Nội dung bài viết
Chapman University vừa mở cửa năm học 2026-27, và trong buổi sáng thứ Ba đầu tuần, một sinh viên năm ba đã dành nửa buổi để trả lời câu hỏi từ các tân sinh viên và gia đình họ đang bỡ ngỡ trước ngôi trường tư ở Orange.
Đây là hình ảnh quen thuộc của mùa nhập học tại các đại học tư có học phí cao: sinh viên cũ dẫn dắt sinh viên mới, gia đình đi cùng để nắm rõ từng bước làm quen khuôn viên. Nhưng bức tranh giáo dục sau trung học tại California rộng hơn nhiều so với những gì diễn ra trong khuôn viên Chapman.
Một bài xã luận đăng trên San Diego Union-Tribune cùng ngày nhắc lại một thực tế ít được chú ý: đa số học sinh tốt nghiệp trung học ở California không vào thẳng các đại học bốn năm như Chapman, mà bắt đầu từ cao đẳng cộng đồng, nơi học phí thấp hơn nhiều lần.
Theo bài viết, vai trò truyền thống của cao đẳng cộng đồng là hoàn tất các môn giáo dục phổ thông trước khi chuyển tiếp lên đại học bốn năm, lấy bằng cao đẳng hai năm, hoặc học một nghề cụ thể.
Đây vẫn là con đường mà phần lớn gia đình lao động và thu nhập trung bình dựa vào để giảm chi phí học đại học, tránh phải vay nợ lớn ngay từ năm nhất. Sự khác biệt giữa hai mô hình không nằm ở chất lượng đào tạo mà ở cấu trúc chi phí và cách tiếp cận sinh viên.
Chapman, như nhiều đại học tư có học phí cao, đầu tư mạnh vào trải nghiệm nhập học: sinh viên cũ kèm cặp trực tiếp, gia đình được mời tham gia cùng con trong ngày đầu.
Cao đẳng cộng đồng vận hành theo mô hình khác, đại trà hơn, không có ngân sách cho những chương trình chào đón cá nhân hóa như vậy, nhưng bù lại giữ học phí ở mức mà phần lớn gia đình có thể chi trả.
Cả hai câu chuyện cùng xuất hiện trong tuần mở đầu năm học mới, nhưng phản ánh hai thực tế song song của giáo dục đại học Mỹ: một bên là các trường tư có nguồn lực để xây dựng trải nghiệm sinh viên toàn diện ngay từ ngày đầu, một bên là hệ thống công lập giá rẻ mà theo bài xã luận, vẫn đóng vai trò trụ cột cho khả năng tiếp cận giáo dục đại học của đa số học sinh California, bất kể mức thu nhập gia đình.