Việt Nam sẽ tiên phong triển khai IPv6 Only

Theo Thứ trưởng Phạm Đức Long, Việt Nam là một trong những quốc gia triển khai thành công IPv6, hướng tới tiên phong trong khu vực và thế giới về triển khai IPv6 Only. Phát biểu tại sự kiện VNNIC Internet Conference 2026 với chủ đề Triển khai IPv6 Only, Động lực phát triển hạ tầng số quốc gia diễn ra sáng 19/6, Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long đánh giá trong hơn 30 năm qua, Internet đã trở thành một trong những thành tựu có ảnh hưởng sâu rộng nhất đối với nhân loại khi làm thay đổi cách loài người giao tiếp, học tập, làm việc, kinh doanh và sáng tạo. IP được hiểu là số nhận dạng hoặc địa chỉ của một thiết bị trên Internet. Trong quá trình sử dụng, các gói tin sẽ được định tuyến và di chuyển từ IP này tới IP kia. Với giao thức IPv4, không gian địa chỉ là hơn 4 tỷ, đã được sử dụng hết từ năm 2021, đòi hỏi phải chuyển sang IPv6 với không gian địa chỉ lớn hơn. Theo Thứ trưởng Long, tương lai số của mỗi quốc gia ngày càng gắn chặt với tương lai của Internet. "Nếu dữ liệu là tài nguyên mới, AI là công nghệ dẫn dắt, Internet là hạ tầng kết nối cốt lõi của thế giới số", ông nói. Mọi hoạt động của Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số, từ dịch vụ công trực tuyến, thương mại điện tử, tài chính số, sản xuất thông minh đến các hệ thống trí tuệ nhân tạo đều được xây dựng và vận hành trên nền tảng Internet. Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long phát biểu tại sự kiện ngày 19/6. Ảnh: Bảo Lâm Từ bối cảnh này, Thứ trưởng cho rằng việc sử dụng thuần IPv6, hay IPv6 Only (mạng chỉ sử dụng IPv6 thay vì chạy song song với IPv4), là bước phát triển tất yếu của Internet thế hệ mới. IPv6 với ưu điểm không gian địa chỉ lớn cùng tốc độ, hiệu suất và bảo mật cao, không chỉ giải quyết bài toán cạn kiệt địa chỉ Internet mà còn mở ra không gian mới cho nền kinh tế số. Với khả năng kết nối trực tiếp quy mô lớn, đơn giản hóa kiến trúc mạng, nâng cao hiệu quả vận hành và tăng cường an toàn, IPv6 Only đang trở thành nền tảng hạ tầng Internet của kỷ nguyên AI, Cloud, IoT, 5G/6G và Internet công nghiệp. Ông cho biết, sau hơn một thập kỷ thúc đẩy, Việt Nam đã vươn lên nhóm các quốc gia dẫn đầu toàn cầu về ứng dụng IPv6, hình thành hạ tầng quan trọng. Mục tiêu tiếp theo hướng tới trở thành quốc gia tiên phong trong khu vực và trên thế giới về triển khai IPv6 Only. Theo đó, Bộ Khoa học và Công nghệ mong muốn các tổ chức, doanh nghiệp, đơn vị cùng thúc đẩy triển khai IPv6 Only, dẫn dắt chuyển đổi toàn diện theo lộ trình quốc gia, đưa Việt Nam trở thành hình mẫu đi đầu trong khu vực và thế giới, hướng tới mục tiêu tắt địa chỉ IPv4 vào năm 2030. Tiếp đến, cần xây dựng hệ sinh thái chuyển đổi IPv6 Only đồng bộ từ hạ tầng mạng, trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây, nền tảng số, doanh nghiệp Internet đến các ứng dụng và dịch vụ số. Cuối cùng là khai thác hiệu quả tài nguyên Internet, phát triển hạ tầng số hiện đại, an toàn, tin cậy, tạo nền tảng cho Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số và đổi mới sáng tạo. Ông Nguyễn Trường Giang, quyền Giám đốc VNNIC cho biết, hơn 67% người sử dụng Internet tại Việt Nam hiện truy cập qua IPv6, với hàng chục triệu người dùng thường xuyên mỗi ngày. Các nhà mạng, nhà cung cấp dịch vụ, doanh nghiệp công nghệ và tổ chức Internet quốc tế đang từng bước loại bỏ sự phụ thuộc vào IPv4, hướng tới mô hình hạ tầng đơn giản, hiệu quả hơn và sẵn sàng đáp ứng nhu cầu phát triển của Internet trong tương lai. Bà Nguyễn Thị Thu Thủy, Trưởng phòng Hợp tác, Quản lý tài nguyên VNNIC đánh giá việc triển khai IPv6 Only như động lực cốt lõi để phát triển hạ tầng số quốc gia. Theo bà, sứ mệnh lịch sử của IPv4 đã kết thúc. Dù IPv4 đã xây dựng nên nền tảng Internet hiện tại, hạ tầng này đang trở nên quá phức tạp, đắt đỏ do phải dùng công nghệ dịch địa chỉ (NAT) chằng chịt và không còn không gian để phát triển dịch vụ mới. Thực tế, từ năm 2016, các tổ chức quốc tế như Lực lượng Đặc nhiệm Kỹ thuật Internet (IETF) và Hiệp hội Quảng cáo Tương tác (IAB) đã ngừng hỗ trợ tính năng mới trên IPv4. Bà Nguyễn Thị Thu Thủy, Trưởng phòng Hợp tác, Quản lý tài nguyên VNNIC. Ảnh: Bảo Lâm Ông Tony Smith, Phó giám đốc tổ chức quản lý địa chỉ khu vực châu Á, Thái Bình Dương (APNIC), đánh giá cao lộ trình chuyển đổi IPv6- Only đầy tham vọng của Việt Nam. Trích dẫn các số liệu, ông cho biết Việt Nam đang có tỷ lệ ứng dụng IPv6 đạt mức trung bình 64%, đứng thứ 7 trên toàn cầu và là một trong những điểm sáng của khu vực Đông Nam Á bên cạnh Malaysia và Thái Lan. Tuy nhiên, ông Smith cũng cho rằng thành công này phần lớn được thúc đẩy bởi bốn nhà mạng lớn gồm Viettel, VNPT, FPT và Mobifone. Theo ông, thách thức cam go nhất trong chặng đường 36% còn lại chính là bài toán "cái đuôi dài" (long tail), gồm các doanh nghiệp và nhà cung cấp dịch vụ Internet nhỏ, khi phần lớn vẫn chưa bắt đầu tiến trình chuyển đổi sang IPv6. Dựa trên kinh nghiệm quốc tế, đại diện APNIC cho rằng để đạt mục tiêu IPv6 Only, mọi nhà mạng dù lớn hay nhỏ đều phải trải qua một quy trình kỹ thuật gồm ba bước: Chạy song song hai mạng lượng IPv4 và IPv6, kết hợp với thuật toán "Happy Eyeballs" để tự động ưu tiên kết nối IPv6; giao cho thiết bị đầu cuối thay vì mạng lưới tự xử lý việc biên dịch dữ liệu, các thiết bị chỉ cần nhận địa chỉ IPv6 mà vẫn có thể chạy ứng dụng cần IPv4; bước cuối là hoàn toàn dùng IPv6 kết hợp với các công nghệ biên dịch để giữ liên lạc với phần mạng IPv4 còn sót lại. Hồi tháng 4, VNNIC cho biết đã đặt mục tiêu tỷ lệ chuyển đổi IPv6 tại Việt Nam đạt gần 70% trong năm nay, trong đó yêu cầu tối thiểu 95% thuê bao Internet băng rộng sử dụng IPv6 đối với các doanh nghiệp viễn thông lớn như VNPT, Viettel, FPT Telecom và MobiFone. Nhóm doanh nghiệp cung cấp Internet khác cần đạt tối thiểu 65% thuê bao IPv6. Gợi ý thực hành: 1. Theo dõi thông báo từ cơ quan địa phương tại California. 2. Kiểm tra nguồn chính thức trước khi chia sẻ lại thông tin.