Nội dung bài viết
Thay vì chạy đua về giá trên mỗi megabit, đại diện GSMA nhận định nhà mạng Việt Nam cần lấy chất lượng làm mục tiêu, đồng thời tiến tới chuyển đổi thành công ty công nghệ, công ty AI.
Tại Hội nghị Quốc gia Số Hà Nội 2026 cuối tháng 5, Hiệp hội Di động Toàn cầu (GSMA) đánh giá Việt Nam là động lực tăng trưởng chính của nền kinh tế số Đông Nam Á.
Bên lề hội nghị, ông Julian Gorman, Giám đốc khu vực châu Á, Thái Bình Dương của GSMA chia sẻ với VnExpress về sự dịch chuyển trong mô hình hoạt động của nhà mạng, vấn đề chi phí Internet, cũng như giải pháp để thúc đẩy hạ tầng, từ đó đưa nền kinh tế số của Việt Nam phát triển., Trên nhiều bảng xếp hạng quốc tế, Internet Việt Nam thường nằm trong nhóm tốc độ nhanh, giá cước rẻ hàng đầu.
Theo ông nền kinh tế số Việt Nam đã đạt đến vị thế tương xứng với tiềm năng, hay còn điểm nghẽn nào cần tháo gỡ?, Việt Nam đã làm được một việc phi thường là xây dựng một nền tảng người dùng khổng lồ, với gần 86% dân số kết nối trực tuyến.
Nhìn vào các bảng xếp hạng của các tổ chức như Ookla, có thể thấy Internet Việt Nam thường xuyên ở nhóm có tốc độ nhanh hàng đầu khu vực và thế giới. Việc Việt Nam nhanh chóng bước vào kỷ nguyên 5G cũng là thành tựu lớn.
Dù 5G đã xuất hiện trên thế giới từ 2019, tầm nhìn và định hướng đầu tư rất rõ ràng của Việt Nam, như đạt 99% độ phủ sóng vào năm 2030, đang đưa các bạn lên vị trí tiên phong. Việt Nam có dân số trẻ, năng động, khả năng thích ứng cao và đặc biệt "khát khao số hóa" rất lớn.
Bên cạnh đó, lực lượng lao động lành nghề và đầy tham vọng là bệ đỡ vững chắc cho sự tăng trưởng. Còn về thách thức, mà thực ra tôi cho rằng là cơ hội, đó là khi đã có hạ tầng, phải dịch chuyển sang các dịch vụ giá trị cao thế nào.
Bài toán lúc này không còn đơn thuần là chi phí trên mỗi megabit nữa, mà làm sao để hạ tầng ấy tạo tác động thực chất cho nền kinh tế.
Để đón làn sóng đầu tư tiếp theo vào những lĩnh vực như bán dẫn và AI, tôi nghĩ các bạn buộc phải ưu tiên chất lượng, độ tin cậy của mạng lưới thay vì chạy đua về giá.
Phải lấy chất lượng làm động lực thay đổi hạ tầng, đồng thời đảm bảo một sự đầu tư bền vững., Thời gian qua, nhà mạng tại Việt Nam bắt đầu có động thái siết các gói cước giá rẻ, chuyển sang tăng giá đi kèm với tăng dung lượng, tốc độ.
Ông nhận định ra sao về xu hướng này dưới góc nhìn của một hiệp hội toàn cầu?, Để đạt mục tiêu kinh tế số đóng góp 30% GDP vào năm 2030, Việt Nam phải coi mạng lưới là ưu tiên hàng đầu, trong đó có việc đưa sức mạnh công nghệ 5G vào các kịch bản ứng dụng công nghiệp thực tế.
Điều này cần thực hiện song song với việc tiến tới mạng 5G Standalone (5G độc lập) và 5G Advanced (5.5G). Một điểm quan trọng nữa cần nhắc tới là kích hoạt hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nơi các bạn sẵn sàng đầu tư và chấp nhận rủi ro thất bại để thử nghiệm, khai phá các giới hạn mới của công nghệ.
Đây là bài toán chung mang tính toàn cầu, và rõ ràng cũng là thách thức lớn tại Việt Nam. Tôi không nắm chi tiết về giá cước tại Việt Nam.
Nhưng theo tôi, việc duy trì đầu tư bền vững là điều tối quan trọng để tiếp tục rót vốn vào hạ tầng, nhằm đạt mục tiêu của các bạn về độ phủ 5G, hay đóng góp của kinh tế số vào GDP. Điều đó đòi hỏi các nhà mạng di động và toàn bộ hệ sinh thái phải liên tục tái đầu tư.
Phương án giá cước, doanh thu và nguồn vốn đầu tư đều là những mảnh ghép trong một bài toán chung về đầu tư hạ tầng, nhằm đạt được những mục tiêu đó. Các bạn cần đạt đến điểm "bùng nổ về đổi mới sáng tạo".
Đó là khi niềm tin đầu tư đủ lớn để các bên sẵn sàng chấp nhận rủi ro thất bại, từ đó mới có thể thực sự khai phá những giới hạn tận cùng của công nghệ.
Tôi cho rằng điều quan trọng là Việt Nam cần thiết lập được chính sách và quy định pháp lý phù hợp để duy trì một môi trường đầu tư bền vững như vậy.
Bởi đó mới chính là nền nếp vững chắc để vươn lên vị thế dẫn dắt., Ông đánh giá gì khi một số nhà mạng lớn tại Việt Nam tuyên bố chuyển dịch từ mô hình công ty viễn thông truyền thống (telco) sang doanh nghiệp công nghệ (techco)., Sự dịch chuyển từ telco sang techco thực chất là một phần trong hành trình tiến hóa liên tục, và tôi tin sắp tới sẽ tiến đến AIco (doanh nghiệp AI).
Điều này phản ánh thực tế rằng viễn thông đã bước ra khỏi ranh giới một ngành dọc đơn thuần phục vụ liên lạc cá nhân, để trở thành một hạ tầng số kiến tạo, cho phép toàn bộ nền kinh tế chuyển đổi số.
Khi dịch chuyển, giá trị thực sự của các nhà mạng nằm ở các dịch vụ và giải pháp được cung cấp trên nền tảng kết nối đó. Nói vậy không có nghĩa mô hình thuần kết nối có vấn đề, mà kết nối giờ đây không thể cung cấp một cách tách biệt với mục đích sử dụng thực tế của nó.
Để tạo ra tác động thực chất, toàn bộ hệ sinh thái cần bắt tay hợp tác, vượt qua giai đoạn "số hóa cơ học". Mười năm trước, chuyển đổi số đơn giản là gửi email thay thư viết tay.
Còn hiện nay, chuyển đổi số thực chất là thay đổi hoàn toàn cách vận hành của một nhà máy, cách một phòng phẫu thuật hoạt động hay cách các quy trình được thực thi.
Đó là sự thay đổi mang tính bản chất: chuyển đổi từ trong lõi chứ không phải chuyển đổi cơ học từ vật lý sang số., Có mô hình thành công nào trên thế giới mà các techco Việt Nam có thể học hỏi?, Thực tế, cả thế giới đều đang ở những giai đoạn khác nhau trên hành trình này.
Chúng tôi đã có những buổi làm việc với các nhà mạng tại Việt Nam, mỗi bên đều đang ở nấc thang riêng trong cuộc chuyển đổi. Điểm mấu chốt khi dịch chuyển từ telco sang techco là đưa kỹ thuật số vào lõi vận hành.
Gợi ý thực hành:
1. Theo dõi thông báo từ cơ quan địa phương tại California.
2. Kiểm tra nguồn chính thức trước khi chia sẻ lại thông tin.