Nội dung bài viết
Tòa Tối cao Hoa Kỳ hôm thứ Năm 1/10 đồng ý thụ lý chính sách giam giữ bắt buộc của ICE. Theo chính sách này, chính quyền Trump giữ người nhập cư trong trại mà không cho họ ra trước thẩm phán để xin tại ngoại.
Trong các diễn biến pháp lý của ngày, đây là quyết định có hệ quả rộng nhất. Câu hỏi đặt ra rất cụ thể: một người bị bắt trong chiến dịch truy quét nhập cư mà chính phủ đang đẩy mạnh có được xin về nhà chờ xử hay không, hay phải ở trong trại giam suốt quá trình tố tụng.
Điều trần tại ngoại (bond hearing) là thủ tục để thẩm phán di trú xét xem người bị giữ có nguy hiểm hoặc có nguy cơ bỏ trốn hay không. Nếu không, người đó có thể đóng tiền bảo lãnh để về.
Khi thủ tục này bị gạt bỏ, thời gian bị giam phụ thuộc vào tốc độ giải quyết hồ sơ chứ không còn tùy vào hoàn cảnh từng người. Việc tòa nhận vụ này chưa có nghĩa là chính sách được giữ nguyên hay bị bác bỏ.
Tuy nhiên, phán quyết cuối cùng sẽ trở thành luật áp dụng trên toàn quốc, kể cả California. Với các gia đình có người thân đang bị ICE giam giữ, phán quyết đó sẽ cho biết họ còn đường pháp lý nào để đưa người về trong lúc chờ xử.
Cũng trong ngày thứ Năm, một thẩm phán liên bang chặn việc Tổng thống Trump sa thải Roger Rogoff, công tố viên liên bang đứng đầu tại Seattle. Thẩm phán lập luận rằng tổng thống không thể đơn phương bãi nhiệm một Luật sư Hoa Kỳ (U.S.
Attorney). Vụ việc diễn ra ở tiểu bang Washington chứ không phải California.
Điều đáng chú ý là cách tòa đặt giới hạn cho quyền của Tòa Bạch Ốc đối với chức vụ quyết định việc truy tố liên bang tại mỗi địa phương. Đây là phán quyết của một thẩm phán đơn lẻ nên chưa phải tiếng nói cuối cùng về vấn đề này.
Tại San Diego, ACLU đã nộp đơn kiện thành phố và Sở Cảnh sát San Diego (SDPD) trong tuần này, nhằm buộc thành phố ngừng dùng máy đọc biển số xe tự động. Loại máy này chụp và lưu biển số của những xe chạy ngang qua, kể cả xe của người không bị nghi ngờ gì.
Vì vậy, tranh chấp không xoay quanh một vụ bắt giữ cụ thể. Nó xoay quanh việc chính quyền địa phương được thu thập bao nhiêu dữ liệu về người lái xe bình thường.
Nguồn tin hiện chưa nêu chi tiết các lập luận trong đơn kiện, cũng như phản hồi của thành phố. Ở Orange County, cử tri hai thành phố ven biển sẽ quyết định hai dự luật địa phương vào tháng 11.
Dự luật H của Newport Beach là một sáng kiến do người dân tài trợ, nhằm hạn chế phần kế hoạch nhà ở (housing element) mà thành phố đã thông qua theo yêu cầu của tiểu bang. Kết quả lá phiếu này cho thấy một thành phố có thể đi xa tới đâu khi chống lại chỉ tiêu xây nhà của Sacramento.
Dự luật E của Laguna Beach thì hẹp hơn: hỏi cử tri có muốn giới hạn số nhiệm kỳ của thành viên Hội đồng Thành phố hay không. Ở cấp tiểu bang, Thống đốc Gavin Newsom đã phủ quyết một dự luật lẽ ra giúp các bộ lạc bản địa có tiếng nói lớn hơn trong các quyết định về nguồn nước.
Tin tức hiện có chưa cho biết lý do phủ quyết hay nội dung chi tiết của dự luật. Trong số các diễn biến trên, vụ giam giữ của ICE là vụ duy nhất sẽ được Tòa Tối cao phán quyết và áp dụng trên toàn quốc.
Các vụ còn lại hiện vẫn chỉ giới hạn trong một thành phố, một quận hoặc một tiểu bang.