Nội dung bài viết
Đại học Bang San Diego (SDSU) vừa xác nhận thêm các ca quai bị trong khuôn viên trường. Tổng số hiện là 14 ca đã xác nhận và một ca có thể mắc, phần lớn liên quan đến cùng một đội thể thao.
Con số này chưa phải một đợt bùng phát lớn. Điều đáng chú ý là quai bị, căn bệnh nhiều gia đình tưởng chỉ còn trong ký ức tuổi thơ, vẫn lan được qua từng người khi gặp đúng môi trường: một nhóm thanh niên ăn ở, tập luyện và di chuyển cùng nhau mỗi ngày.
Cụm từ “nâng tổng số lên” trong thông báo của trường cho thấy số ca đã tăng sau những lần cập nhật trước, chứ không phải chỉ một vài trường hợp lẻ được phát hiện cùng lúc. Việc các ca tập trung quanh một đội thể thao cũng dễ hiểu.
Đội thể thao đại học thường dùng chung phòng thay đồ, ở chung khi đi thi đấu xa, dễ dùng chung bình nước và tiếp xúc gần trong lúc tập. Virus quai bị lây qua nước bọt và giọt bắn đường hô hấp, nên những sinh hoạt rất bình thường ấy lại là đường lây thuận lợi.
Theo hiểu biết y khoa phổ biến, quai bị thường gây sốt, mệt, đau đầu và sưng đau tuyến nước bọt ở vùng má và quai hàm, khiến người bệnh đau khi nhai hoặc nuốt.
Đa số người bệnh hồi phục, nhưng ở người trẻ sau tuổi dậy thì, bệnh đôi khi gây biến chứng như viêm tinh hoàn hoặc viêm buồng trứng, hiếm hơn là viêm màng não. Vắc xin MMR hai liều giảm đáng kể nguy cơ mắc và bệnh nặng nhưng không bảo vệ tuyệt đối.
Đó là lý do các trường đại học ở Mỹ vẫn thỉnh thoảng ghi nhận cụm ca bệnh dù phần lớn sinh viên đã tiêm từ nhỏ. Thông báo của SDSU không cho biết tình trạng tiêm chủng của những người mắc, nên chưa thể kết luận gì về nguyên nhân ở cụm ca này.
Người cần chú ý nhất lúc này là sinh viên SDSU, nhất là các vận động viên và những người thường xuyên tiếp xúc với đội thể thao liên quan. Nhóm thứ hai là phụ huynh có con đang học đại học, ở ký túc xá hoặc chơi trong đội thể thao của trường.
Một việc đơn giản là tìm lại sổ tiêm chủng để xem con đã đủ hai liều MMR hay chưa. Hồ sơ này hay bị thất lạc sau nhiều lần chuyển trường hoặc chuyển nhà.
Nếu sinh viên thấy sưng vùng quai hàm kèm sốt, nên ở nhà, tránh dùng chung đồ ăn uống và liên hệ trung tâm y tế của trường thay vì cố đi học hay đi tập. Hiện thông tin công bố vẫn còn ít.
Nguồn tin không nêu tên đội thể thao, không cho biết các ca mắc đã lan ra ngoài nhóm này hay chưa, cũng không nhắc đến biện pháp cụ thể nào của nhà trường. Con số 14 ca và một ca nghi mắc chưa đủ để gây hoảng hốt.
Dù vậy, nó cho thấy một bệnh có vắc xin từ lâu vẫn có thể lan nhanh trong những nhóm sinh hoạt gần gũi. Với các gia đình có con xa nhà đi học, kiểm tra lại giấy tờ tiêm chủng ngay bây giờ vẫn đỡ hơn đợi đến khi trường gửi thông báo khẩn.