Nội dung bài viết
Ba thẩm phán của Tòa Phúc thẩm Khu vực 9 hôm thứ Hai đã từ chối yêu cầu của Bộ Tư pháp Hoa Kỳ nhằm ngăn California kiểm hơn 20.000 lá phiếu gửi qua thư ở Quận Los Angeles. Chính quyền Trump cho rằng số phiếu này có thể thuộc về những người không phải công dân.
Tòa không phán xét cáo buộc đó đúng hay sai. Tòa chỉ không cho phía liên bang can thiệp ở cấp phúc thẩm vào lúc này, và phiên xử ở tòa quận sẽ tiếp tục.
Điểm then chốt nằm ở đó: một cáo buộc của cơ quan liên bang, tự nó, chưa đủ để gạt hàng chục nghìn lá phiếu ra khỏi bàn kiểm. Các bản tin mô tả phán quyết hơi khác nhau.
ABC7 viết rằng tòa từ chối ra phán quyết về việc các quan chức bầu cử California có được kiểm số phiếu này hay không. NBC Los Angeles và Los Angeles Times thì gọi đó là việc bác đơn kháng cáo của liên bang.
Hai cách viết không mâu thuẫn, và trên thực tế kết quả như nhau: tòa phúc thẩm không ra lệnh nào buộc Quận LA dừng kiểm phiếu, còn câu hỏi về bằng chứng được giao lại cho một thẩm phán cấp quận xem xét. Trình tự thủ tục ở đây quan trọng hơn con số 20.000.
Nếu Bộ Tư pháp thắng ở cấp phúc thẩm, các lá phiếu có thể đã bị tách riêng trước khi có ai chứng minh người bỏ phiếu không có quốc tịch. Phán quyết hôm thứ Hai giữ nguyên trình tự ngược lại: bằng chứng phải được đưa ra trước tòa, rồi mới tính chuyện loại phiếu.
Đó là khác biệt giữa việc cử tri phải tự chứng minh mình là công dân và việc phía cáo buộc phải chứng minh điều ngược lại. Cũng cần nói rõ, các bản tin hiện có không cho biết những cử tri bị nêu ra là ai, thuộc cộng đồng nào, hay Bộ Tư pháp dựa vào dữ liệu gì để đưa ra cáo buộc.
Thống đốc Gavin Newsom ra tuyên bố gọi phán quyết là việc tòa liên bang đánh bật những gì ông mô tả là các cuộc tấn công “đê hèn” của Bộ Tư pháp thời Trump nhắm vào nền dân chủ. Đó là ngôn ngữ chính trị và nên được đọc đúng như vậy: lời của một bên trong vụ tranh chấp, chưa phải kết luận của tòa.
Phải đến vòng xử ở tòa quận mới biết Bộ Tư pháp có bằng chứng cụ thể tới đâu, và lập luận của California có đứng vững khi đi vào chi tiết từng lá phiếu hay không.
Cùng ngày, ở New York, Thẩm phán liên bang Jesse Furman phán quyết rằng Bộ Tư pháp đã sa thải trái luật bà Maurene Comey, công tố viên liên bang tại Quận Nam New York và là con gái của cựu Giám đốc FBI James Comey, đồng thời phục hồi chức vụ cho bà.
Theo thẩm phán, việc sa thải đã vi phạm các quy tắc công vụ. Vụ này không dính tới California, nhưng nó cùng một mạch với vụ lá phiếu: một tòa án liên bang buộc Bộ Tư pháp phải đi qua đúng thủ tục mà luật đặt ra, thay vì hành động trước rồi để tòa xem xét sau.
Những điểm đáng chờ tiếp theo khá cụ thể: lịch phiên xử ở tòa quận, loại bằng chứng Bộ Tư pháp nộp về 20.000 lá phiếu, và việc phía liên bang có tìm cách kháng cáo lên cấp cao hơn hay không.
Cho đến khi tòa quận quyết định khác, không có lệnh nào của tòa phúc thẩm ngăn Quận Los Angeles kiểm số phiếu này.