Nội dung bài viết
Nhà phát triển Doug Manchester muốn biến khu NAVWAR lịch sử ở San Diego, nơi vốn được quy hoạch để xây nhà ở, thành một trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo khổng lồ. Đề xuất này lập tức vấp phải lo ngại từ giới chức thành phố và Dân biểu Scott Peters.
Đây không phải một câu chuyện đứng riêng.
Chỉ trong vài ngày, ba câu chuyện ở California, từ một khu đất ở San Diego, một đoạn xa lộ ở miền Bắc tiểu bang đến một sân khấu hội nghị ở San Francisco, cho thấy cùng một áp lực: công nghệ muốn chiếm chỗ trong không gian chung, và công chúng không còn mặc nhiên chấp nhận nữa.
Ở San Diego, điều đáng chú ý là ai đang lên tiếng. Sự phản đối không chỉ đến từ cư dân sống quanh khu NAVWAR mà đến từ chính các quan chức thành phố và một dân biểu liên bang đại diện khu vực.
Một khu đất đã nằm trong kế hoạch nhà ở nay có thể được dùng cho máy chủ phục vụ AI. Cuộc tranh luận vì vậy không xoay quanh việc trung tâm dữ liệu tốt hay xấu, mà là ai được quyền quyết định một mảnh đất công có ý nghĩa lịch sử sẽ phục vụ con người hay phục vụ sức tính toán.
Trên xa lộ I-80, câu hỏi tương tự xuất hiện dưới một hình thức nguy hiểm hơn. Một tài xế Tesla cho biết anh ta đang ngủ trong lúc xe chạy bằng chế độ Full Self-Driving (FSD) thì đâm vào xe tuần tra của Cảnh sát Xa lộ California (CHP).
Video ghi lại vụ va chạm cho thấy hai sĩ quan bị thương khi họ đang xử lý một sự cố khác xảy ra trước đó.
Phần mềm hỗ trợ lái là lựa chọn cá nhân của người mua xe, nhưng khi nó hỏng trên đường cao tốc, người gánh hậu quả lại là những người không hề chọn nó, trong trường hợp này là chính lực lượng giữ an toàn cho mặt đường.
Câu chuyện thứ ba thuộc về Flock Safety, công ty vận hành mạng lưới máy đọc biển số xe mà nhiều thành phố đang sử dụng. Flock khẳng định công nghệ của mình giúp phá án.
Thế nhưng khi CEO công ty đứng trên sân khấu ở San Francisco để bảo vệ sản phẩm, ông bắt đầu bằng một lời nhượng bộ. Khi một doanh nghiệp giám sát phải mở đầu phần biện hộ bằng việc thừa nhận điều gì đó, có thể thấy niềm tin của công chúng đã trở thành vấn đề mà chính công ty không thể lờ đi.
Ba trường hợp này khác nhau về quy mô và mức độ rủi ro, nhưng có chung một cấu trúc. Mỗi công ty đưa ra một lợi ích rõ ràng: sức tính toán cho AI, sự tiện lợi khi lái xe, khả năng truy vết tội phạm.
Mỗi lợi ích lại được đặt lên một thứ thuộc về cộng đồng: đất quy hoạch cho nhà ở, làn đường mà cảnh sát đang làm nhiệm vụ, và những con phố nơi biển số của mọi người đi qua đều bị ghi lại.
Ở cả ba nơi, phản ứng không còn dừng ở mạng xã hội mà đến từ quan chức dân cử, từ hình ảnh tai nạn thực tế và từ áp lực buộc lãnh đạo doanh nghiệp phải lên tiếng giải thích.
Cùng tuần, Apple cũng siết quy định App Store đối với các ứng dụng AI tạo "hình ảnh thân mật không đồng thuận", thêm một dấu hiệu cho thấy các nền tảng lớn đang phải vạch ranh giới rõ hơn khi tác hại đã lộ diện.
Người chịu ảnh hưởng trực tiếp nhất lúc này là cư dân San Diego đang theo dõi số phận khu NAVWAR, vì đề xuất của Manchester nếu được thông qua sẽ thay đổi việc mảnh đất ấy phục vụ ai. Nhóm thứ hai là những người đang dùng hoặc định mua xe có tính năng tự lái.
Vụ va chạm trên I-80 là lời nhắc rằng FSD vẫn đòi hỏi người cầm lái tỉnh táo, và cái giá của việc tin máy quá mức có thể rơi vào người khác trên đường.