.
Một bên là phán quyết giúp ông khẳng định quyền của tiểu bang trước Washington, bên kia là một chiến dịch biến chính sách thuế của California thành đòn tranh cử chống lại ông.