UAV Ukraine thách thức lưới phòng không Nga

Các cuộc tập kích UAV tầm xa của Ukraine đã cho thấy bất cập trong lưới phòng không Nga, đặc biệt là những hệ thống bảo vệ thủ đô Moskva. Khi một loạt máy bay không người lái Ukraine (UAV) lao xuống Moskva vào rạng sáng 18/6, những video quay từ các đường phố thủ đô Nga sau đó đã cho thấy phần nào cách phản ứng của lưới phòng không nước này trước đòn tập kích tầm xa của đối thủ. Hình ảnh đăng trên mạng xã hội và đã được CNN cùng các chuyên gia xác minh cho thấy binh sĩ Nga khai hỏa tên lửa vác vai ngay trên cao tốc đông đúc, giữa dòng xe đang ùn lại. Người dân nháo nhác tìm nơi ẩn nấp khi một chiếc UAV bị bắn trúng lao thẳng xuống tòa nhà giữa khu chợ sầm uất. Ukraine tuyên bố đã phóng gần 200 UAV trong ngày hôm đó, đánh dấu đòn tập kích lớn nhất nhắm vào thủ đô Nga kể từ đầu chiến sự. Cuộc tấn công khiến một phần nhà máy lọc dầu lớn nhất thành phố chìm trong biển lửa. Một vụ nổ lớn dữ dội đã hất văng nắp bể chứa nhiên liệu lên không trung, khiến nhiều người dân Moskva cảm nhận rõ khói lửa giao tranh chưa bao giờ gần mình đến vậy. Khói đen bốc lên từ khu vực nhà máy lọc dầu của Gazprom nằm ở ngoại ô phía đông nam thủ đô Moskva, Nga, hôm 18/6, sau một cuộc tấn công bằng UAV quy mô lớn từ Ukraine. Ảnh: AFP Theo Markus Schiller, chuyên gia vũ khí từ Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm, cuộc tấn công vào Moskva cho thấy chiến thuật dùng UAV tầm xa áp đảo phòng không Nga mà Ukraine áp dụng gần đây đã mang lại hiệu quả. "Những hệ thống vũ khí phòng không cũ của Nga hoạt động không hoàn hảo, trong khi Ukraine liên tục cải thiện năng lực tấn công của mình trong suốt những năm qua", Schiller nhận xét. Ukraine đã đẩy mạnh những cuộc tập kích tầm xa nhằm vào các nhà máy lọc dầu và căn cứ quân sự của Nga kể từ năm 2024. Gần đây, họ còn chọc thủng lưới phòng thủ của Nga tại St. Petersburg và liên tục tấn công thủ đô Moskva, đưa sức nóng xung đột đến gần với hai thành phố lớn nhất Nga. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 20/6 cho hay nước này đã triển khai các loại máy bay không người lái (UAV) tầm xa mới được hiện đại hóa và có khả năng tấn công mục tiêu ở khoảng cách tới 3.000 km, đe dọa các cơ sở dầu khí chiến lược ở vùng Siberia của Nga. Stu Ray, nhà phân tích cấp cao tại công ty công nghệ và tình báo McKenzie Intelligence Services, trụ sở tại London, cho rằng việc binh sĩ Nga khai hỏa tên lửa vác vai ngay trên đường cao tốc là hành động mạo hiểm, do luồng phụt từ tên lửa có thể đe dọa đến các phương tiên lưu thông gần đó. "Điều đó cho thấy phản ứng vội vã, phần nào thiếu chuyên nghiệp với cuộc tấn công. Binh sĩ đã sử dụng vũ khí quân sự ở khoảng cách quá gần với các phương tiện cũng như người dân", Ray cho biết. Video được cho là ghi lại cảnh binh sĩ Nga dùng tên lửa vác vai để bắn UAV trên một đường cao tốc ở thủ đô Moskva hôm 18/6. Video: X/@visegrad24 Các nguồn tin quân sự từ Kiev từng tiết lộ trong giai đoạn đầu xung đột, Nga tập trung phần lớn hệ thống phòng không ở khu vực biên giới với Ukraine và dọc tiền tuyến. Tuy nhiên, chiến lược của Ukraine là tập kích dồn dập vào nhiều địa điểm khác nhau tại vùng do Nga kiểm soát ở miền đông đất nước cũng như sâu trong lãnh thổ Nga, buộc Moskva phải phân tán lực lượng, khiến lưới lửa phòng thủ bị dàn mỏng và lộ sơ hở. Trong nhiều năm qua, Kiev cũng nhắm mục tiêu vào chính các bệ phóng phòng không và hệ thống radar dò tìm nhằm làm suy yếu năng lực phòng thủ của Moskva. Quân đội Ukraine tuyên bố đã phá hủy 166 khí tài phòng không Nga tính từ đầu năm nay và hơn 1.432 chiếc kể từ khi giao tranh nổ ra hồi năm 2022. Hơn nữa, hệ thống phòng không của Nga vốn không được thiết kế để chống lại những đòn tập kích bằng UAV. Theo Thomas Withington, chuyên gia nghiên cứu khoa học quân sự tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI), trụ sở tại London, chúng được thiết kế để bắn hạ các loại máy bay chiến đấu truyền thống, tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình. UAV Ukraine có tốc độ thấp hơn nhiều so với tiêm kích hay tên lửa, nhưng có kích thước nhỏ hơn và khó bị phát hiện, đánh chặn hơn. Chuyên gia này lưu ý rằng hàng loạt lệnh trừng phạt của phương Tây cũng có thể cản trở Nga tiếp cận những công nghệ cần thiết để phát triển hệ thống mới có khả năng đánh chặn UAV Ukraine. "Ngay cả khi đẩy mạnh được sản xuất, họ cũng chỉ tăng sản lượng các hệ thống tên lửa vốn không mang lại hiệu quả trong đối phó UAV", ông nói. Mặc dù vậy, một số chuyên gia lưu ý lưới phòng không Nga vẫn có khả năng bắn hạ phần lớn UAV Ukraine. Sáng 19/6, quân đội Nga tuyên bố đã đánh chặn 216 UAV của Ukraine trên khắp cả nước. Gợi ý thực hành: 1. Theo dõi thông báo từ cơ quan địa phương tại California. 2. Kiểm tra nguồn chính thức trước khi chia sẻ lại thông tin.