Nội dung bài viết
Một thợ cắt tóc theo kiểu "trường phái cũ" ở San Jose, người đã cầm tông đơ suốt nhiều năm, hiện được mời đi dạy cho robot cách cắt tóc bằng AI, theo tường thuật của ABC7.
Chi tiết đáng chú ý không nằm ở con robot, mà ở chỗ ai được trả tiền: kỹ năng tay nghề của một người thợ bình thường bỗng trở thành dữ liệu huấn luyện có giá.
Đây là dấu hiệu rõ nhất cho thấy Vùng Vịnh đang bước sang giai đoạn mà AI cần chính những nghề thủ công mà trước đây giới công nghệ ít để mắt tới. Cách làm này khác hẳn hình dung quen thuộc về tự động hóa.
Trong mô hình cũ, máy móc tới trước và người thợ mất việc sau. Ở dự án tại San Jose, người thợ đứng ở đầu chuỗi: không có thao tác tay của họ thì hệ thống không có gì để học.
Điều đó tạo ra một dạng thu nhập mới, nhưng cũng là loại thu nhập một lần, vì khi mô hình đã học xong thì vai trò của người dạy không tự động kéo dài.
Một thuật ngữ mới đang lan trong giới công nghệ soi đúng vào rủi ro đó: "meat proxy", tạm hiểu là proxy bằng xương bằng thịt, chỉ những người chỉ còn giữ vai trò chuyển tải đầu ra của AI mà không thật sự kiểm soát nội dung.
Người bị gọi như vậy vẫn có việc, vẫn nhận lương, nhưng phần giá trị nằm ở mô hình chứ không nằm ở họ. Giữa người thợ cắt tóc dạy robot và một "meat proxy" có khoảng cách rất mỏng, và khoảng cách đó phụ thuộc vào việc kỹ năng riêng có tiếp tục được trả tiền hay không.
Cũng trong tuần này, các nhà lập pháp California đạt được thỏa thuận trong cuộc tranh cãi gay gắt về quản lý trung tâm dữ liệu, theo Los Angeles Times.
Trung tâm dữ liệu là phần hạ tầng đứng sau mọi mô hình AI, và tranh cãi ở Sacramento xoay quanh việc ai chịu chi phí cho lượng điện và nước mà chúng tiêu thụ.
Việc một thỏa thuận được chốt cho thấy tiểu bang đã coi AI không còn là chuyện của riêng ngành công nghệ, mà là chuyện của bảng giá điện và quy hoạch địa phương. Hai câu chuyện này gặp nhau ở một điểm: California đang cùng lúc trả giá cho hai đầu của chuỗi AI.
Một đầu là hạ tầng vật lý, nơi tiểu bang phải quyết định hóa đơn thuộc về ai. Đầu kia là lao động, nơi kỹ năng con người vừa được mua với giá cao vừa có nguy cơ bị hạ giá ngay sau khi được sao chép.
Nguồn tin không nêu con số cụ thể cho cả hai vế, nên chưa thể nói mức bù đắp cho người thợ hay mức chi phí điện cho hộ gia đình sẽ ra sao. Với những người làm nghề dịch vụ tay nghề ở khu vực San Jose, bài học thực tế nằm ở cách thương lượng chứ không ở chuyện có nên sợ robot hay không.
Nếu tay nghề của mình là thứ được dùng để huấn luyện, thì đó là tài sản có thể ra giá, và điều kiện sử dụng dữ liệu đó nên được nói rõ từ đầu chứ không để mặc cho bên thuê.
Còn thỏa thuận ở Sacramento là thứ đáng đọc kỹ khi văn bản đầy đủ được công bố, vì nó quyết định chi phí hạ tầng cuối cùng rơi vào đâu.